Przyimki a przypadki
Prepositions by case: learn them as pairs
Every Polish preposition comes with a case. Some always take the same one (bez cukru, dla mamy). Others change case with meaning: idę na plażę (where to, B.) vs leżę na plaży (where, Ms.). Learn each preposition together with its case, as a single unit. This lesson is the map; W czy na? and Gdzie czy dokąd? zoom in on location.
Na skróty At a glance
| Przypadek | Always this case | Also this case (with a different meaning) |
|---|---|---|
| Dopełniacz | do, od, bez, dla, u, obok, koło, naprzeciwko, podczas, według, zamiast, oprócz, wokół, spod, zza | z (from) |
| Celownik | dzięki, wbrew, przeciw(ko), ku | — |
| Biernik | przez | na, w, za, o, po, pod, nad, przed, między (motion / purpose) |
| Narzędnik | — | z (with), przed, za, nad, pod, między (location) |
| Miejscownik | przy | w, na, o, po (location, topic, after) |
Most prepositions take D.: do, od, z, bez, dla, u.
pod stół (under, moving) · pod stołem (under, lying)
z domu (from, D.) · z mamą (with, N.)
It never appears without one: w, na, o, po, przy.
Poziom 1 · Podstawy Basics
A2 The everyday prepositions, grouped by case.
1.1 Z Dopełniaczem With the genitive
| Przyimek | English | Przykład |
|---|---|---|
| do | to, into; until | Idę do sklepu. Pracuję do piątej. |
| od | from (a person / start); since | Prezent od mamy. Od poniedziałku. |
| z | from, out of | Jestem z Polski. Wracam z pracy. |
| bez | without | Kawa bez cukru. |
| dla | for (someone's benefit) | To prezent dla ciebie. |
| u | at someone's (place) | Jestem u lekarza. Mieszkam u babci. |
| obok, koło | next to, near | Obok banku. Koło dworca. |
| podczas | during | Podczas spotkania. |
| według | according to | Według prognozy będzie padać. |
| zamiast, oprócz | instead of, except / besides | Zamiast kawy herbata. Wszyscy oprócz Marka. |
1.2 Z Celownikiem With the dative: a short list
Dzięki tobie zdążyłem.
Thanks to you, I made it in time.
Zrobił to wbrew mojej radzie.
He did it against my advice.
Protestowali przeciwko wojnie.
They protested against the war.
Szliśmy ku morzu.
We walked towards the sea. (ku is literary; in speech: w stronę morza)
1.3 Z Biernikiem: przez The one preposition that always takes Biernik
Jedziemy przez Niemcy.
We're driving through Germany.
Pracowałem tam przez rok.
I worked there for a year.
Rozmawiamy przez internet.
We talk via the internet.
Spóźniłem się przez korki.
I was late because of the traffic.
1.4 Z Narzędnikiem i Miejscownikiem Location and company
| Przyimek | Case | English | Przykład |
|---|---|---|---|
| z | N. | with | Kawa z mlekiem. Idę z siostrą. |
| przed | N. | in front of; before | Przed domem. Przed obiadem. |
| za | N. | behind | Za sklepem jest parking. |
| nad | N. | above; by (water) | Nad morzem. Lampa nad stołem. |
| pod | N. | under; near (a town) | Pod łóżkiem. Mieszkam pod Warszawą. |
| między | N. | between | Między oknem a drzwiami. |
| w | Ms. | in | W Krakowie. W kuchni. |
| na | Ms. | on; at | Na stole. Na koncercie. |
| o | Ms. | about; at (time) | O kosmosie. O piątej. |
| po | Ms. | after; around | Po pracy. Spacer po parku. |
| przy | Ms. | by, at, near | Przy oknie. Przy kawie. |
Sprawdź się · Poziom 1
Put the noun into the right case. Press Enter to check one answer and move to the next.
- Herbata bez . (cukier)
- Idę do . (praca)
- Jestem u . (fryzjer)
- Dzięki mam mieszkanie. (mama)
- Jedziemy przez . (Francja)
- Kawa z , proszę. (mleko)
- Samochód stoi przed . (dom)
- Rozmawiamy o . (praca)
- Po idę na spacer. (obiad)
- To prezent dla . (tata)
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 Prepositions that take two cases. The meaning decides.
2.1 Ruch czy miejsce? Motion (B.) vs location (N. / Ms.)
| Przyimek | Dokąd? (motion) → B. | Gdzie? (location) → N. / Ms. |
|---|---|---|
| w | Wchodzę w las. (rare; usually do) | Jestem w lesie. (Ms.) |
| na | Idę na plażę. | Leżę na plaży. (Ms.) |
| za | Jedziemy za miasto. | Mieszkamy za miastem. (N.) |
| nad | Jedziemy nad morze. | Jesteśmy nad morzem. (N.) |
| pod | Kot wszedł pod łóżko. | Kot śpi pod łóżkiem. (N.) |
| przed | Wyjdź przed dom. | Czekam przed domem. (N.) |
| między | Wpadł między samochody. | Stoi między samochodami. (N.) |
W sierpniu jedziemy nad jezioro, a w zimie w góry.
In August we're going to the lake, and in winter to the mountains.
Satelita leci nad Europą.
The satellite is flying over Europe.
Połóż klucze na stół. · Klucze leżą na stole.
Put the keys on the table. · The keys are on the table.
Spotkajmy się przed galerią.
Let's meet in front of the mall.
2.2 z, o, po: dwa znaczenia Two meanings, two cases
| Przyimek | Meaning A | Meaning B |
|---|---|---|
| z | from, out of → D.: z Krakowa, ze szkoły | with → N.: z Anią, z cukrem |
| o | about, at (time) → Ms.: o filmie, o ósmej | for (ask / fight / worry) → B.: proszę o pomoc, martwię się o ciebie |
| po | after, around → Ms.: po pracy, po mieście | to fetch; up to → B.: idę po chleb, woda po kolana |
| za | behind → N.: za domem | for (price, thanks) / in (time) → B.: za 20 zł, dziękuję za pomoc, za tydzień |
| na | on, at → Ms.: na poczcie | to; for (time, purpose) → B.: na pocztę, na tydzień, na śniadanie |
Skoczę po bułki. · Po śniadaniu idziemy na spacer.
I'll pop out for some rolls. · After breakfast we're going for a walk.
Proszę o szybką odpowiedź. · Rozmawialiśmy o budżecie.
I'd appreciate a quick reply. · We talked about the budget.
Kupiłem to za grosze.
I bought it for next to nothing.
Wróciłam z konferencji z nowymi pomysłami.
I came back from the conference with new ideas.
Sprawdź się · Poziom 2
Jedziemy nad ___.
Motion → Biernik.
Jesteśmy nad ___.
Location → Narzędnik.
Idę po ___. (to get bread)
To fetch → Biernik.
Proszę o ___.
prosić o + Biernik.
Wracam z ___. (from work)
From → Dopełniacz.
Kot śpi pod ___.
Location → Narzędnik.
Dziękuję za ___.
za (thanks for) + Biernik.
Uzupełnij · Fill in
- Jedziemy w . (góry, motion)
- Mieszkamy w . (góry, location)
- Połóż to na . (półka, motion)
- Książka leży na . (półka, location)
- Skoczę po . (mleko, fetch)
- Mieszkam za . (miasto, location)
- Martwię się o . (ty)
- Wrócę za . (tydzień, in…)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 Cause (dzięki vs przez), time expressions, and the extra e: we, ze, ode, nade.
3.1 Dzięki czy przez? Good cause vs bad cause
Neutral and formal: z powodu + D. (z powodu deszczu). Using dzięki for a bad result sounds sarcastic: Dzięki tobie wszystko się zepsuło.
3.2 Przyimki czasu Time
| Wyrażenie | Case | English |
|---|---|---|
| o piątej · o północy | Ms. | at five · at midnight |
| w poniedziałek · w weekend | B. | on Monday · at the weekend |
| w maju · w 2026 roku | Ms. | in May · in 2026 |
| za godzinę · za tydzień | B. | in an hour · in a week (from now) |
| przez godzinę · przez tydzień | B. | for an hour · for a week |
| na godzinę · na tydzień | B. | for an hour (planned) · for a week |
| od rana do wieczora | D. | from morning till night |
| przed tygodniem · tydzień temu | N. · — | a week ago (formal · everyday) |
| po południu · po pracy | Ms. | in the afternoon · after work |
| w ciągu tygodnia | D. | within a week / during the week |
| za młodu · za komuny | D. | in one's youth · in communist times |
3.3 We, ze, ode, nade mną Extra e before consonant clusters
One-consonant prepositions add -e before words starting with a similar sound or a hard cluster, and some prepositions add it before mnie / mną.
| Przyimek | + e | Przykłady |
|---|---|---|
| w | we | we Wrocławiu, we wtorek, we Włoszech, we mnie, we Francji |
| z | ze | ze szkoły, ze mną, ze Szczecina, ze względu na |
| od, nad, pod, przed, bez | ode, nade, pode, przede, beze | ode mnie, nade mną, pode mną, przede mną, beze mnie · przede wszystkim |
3.4 Do niego, z nią Pronouns after prepositions: the n- forms
Idę do niego. Jadę z nią. Rozmawiamy o nich.
I'm going to his place. I'm going with her. We're talking about them.
To zadanie jest dla niej, nie dla niego.
This task is for her, not for him.
On, ona, ono, oni, one take n- after any preposition: u niej, od nich, przed nim, na nią. Details in Zaimki osobowe.
Sprawdź się · Poziom 3
- tobie zdążyłem. (positive cause)
- korki się spóźniłem. (negative cause)
- Spotkanie jest o . (dziesiąta)
- Wracam za . (godzina)
- Jadę do Paryża weekend. (planned length)
- Mieszkam Wrocławiu.
- Chodź mną!
- To list od . (ona)
- Przede , dziękuję. (first of all)
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Compound prepositions of formal Polish, register traps, regional usage, and idioms.
4.1 Przyimki złożone Formal compound prepositions
| Przyimek | Case | English | Przykład |
|---|---|---|---|
| z powodu | D. | because of | Lot odwołano z powodu mgły. |
| na skutek / w wyniku | D. | as a result of | W wyniku kryzysu ceny wzrosły. |
| ze względu na | B. | due to, in view of | Ze względu na pogodę impreza jest w sali. |
| w związku z | N. | in connection with, due to | W związku z remontem sklep jest zamknięty. |
| w celu | D. | in order to, for the purpose of | W celu weryfikacji prosimy o dokument. |
| pod względem | D. | in terms of | Pod względem ceny to najlepsza oferta. |
| na rzecz | D. | for the benefit of, in favour of | Zbiórka na rzecz schroniska. |
| w porównaniu z | N. | compared with | W porównaniu z zeszłym rokiem zysk wzrósł. |
| w przeciwieństwie do | D. | unlike | W przeciwieństwie do brata jest spokojny. |
| zgodnie z | N. | in accordance with | Zgodnie z umową płatność w 14 dni. |
| wobec / względem | D. | towards; regarding; in the face of | Złoty umocnił się wobec dolara. |
W porównaniu z poprzednią wersją model jest dwa razy szybszy.
Compared with the previous version, the model is twice as fast.
W wyniku podwyżki stóp kurs spadł.
As a result of the rate hike, the price fell.
Start przełożono ze względu na silny wiatr.
The launch was postponed due to strong wind.
W związku z inwentaryzacją sklep będzie nieczynny.
Due to stocktaking, the shop will be closed.
4.2 Pułapki stylistyczne Register traps (even for natives)
| Heard | Problem | Better |
|---|---|---|
| w każdym bądź razie | blend of two phrases, an error | w każdym razie · bądź co bądź |
| na dzień dzisiejszy | bureaucratic, criticised | obecnie, dziś, na razie |
| w oparciu o | criticised by purists | na podstawie |
| dzwonić dla kogoś | calque, error | dzwonić do kogoś |
| pisać dla kogoś (= to someone) | calque, error | pisać do kogoś |
| przez telefon / przez internet | ✓ correct | — |
| na Ukrainie / w Ukrainie | both accepted (RJP); w Ukrainie increasingly common since 2022 | either, by preference |
4.3 Na polu czy na dworze? Regional variants
| Meaning | Most of Poland | Kraków & Małopolska |
|---|---|---|
| outside, outdoors | na dworze / na zewnątrz | na polu |
| go outside | wyjść na dwór | wyjść na pole |
Both are correct; na polu marks a speaker from the south. In Warsaw it would sound like "in the field".
4.4 Zwroty przyimkowe Fixed prepositional phrases
od czasu do czasu
from time to time
now and then
Od czasu do czasu chodzę do teatru.
z dnia na dzień
from day to day
overnight; day by day
Kurs spadł z dnia na dzień o połowę.
za darmo
for free
free of charge
Dostawa za darmo od 100 zł.
pod warunkiem, że
under the condition that
provided that
Zgoda, pod warunkiem, że skończysz do piątku.
przy okazji
by the occasion
by the way; while you're at it
Przy okazji, kupisz chleb?
bez sensu
without sense
pointless, makes no sense
To zadanie jest bez sensu.
po cichu
in quiet
quietly, secretly
Po cichu liczyłem na nagrodę.
z głową
with a head
wisely, sensibly
Wydawaj pieniądze z głową.
Sprawdź się · Poziom 4
Formal: “due to the weather”
ze względu na + Biernik.
“in connection with the renovation”
w związku z + Narzędnik.
Correct:
The blend is an error.
“I'll call Marek.”
dzwonić do + D.
In Kraków, “outside” is often…
Regional na polu = na dworze.
“provided that”
Fixed phrase.
Uzupełnij
- Lot odwołano z mgły.
- W kryzysu ceny wzrosły. (as a result of)
- Zgodnie z płacimy w 14 dni. (umowa)
- W porównaniu z zeszłym jest lepiej. (rok)
- Od czasu do chodzę na basen.
- Dostawa za !
- Zadzwoń mamy!
- W przeciwieństwie brata lubię sport.
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say the phrase out loud before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Put the noun into the case the preposition needs.
- Wracam z . (biuro, from)
- Idę na spacer z . (pies, with)
- Mieszkam u . (ciocia)
- Jedziemy nad . (jezioro, motion)
- Siedzimy nad . (jezioro, location)
- Dzięki skończyłem. (pomoc)
- Przez się spóźniłem! (ty)
- Kot schował się pod . (kanapa, motion)
- Rozmawialiśmy o . (inwestycje)
- Proszę o . (rachunek)
- Wrócę za . (miesiąc)
- Według AI zmieni rynek. (eksperci)
- Ze względu na zostajemy w domu. (pogoda)
- W związku z nie ma prądu. (awaria)
Ściąga Cheat sheet
Przyimki a przypadki
Jeden przypadek
- D.: do, od, bez, dla, u, obok, koło, podczas, według, zamiast, oprócz
- C.: dzięki, wbrew, przeciw(ko)
- B.: przez
- Ms.: przy
Dwa przypadki
- w, na: B. dokąd · Ms. gdzie
- za, nad, pod, przed, między: B. dokąd · N. gdzie
- z: D. from · N. with
- o: Ms. about · B. ask for
- po: Ms. after · B. fetch
Biegłość
- dzięki (+) · przez (−) · z powodu (neutral)
- za godzinę · przez tydzień · na tydzień
- we, ze, ode, nade mną · do niego
- ze względu na + B. · w związku z + N.
- dzwonić do · w każdym razie