Celownik
The Dative case
The case of the receiver: the person who gets something, or who is affected. Daję mamie kwiaty. Pomagam bratu. Dziękuję ci. It is also how Polish talks about feelings and states: Jest mi zimno. Podoba mi się. Udało mi się! The least frequent case for nouns, but the pronouns (mi, ci, mu, jej, nam, im) are everywhere.
Na skróty At a glance
student → studentowi. A dozen short, common words take -u: bratu, kotu, psu, ojcu.
Same form as the locative: mamie, siostrze, córce, babci. Learn it once, use it twice.
dziecko → dziecku, okno → oknu, zwierzę → zwierzęciu.
Every gender, no exceptions worth worrying about: studentom, kobietom, dzieciom, ludziom.
| Typ | Mianownik (kto? co?) | Celownik (komu? czemu?) | Trick |
|---|---|---|---|
| Liczba pojedyncza · Singular | |||
| m. (most) | student, inwestor, komputer, Marek | studentowi, inwestorowi, komputerowi, Markowi | -owi |
| m. (short list) | brat, kot, pies, ojciec, pan | bratu, kotu, psu, ojcu, panu | -u (see 3.1) |
| m. na -a | kolega, astronauta, kierowca | koledze, astronaucie, kierowcy | like feminine |
| ż. twardy | mama, siostra, córka, kobieta | mamie, siostrze, córce, kobiecie | -e + consonant change |
| ż. miękki / -ca | babcia, pani, ziemia, ulica | babci, pani, ziemi, ulicy | -i / -y |
| ż. na spółgłoskę | noc, miłość, podróż | nocy, miłości, podróży | -y / -i |
| nijaki | dziecko, okno, zdjęcie, imię | dziecku, oknu, zdjęciu, imieniu | -u |
| Liczba mnoga · Plural (all genders) | |||
| all | studenci, kobiety, dzieci, ludzie | studentom, kobietom, dzieciom, ludziom | -om |
Przymiotniki i zaimki Adjectives & pronouns that go with the noun
| męski + nijaki | żeński | liczba mnoga (all) | |
|---|---|---|---|
| nowy | nowemu | nowej | nowym |
| polski | polskiemu | polskiej | polskim |
| ten / ta / to | temu | tej | tym |
| mój / moja | mojemu | mojej | moim |
| jeden / jedna | jednemu | jednej | — |
| wszyscy | — | — | wszystkim |
Poziom 1 · Podstawy Basics
A1–A2 Giving something to someone, and the endings for every gender.
1.1 Kiedy? Komu? Co? The receiver and the thing
Many verbs have two objects: who gets it (Celownik) and what they get (Biernik). English often uses "to" or "for"; Polish uses no preposition at all.
| Verb | komu? (Celownik) | co? (Biernik) |
|---|---|---|
| dać / dawać | mamie | kwiaty |
| kupić / kupować | siostrze | prezent |
| pokazać / pokazywać | klientowi | ofertę |
| powiedzieć / mówić | szefowi | prawdę |
| wysłać / wysyłać | przyjacielowi | zdjęcie |
| pożyczyć | koleżance | sto złotych |
| wyjaśnić / tłumaczyć | studentom | zadanie |
| polecić / polecać | wam | ten film |
Na urodziny kupiłem siostrze nowy telefon.
I bought my sister a new phone for her birthday.
Pokażę ci zdjęcia z Islandii.
I'll show you the photos from Iceland.
Wyślij klientowi fakturę.
Send the client the invoice.
Doradca polecił mi fundusz obligacji.
The adviser recommended a bond fund to me.
Wyjaśnij mi, jak działa ten model.
Explain to me how this model works.
Opowiem dzieciom o czarnych dziurach.
I'll tell the children about black holes.
Profesor pokazał studentom wyniki eksperymentu.
The professor showed the students the results of the experiment.
Podaj mi sól, proszę.
Pass me the salt, please.
Polecam wam ten film.
I recommend this film to you (all).
1.2 Rzeczowniki męskie Masculine nouns: -owi
komputer → komputerowi
Pomagam bratu w lekcjach.
I help my brother with his homework.
Daj psu jeść.
Feed the dog. (lit. give the dog to eat)
Nie ufam temu algorytmowi.
I don't trust this algorithm.
Przyglądam się Saturnowi przez teleskop.
I'm watching Saturn through a telescope.
Kibicuję naszemu zespołowi.
I support our team.
Wszystko zawdzięczam ojcu.
I owe everything to my father.
Przedstawię cię nowemu dyrektorowi.
I'll introduce you to the new director.
Pożyczyłem koledze samochód.
I lent my friend the car.
1.3 Rzeczowniki żeńskie Feminine nouns: the Miejscownik form
The feminine singular dative is identical to the locative, including the consonant changes. If you know w Polsce, you know Polsce as a receiver too. See Miejscownik.
| Change | Mianownik | Celownik |
|---|---|---|
| m, b, p, w, n, f → + ie | mama, żona, Ewa | mamie, żonie, Ewie |
| r → rz | siostra, kultura | siostrze, kulturze |
| k → c | córka, Polska, nauka | córce, Polsce, nauce |
| g → dz | Olga, noga | Oldze, nodze |
| t → ci · d → dzi | kobieta, planeta, woda | kobiecie, planecie, wodzie |
| ł → l · sł → śl | szkoła, Wisła | szkole, Wiśle |
| soft, -ia, -i | babcia, Ania, pani, ziemia | babci, Ani, pani, ziemi |
| -ca, -cza, -rza, -ża | ulica, praca | ulicy, pracy |
| consonant | noc, miłość, podróż | nocy, miłości, podróży |
Daję mamie kwiaty na Dzień Matki.
I'm giving my mum flowers for Mother's Day.
Przynieś babci herbatę.
Bring grandma some tea.
Wysłałam koleżance z pracy link do raportu.
I sent my colleague the link to the report.
Unia Europejska nałożyła cła na stal i grozi Chinom kolejnymi sankcjami.
The EU has imposed tariffs on steel and is threatening China with more sanctions.
Chiny (plural-only) → Chinom.
Astronomowie nadali tej planecie roboczą nazwę.
The astronomers gave this planet a working name.
Ta nagroda należy się całej nauce polskiej.
This award belongs to all of Polish science.
1.4 Nijakie i liczba mnoga Neuter -u, plural -om
Przeczytaj dziecku bajkę.
Read the child a story.
Nie ufam temu źródłu.
I don't trust this source.
Dziękuję wszystkim za pomoc!
Thank you all for your help!
Bank wysłał klientom nowe karty.
The bank sent its customers new cards.
Firma wypłaciła pracownikom premie.
The company paid its employees bonuses.
Kupiliśmy rodzicom bilety do opery.
We bought our parents opera tickets.
Te narzędzia pomagają ludziom pisać szybciej.
These tools help people write faster.
Dawne ludy nadawały gwiazdom imiona bogów.
Ancient peoples gave the stars the names of gods.
1.5 Zaimki osobowe Personal pronouns: the stars of Celownik
| Mianownik | short (default) | long (stressed, sentence start) | after a preposition |
|---|---|---|---|
| ja | mi | mnie | dzięki mnie |
| ty | ci | tobie | dzięki tobie |
| on / ono | mu | jemu | dzięki niemu |
| ona | jej | jej | dzięki niej |
| my / wy | nam / wam | nam / wam | dzięki nam / wam |
| oni / one | im | im | dzięki nim |
| Pan / Pani / Państwo | Panu / Pani / Państwu | dzięki Panu / Pani / Państwu | |
| (reflexive) | — | sobie | dzięki sobie |
Dziękuję ci!
Thank you!
Tobie to powiem, ale jemu nie.
I'll tell you, but not him. (contrast → long forms)
Czy mogę Panu w czymś pomóc?
Can I help you with anything, sir?
Daj mi znać, kiedy skończysz.
Let me know when you're done.
Sprawdź się · Poziom 1
Put the word in brackets into Celownik. Press Enter to check one answer and move to the next.
- Daję kwiaty. (mama)
- Pomagam (brat)
- Wyślij ofertę. (klient)
- Kupiłem książkę. (siostra)
- Dziękuję (ty)
- Przeczytaj bajkę. (dziecko)
- Pożyczyłem samochód. (córka)
- Powiedz , że jutro nie przyjdę. (kolega)
- Pokaż to zdjęcie. (ja)
- Bank wysłał nowe karty. (klienci)
- Daj jeść. (pies)
- Polecam ten hotel. (Państwo)
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 Verbs that take only Celownik, "I like it" with podobać się, "I'm cold" with jest mi zimno, and the dative prepositions.
2.1 Czasowniki z celownikiem Verbs with a dative object
These verbs take Celownik where English uses a plain direct object. They're among the most common errors for learners.
- pomagać / pomóc help
- dziękować thank
- ufać / zaufać trust
- wierzyć believe (sb)
- przeszkadzać disturb, bother
- gratulować congratulate
- kibicować cheer for
- przyglądać się watch closely
- wybaczać / wybaczyć forgive
- zawdzięczać owe (thanks)
- radzić advise
- życzyć wish
- współczuć sympathise
- zazdrościć envy
- służyć serve
- grozić threaten
Pomóż mi, proszę.
Help me, please.
Ufam swojemu doradcy finansowemu.
I trust my financial adviser.
doradca (m. -a) → doradcy, like ulica → ulicy.
Gratuluję Pani awansu!
Congratulations on your promotion! (gratulować komuś czegoś)
Nie przeszkadzaj mi, pracuję.
Don't disturb me, I'm working.
Cała Polska kibicuje siatkarzom.
The whole of Poland is cheering on the volleyball players.
Nie wierzę tym statystykom.
I don't believe these statistics.
Życzę wam udanej podróży!
Have a good trip! (życzyć komuś czegoś)
Algorytm podpowiada użytkownikom kolejne filmy.
The algorithm suggests the next films to users.
2.2 Podoba mi się "I like it": the thing is the subject
Podobać się (to appeal to) and smakować (to taste good to) flip the English structure: the thing you like is the subject, and you are in Celownik. The verb agrees with the thing.
| Thing (subject) | Verb agrees with it | Person (Celownik) |
|---|---|---|
| Ten film | podoba się | mi. |
| Te buty | podobają się | mojej żonie. |
| Kraków | podobał się | turystom. |
| Zupa | smakowała | dzieciom. |
2.3 Jest mi zimno Feelings and states: person in Celownik
Polish describes many physical and emotional states impersonally: "it is cold to me". The verb is jest / było / będzie (neuter), and you are in Celownik. ✗ Jestem zimno.
| Wyrażenie | Meaning |
|---|---|
| Jest mi zimno / ciepło / gorąco. | I'm cold / warm / hot. |
| Jest mi niedobrze. Słabo mi. | I feel sick. I feel faint. |
| Przykro mi. | I'm sorry (sympathy). |
| Wstyd mi. Smutno mi. | I'm ashamed. I'm sad. |
| Nudzi mi się. | I'm bored. |
| Chce mi się pić / spać. | I'm thirsty / sleepy. |
| Nie chce mi się. | I can't be bothered. |
| Udało mi się! | I managed it! I did it! |
| Wydaje mi się, że… | It seems to me that… / I think… |
| Zależy mi na tym. | It matters to me. |
| Wszystko mi jedno. | I don't mind / I don't care. |
| Trudno mi uwierzyć. | I find it hard to believe. |
W Tatrach było nam bardzo zimno.
We were very cold in the Tatras.
W końcu udało mi się zdać egzamin!
I finally managed to pass the exam!
W poniedziałek rano nic mi się nie chce.
On Monday mornings I can't be bothered to do anything.
Wydaje mi się, że rynek jest przegrzany.
I think the market is overheated.
Bardzo mi przykro z powodu twojej straty.
I'm very sorry for your loss.
Zależy nam na prywatności użytkowników.
User privacy matters to us.
2.4 Przyimki z celownikiem dzięki, przeciwko, wbrew, ku
| Przyimek | Meaning | Przykład |
|---|---|---|
| dzięki | thanks to (positive) | Dzięki tobie zdałem egzamin. Dzięki nowym technologiom koszty spadły. |
| przeciwko / przeciw | against | Głosowałem przeciwko tej ustawie. Lek przeciw grypie. |
| wbrew | contrary to, despite | Wbrew prognozom kurs wzrósł. |
| ku | towards (formal / literary) | Ku mojemu zdziwieniu wygraliśmy. |
Sprawdź się · Poziom 2
Choose the correct form. The explanation appears after you answer.
Pomagam ___ w kuchni.
pomagać + Celownik.
Pytam ___ o drogę.
pytać takes Biernik, not Celownik.
___ mi się te buty.
The verb agrees with the thing: te buty (plural).
I'm cold:
States: jest + Celownik + adverb.
___ tobie wszystko się udało.
Good cause → dzięki + Celownik.
Dzwonię ___.
dzwonić do + Dopełniacz.
Wczoraj ___ mi się zdać egzamin.
Impersonal: udało (neuter) + Celownik.
Ufam ___ lekarzowi.
Celownik m.: -emu.
Uzupełnij · Fill in
- Dziękuję za pomoc. (Pan)
- Gratuluję sukcesu! (ty)
- Nie przeszkadzaj , on śpi. (tata)
- Smakuje ? (ty)
- Jest gorąco. (my)
- nowej technologii produkcja jest tańsza.
- Głosowałem tej ustawie.
- Kibicuję (nasza drużyna)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 The -u exceptions, the "affected person" dative, clitic placement, and formal dative verbs.
3.1 Męskie na -u The short list
Only about a dozen masculine nouns take -u. They're old, short and very frequent, so learn them as a set:
| Mianownik | Celownik | Mianownik | Celownik |
|---|---|---|---|
| brat | bratu | pan | panu |
| kot | kotu | Bóg | Bogu |
| pies | psu | świat | światu |
| ojciec | ojcu | ksiądz | księdzu |
| chłopiec | chłopcu | lew | lwu |
| diabeł | diabłu | chłop | chłopu |
Everything else, including człowiek → człowiekowi, syn → synowi, mąż → mężowi, Tomek → Tomkowi, takes -owi.
3.2 Celownik dotknięcia The "affected" dative: it happened to me
Polish uses Celownik to show who is affected by an event, often where English uses "my". This is extremely common in speech.
Zepsuł mi się samochód.
My car broke down (on me).
W metrze ukradli mi portfel.
My wallet got stolen on the underground.
Zawiesił mi się komputer w środku prezentacji.
My computer froze in the middle of the presentation.
Umyj dziecku ręce.
Wash the child's hands.
Tylko mi się nie spóźnij!
Just don't you be late (on me)! (emotional "ethical dative")
Spadły mi wszystkie akcje.
All my shares have dropped.
3.3 Szyk zaimków Where mi, ci, mu go in the sentence
- Short forms (mi, ci, mu) are unstressed. They never start a sentence and like to sit right after the first stressed word: Wczoraj mu to dałem. · Czy możesz mi pomóc?
- For contrast or emphasis, use the long form, often at the start: Mnie się to nie podoba. · Jemu nie wierzę, jej tak.
- Dative before accusative is the neutral order with pronouns: Dam ci go jutro. (I'll give it to you tomorrow.)
3.4 Celownik formalny Dative verbs in news and official Polish
| Czasownik | Meaning | Przykład |
|---|---|---|
| zapobiegać | prevent | Szczepienia zapobiegają epidemiom. |
| przeciwdziałać | counteract | Rząd przeciwdziała inflacji. |
| sprostać | live up to, cope with | Firma nie sprostała konkurencji. |
| ulec | give in to, suffer | Uległem pokusie. Samochód uległ zniszczeniu. |
| towarzyszyć | accompany | Prezydentowi towarzyszyła delegacja. |
| podlegać | be subject to, report to | Ten dochód podlega opodatkowaniu. Podlegam dyrektorowi. |
| sprzyjać | favour, be good for | Niskie stopy sprzyjają inwestycjom. |
| dorównywać | match, equal | Nikt mu nie dorównuje. |
Sprawdź się · Poziom 3
- Wszystko zawdzięczam (ojciec)
- Daj mleka. (kot)
- Pomagam w lekcjach. (syn)
- Zepsuł się telefon. (ja)
- – Podoba mi się. – też. (ja)
- Szczepienia zapobiegają (choroby)
- Niskie stopy sprzyjają (inwestycje)
- W pracy podlegam (dyrektor)
- Firma nie sprostała (konkurencja)
- Umyj ręce. (dziecko)
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Idioms built on komuś, fixed phrases, register, and literary formulas.
4.1 Idiomy z celownikiem Idioms
Kamień spadł mi z serca.
A stone fell from my heart.
That's a weight off my mind.
Wyniki badań są dobre. Kamień spadł mi z serca.
Ani mi się śni!
It doesn't even appear in my dreams!
No way! I wouldn't dream of it!
Mam za ciebie sprzątać? Ani mi się śni!
Dobrze ci tak!
It's good for you like that!
Serves you right!
Nie słuchałeś mnie i zgubiłeś klucze? Dobrze ci tak!
zawracać komuś głowę
to turn someone's head around
to bother someone
Przepraszam, że zawracam Panu głowę.
mydlić komuś oczy
to soap someone's eyes
to pull the wool over someone's eyes
Ten sprzedawca mydli klientom oczy.
dać komuś wolną rękę
to give someone a free hand
to give someone a free hand
Szef dał mi wolną rękę w tym projekcie.
leżeć komuś na sercu
to lie on someone's heart
to be close to someone's heart
Ochrona środowiska bardzo leży mi na sercu.
wchodzić komuś w drogę
to step into someone's way
to cross someone, get in their way
Lepiej nie wchodzić mu w drogę.
patrzeć komuś na ręce
to watch someone's hands
to keep a close eye on someone
Inwestorzy patrzą zarządowi na ręce.
spaść komuś z nieba
to fall to someone from the sky
to be a godsend
Ten nowy programista spadł nam z nieba!
robić komuś na złość
to do something to someone for spite
to spite someone
Robi mi na złość i specjalnie się spóźnia.
Puściły mu nerwy.
His nerves let go.
He lost his temper.
Po trzech godzinach w korku puściły mu nerwy.
Włos mu z głowy nie spadnie.
Not a hair will fall from his head.
No harm will come to him.
Spokojnie, u nas włos mu z głowy nie spadnie.
nie dać sobie w kaszę dmuchać
not to let anyone blow into one's porridge
not to let anyone push you around
Moja babcia nie da sobie w kaszę dmuchać.
wyjść naprzeciw oczekiwaniom
to go out towards expectations
to meet (customers') expectations
Nowa aplikacja wychodzi naprzeciw oczekiwaniom klientów.
Co ci jest?
What is (it) to you?
What's wrong (with you)?
Jesteś blady. Co ci jest?
4.2 Stałe wyrażenia Fixed phrases
| Wyrażenie | Meaning | Przykład |
|---|---|---|
| dzięki Bogu / Bogu dzięki | thank God | Dzięki Bogu nikomu nic się nie stało. |
| wbrew pozorom | contrary to appearances | Wbrew pozorom polska gramatyka jest logiczna. |
| ku mojemu zdziwieniu | to my surprise | Ku mojemu zdziwieniu kurs wzrósł. |
| niech ci będzie | fine, have it your way | No dobrze, niech ci będzie. |
| daj Boże | God willing, let's hope so | Jutro ma być słońce. – Daj Boże! |
| na złość komuś | to spite someone | Na złość wszystkim wygrał. |
| służę pomocą | I'm happy to help (formal) | W razie pytań służę pomocą. |
| sobie a muzom | for one's own pleasure (literary) | Piszę ten blog trochę sobie a muzom. |
4.3 Rejestr Register: formal, neutral, spoken
- Thanks: Dziękuję Panu / Pani / Państwu (formal) · Dziękuję ci (neutral) · Dzięki! (spoken; here dzięki is a noun, no Celownik needed).
- Emails: Uprzejmie dziękuję Pani za szybką odpowiedź. · Przesyłam Panu w załączniku umowę. · W razie pytań służę pomocą.
- Unnecessary long forms sound odd: ✗ Daj jemu książkę (unless contrasting) → ✓ Daj mu książkę.
- Spoken softeners with the "affected" dative: Siadaj mi tu! · Nie choruj mi! (warm, a bit motherly).
4.4 Formuły literackie Formal and literary formulas
| Formula | Meaning | Where you'll see it |
|---|---|---|
| Niech mu ziemia lekką będzie. | May the earth rest lightly on him. | obituaries, memorials |
| ku czci / ku pamięci (+ Dopełniacz) | in honour / in memory of | plaques: Ku pamięci ofiar wojny |
| Chwała bohaterom! | Glory to the heroes! | ceremonies |
| Szczęść Boże! | God bless (greeting / wish for success) | rural and religious contexts |
Sprawdź się · Poziom 4
“Kamień spadł mi z serca” means…
A weight off my mind.
Your friend asks you to clean their flat. Refuse firmly but colloquially:
Ani mi się śni = No way!
In formal writing, “Me too” is…
Stressed position → long form.
“Zepsuł mi się laptop” is best translated as…
Celownik of the affected person, no agent.
Uzupełnij idiom
- Kamień spadł z serca.
- Nie zawracaj głowy!
- Szef dał nam wolną .
- Po trzech godzinach w korku puściły nerwy.
- Ten programista spadł nam z !
- Wbrew to nie jest trudne.
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say the answer out loud before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels, shuffled topics)
This mixes all four levels on purpose (interleaving). Some gaps are traps: not every answer is Celownik. First decide which rule applies, then write the form.
- Pomagam w ogrodzie. (mama)
- Kupiłem bilet na koncert. (siostra)
- Dziękuję za pomoc. (ty)
- Podoba się ten projekt. (ja)
- Pytam o drogę. (on)
- W nocy było zimno. (ja)
- Dzięki koszty spadły. (nowe technologie)
- Daj wody. (pies)
- Dzwonię do (brat)
- Wysłałem ofertę. (klient)
- Ufam (swój doradca)
- Czy mogę pomóc? (Pan)
- Udało się! (my)
- Kibicuję (polscy siatkarze)
Traps: nr 5 (pytać → Biernik), nr 9 (dzwonić do → Dopełniacz), nr 8 (pies → psu, short -u list).
Ściąga Cheat sheet
Celownik: komu? czemu?
Końcówki
- m. → -owi (studentowi) · short list -u: bratu, kotu, psu, ojcu, panu, Bogu
- ż. = Miejscownik: mamie, siostrze, córce, babci
- m. -a like ż.: koledze, kierowcy
- n. → -u (dziecku) · lm. → -om
- adj: -emu · -ej · -ym/-im
Zaimki
- mi/mnie · ci/tobie · mu/jemu/niemu · jej/niej · nam · wam · im/nim · sobie
- Panu · Pani · Państwu
- "Me too" = Mnie też
Przyimki: dzięki · przeciw(ko) · wbrew · ku
When?
- receiver: daję komu co
- pomagać, dziękować, ufać, wierzyć, przeszkadzać, gratulować
- podoba mi się · smakuje mi
- jest mi zimno · udało mi się · chce mi się
- affected: zepsuł mi się samochód
- NOT: pytać / prosić (B), dzwonić do (D)