02 · Przypadki · przypadek 6 z 7

Miejscownik

The Locative case

o kim? about whom?o czym? about what?gdzie? where?

The case of place (w domu, na Marsie), topic (mówimy o inflacji) and some time expressions (w maju, po pracy). It is the only Polish case that never appears without a preposition: always w, na, o, przy or po.

czerwony = endingniebieski = consonant that changes🔊 = listen

Na skróty At a glance

1Always with a preposition

w · na · o · przy · po. Chant it: “w, na, o, przy, po”. If you see one of these meaning where or about, you need Miejscownik.

2Plural is easy

Every noun, every gender: -ach. w domach, na planetach, o ludziach.

3Singular: 3 endings

-e + consonant swap (las → w lesie) · -u (w banku) · -i / -y (w pracy).

4Shortcut

Feminine Miejscownik = feminine Celownik (dative). Daję kobiecie → Myślę o kobiecie. Learn it once, use it twice.

Typ tematuKońcówkaPrzykłady
Męski i nijaki · Masculine & neuter
hard stem (t, d, s, z, n, m, p, b, w, f, ł, r)-e + swapstudent → o studencie · las → w lesie · komputer → w komputerze · miasto → w mieście
k, g, ch-ubank → w banku · brzeg → na brzegu · dach → na dachu · jabłko → w jabłku
soft & c, cz, sz, rz, ż, dz, j, l-ukraj → w kraju · hotel → w hotelu · klucz → w kluczu · morze → na morzu · życie → w życiu
⚠ dom, syn, pan-uw domu · o synu · o panu
-um (neuter)no changew muzeum · w laboratorium · w centrum
Żeński · Feminine
hard stem-e + swapkobieta → o kobiecie · szkoła → w szkole · rzeka → na rzece · droga → na drodze
c, cz, sz, rz, ż, dz-ypraca → w pracy · ulica → na ulicy · podróż → w podróży · twarz → na twarzy
soft (-ia, -ja, -ość, -ć, -ń, -l…)-ikuchnia → w kuchni · lekcja → na lekcji · miłość → o miłości · Ziemia → na Ziemi
Liczba mnoga · Plural (all genders)
everything-achw domach · w miastach · na ulicach · o dzieciach · w Tatrach

Przymiotniki i zaimki

m. / n.ż.lm. (all)
nowyw nowym domuw nowej pracyw nowych domach
polskiw polskim filmiew polskiej firmiew polskich miastach
tenw tym projekciew tej sprawiew tych krajach
mójw moim życiuw mojej rodziniew moich planach

Poziom 1 · Podstawy Basics

A1–A2 The five prepositions, everyday places, countries, cities and pronouns.

1.1 Pięć przyimków The five prepositions

PrzyimekMeaningPrzykłady
win, insidew domu · w Polsce · w banku · w kosmosie
naon, at (surfaces, open spaces, events)na stole · na ulicy · na koncercie · na Marsie
oabout (topic) · at (clock time)o pracy · o tobie · o piątej
przyby, next to, at · duringprzy oknie · przy komputerze · przy kawie
poafter (time) · around / across (a surface)po pracy · po obiedzie · po mieście

1.2 Gdzie jesteś? Everyday places

Jestem w domu.

I'm at home.

dom is one of the three exceptions: -u, not -e.

Pracuję w banku.

I work in a bank.

Studiuję na uniwersytecie.

I study at university.

uniwersytet: t → c + ie

Mama gotuje w kuchni.

Mum is cooking in the kitchen.

Kupuję warzywa na targu.

I buy vegetables at the market.

Łazik bada skały na Marsie.

The rover is studying rocks on Mars.

Astronauci mieszkają na stacji kosmicznej.

Astronauts live on the space station.

Dane są w chmurze.

The data is in the cloud.

chmura: r → rz + e

Mam pieniądze na koncie w banku.

I have money in a bank account.

Klucze są na stole.

The keys are on the table.

stół → stole: ó → o and ł → l

1.3 Kraje i miasta Countries & cities

Kraj · CountryGdzie?Miasto · CityGdzie?
Polskaw PolsceWarszawaw Warszawie
Niemcyw Niemczech ⚠Krakóww Krakowie
Włochywe Włoszech ⚠Wrocławwe Wrocławiu ⚠
Hiszpaniaw HiszpaniiGdańskw Gdańsku
Francjawe FrancjiPoznańw Poznaniu
Angliaw AngliiŁódźw Łodzi
Amerykaw AmeryceLondynw Londynie
Chinyw ChinachNowy Jorkw Nowym Jorku
Węgryna Węgrzech ⚠Zakopanew Zakopanem ⚠

⚠ = irregular; see level 3. we replaces w before hard-to-say clusters beginning with w/f: we Wrocławiu, we Włoszech, we Francji.

1.4 O czym mówimy? Talking about something

Cały czas myślę o tobie.

I think about you all the time.

Rozmawiamy o pracy.

We're talking about work.

Czytam książkę o czarnych dziurach.

I'm reading a book about black holes.

Dyskutujemy o sztucznej inteligencji.

We're discussing artificial intelligence.

Ekonomiści mówią o inflacji i stopach procentowych.

Economists are talking about inflation and interest rates.

To artykuł o zmianach klimatu.

It's an article about climate change.

1.5 Zaimki Pronouns (always the n- form after the preposition)

MianownikMiejscownikMianownikMiejscownik
jao mniemyo nas
tyo tobiewyo was
on / onoo nimoni / oneo nich
onao niej(się)o sobie
Pan / Panio Panu / o PaniPaństwoo Państwu
kto?o kim?co?o czym?
jego / jej as possessives never change Mówimy o nim (about him) vs Mówimy o jego pracy (about his work). The possessives jego, jej, ich are frozen; they don't decline.

1.6 Liczba mnoga: zawsze -ach Plural is always -ach

Latem byliśmy w górach.

In the summer we were in the mountains.

Czy na innych planetach jest woda?

Is there water on other planets?

Te produkty są we wszystkich sklepach.

These products are in all shops.

w → we before wsz-: see 4.4.

Rozmawiamy o dzieciach i o wakacjach.

We're talking about the kids and the holidays.

Sprawdź się · Poziom 1

Put the word into Miejscownik. Press Enter to check one answer.

  1. Mieszkam w (Kraków)
  2. Pracuję w (bank)
  3. Jestem na (uniwersytet)
  4. Myślę o (ty)
  5. Kawa jest na (stół)
  6. Mieszkamy w (Polska)
  7. Rozmawiamy o (praca)
  8. Laptop jest w (torba)
  9. Po idę na spacer. (obiad)
  10. Siedzę przy (okno)
  11. Byłem w (góry)
  12. Rozmawiamy o (ona)

Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate

B1 The consonant-swap system, w vs na, time expressions, location vs direction, and the deeper uses of po, przy and o.

2.1 Maszyna wymian The consonant-swap machine

Before -e, a hard consonant “softens”. These are the same swaps you use for feminine Celownik and for masculine plurals, so learning them pays off three times.

t → cie
student → o studencie · planeta → na planecie · świat → na świecie
d → dzie
ogród → w ogrodzie · woda → w wodzie · kod → w kodzie
s → sie
las → w lesie · kosmos → w kosmosie · kryzys → w kryzysie
z → zie
obraz → na obrazie · baza → w bazie · wóz → na wozie
n → nie
ekran → na ekranie · telefon → przy telefonie · Berlin → w Berlinie
m → mie
algorytm → w algorytmie · program → w programie · firma → w firmie
p → pie
sklep → w sklepie · mapa → na mapie
b → bie
klub → w klubie · chleb → o chlebie · niebo → w niebie
w → wie
Kraków → w Krakowie · głowa → w głowie · umowa → w umowie
f → fie
szef → o szefie · szafa → w szafie
ł → le
stół → na stole · szkoła → w szkole · artykuł → w artykule
r → rze
komputer → w komputerze · teatr → w teatrze · serwer → na serwerze
st → ście
miasto → w mieście · most → na moście · tekst → w tekście
zd → ździe
gwiazda → na gwieździe · gniazdo → w gnieździe · zjazd → na zjeździe
sł → śle
masło → w maśle · krzesło → na krześle · Wisła → na Wiśle
kt → kcie
projekt → w projekcie · produkt → w produkcie · kontrakt → w kontrakcie
k → ce ż. only
rzeka → na rzece · fabryka → w fabryce · gospodarka → w gospodarce
g → dze ż. only
droga → na drodze · noga → na nodze · podłoga → na podłodze
ch → sze ż. only
mucha → o musze · cecha → w tej cesze
k, g, ch: masculine vs feminine Masculine / neuter with k, g, ch take -u with no swap: w banku, na brzegu, na dachu, w oku. Feminine ones swap: w fabryce, na drodze, o musze.
Vowels change too Before the softened consonant, a → e and o → e in some roots, and ó → o in closed syllables: las → w lesie · miasto → w mieście · gwiazda → na gwieździe · świat → na świecie · kościół → w kościele · stół → na stole · samochód → w samochodzie.

2.2 Jak znaleźć końcówkę? Finding the ending: 3 questions

Is it plural?
yes-ach. Done! 🎉w domach, o ludziach
no→ question 2
Masculine or neuter: what's the last consonant of the stem?
k, g, ch · or soft · or c, cz, sz, rz, ż, dz, j, l-uw banku, w hotelu, na morzu
any other hard consonantswap + -ew lesie, w komputerze
dom, syn, pan-u (exceptions)w domu
Feminine: what's the stem?
hard (t, d, s, n, m, p, b, w, ł, r, k, g, ch…)swap + -ena planecie, w szkole, na rzece
c, cz, sz, rz, ż, dz-yw pracy, na ulicy
soft (-ia, -ja, -ść, -ć, -ń, -l, -j…)-iw kuchni, o miłości

2.3 W czy na? The big choice

W: inside / enclosed / withinNA: on / open / event / some places by tradition
w domu, w biurze, w banku, w sklepiena ulicy, na placu, na rynku, na plaży
w szkole, w liceum, w laboratoriumna uniwersytecie, na studiach, na lekcji
w Warszawie, w Polsce, we Francji, w Europiena Węgrzech, na Litwie, na Łotwie, na Słowacji
w kinie, w teatrze, w muzeumna koncercie, na meczu, na konferencji, na spotkaniu
w samochodzie, w pociągu, w samolociena rowerze, na peronie, na lotnisku, na dworcu
w kosmosie, w galaktyce, w Układzie Słonecznymna Ziemi, na Marsie, na Księżycu, na orbicie
w internecie, w aplikacji, w bazie danychna stronie, na ekranie, na serwerze, na Facebooku
w nauce, w biznesie, w politycena giełdzie, na rynku pracy, na poczcie, na policji
w mieściena wsi (countryside), na Śląsku, na Mazurach, na Kubie (islands & regions)

Na giełdzie w Warszawie jest dziś spokojnie.

It's calm on the Warsaw Stock Exchange today.

Informacja jest w internecie, na stronie ministerstwa.

The information is online, on the ministry's website.

Czekam na peronie, a ty jesteś jeszcze w pociągu?

I'm waiting on the platform, and you're still on the train?

W kosmosie jest zimno, ale na orbicie świeci Słońce.

Space is cold, but the Sun shines in orbit.

2.4 Czas Time expressions: which case?

What?CasePrzykłady
monthsw + Miejscownikw styczniu, w lutym ⚠, w marcu, w kwietniu, w maju, w czerwcu, w lipcu, w sierpniu, we wrześniu, w październiku, w listopadzie, w grudniu
years, centuries, decadesw + Miejscownikw 2026 roku, w XXI wieku, w latach dziewięćdziesiątych
this / next / last…w + Miejscownikw tym tygodniu, w przyszłym miesiącu, w zeszłym roku
clock timeo + Miejscowniko piątej, o wpół do ósmej, o północy, o świcie
after…po + Miejscownikpo pracy, po obiedzie, po wojnie, po południu
days of the weekw + Biernik ⚠w poniedziałek, w środę, w weekend
seasonsNarzędnik (or w + Ms.)latem, zimą, wiosną, jesienią · w lecie, w zimie

Misja Artemis wystartuje w przyszłym roku.

The Artemis mission will launch next year.

W grudniu sprzedaż zawsze rośnie.

Sales always rise in December.

W latach dwudziestych XX wieku była hossa, a potem krach.

In the 1920s there was a bull market, and then a crash.

Po spotkaniu idziemy na kawę. Spotkanie jest o dziesiątej.

After the meeting we're going for coffee. The meeting is at ten.

2.5 Gdzie? vs Dokąd? Location (Miejscownik) vs direction

➡️ Dokąd? (going)
📍 Gdzie? (being) → Miejscownik
Jadę do Krakowa. do + Dopełniacz
↔
Jestem w Krakowie.
Idę do sklepu. do + Dopełniacz
↔
Jestem w sklepie.
Idę na koncert. na + Biernik
↔
Jestem na koncercie.
Jadę na Węgry. na + Biernik
↔
Mieszkam na Węgrzech.
Rakieta leci na Marsa. na + Biernik
↔
Łazik jeździ po Marsie.
Kładę książkę na półkę. na + Biernik
↔
Książka leży na półce.
The pattern w + Miejscownik ↔ do + Dopełniacz · na + Miejscownik ↔ na + Biernik. Compare with Biernik 2.2.

2.6 Po, przy, o More than just "after", "by", "about"

MeaningPrzykład
poafterPo kryzysie rynek szybko się odbił.
around, all over (a surface)Spacerujemy po parku. Jeździmy po Europie.
you can tell by…Po czym to poznać? Po nim widać, że jest zmęczony.
przyby, next toSiedzę przy oknie. Pracuję przy komputerze.
during, over (an activity)Rozmawialiśmy przy kawie / przy obiedzie.
in the presence of / on youNie kłóćcie się przy dzieciach. Masz przy sobie dowód?
with, given (a condition)Przy tak wysokiej inflacji lokaty się nie opłacają.
oabout (+ Miejscownik)myśleć, mówić, marzyć, pamiętać, zapomnieć, wiedzieć, słyszeć, czytać o…
⚠ o + Biernik is different!prosić o, pytać o, martwić się o, dbać o, walczyć o…
Martwię się o przyszłości.
Martwię się o przyszłość.
martwić się o + Biernik (worry about)
Myślę o przyszłość.
Myślę o przyszłości.
myśleć o + Miejscownik (think about)

Sprawdź się · Poziom 2

Studiuję ___ uniwersytecie.

University → na (tradition).

Pracuję ___ banku.

Building / institution → w.

Mieszkam ___ Węgrzech.

Węgry, Litwa, Łotwa, Słowacja → na.

Jadę ___ Krakowa.

Direction to a city → do + Dopełniacz.

Martwię się o ___.

martwić się o + Biernik.

Spotkanie jest w ___.

Days of the week → w + Biernik.

Uzupełnij · Fill in

  1. Satelita jest na (orbita)
  2. Urodziłem się w (maj)
  3. Wyjeżdżam w (luty)
  4. Zawsze myślę o (przyszłość)
  5. Telefon leży na (podłoga)
  6. Mieszkał kiedyś w (Ameryka)
  7. Spacerujemy po (las)
  8. Błąd jest w tym (projekt)
  9. Model działa na (serwer)
  10. Mieszkam w dużym (miasto)

Poziom 3 · Zaawansowany Advanced

B2 Irregular forms, adjectival nouns, numerals, verbs that require w / na + Miejscownik, and formal prepositional phrases.

3.1 Formy nieregularne Irregular locatives to memorise

MianownikMiejscownikWhy it's odd
dom · syn · panw domu · o synu · o panu-u instead of -e
dzień · tydzieńw dniu · w tygodniustem changes
sen · pieswe śnie · o psiemobile e disappears
wieśna wsimobile e + na
rynek · budynek · początekna rynku · w budynku · na początkumobile e + -u
handel · kwiecieńw handlu · w kwietniumobile e
Wrocław · Lwówwe Wrocławiu · we LwowieWrocław takes -iu (historically soft)
Niemcy · Włochy · Węgryw Niemczech · we Włoszech · na Węgrzechold ending -ech (but: w Czechach, w Chinach)
luty · Zakopanew lutym · w Zakopanemadjectival forms
Białystok · Nowy Sączw Białymstoku · w Nowym Sączuboth parts decline
Łódźw Łodzió → o
ręka · oko · uchow ręce / w ręku · w oku · w uchuw ręku is an old dual form
imię · zwierzęw imieniu · o zwierzęciu-ę nouns grow a stem
Bóg · ksiądz · ojcieco Bogu · o księdzu · o ojcu-u
kolega · mężczyzna · astronautao koledze · o mężczyźnie · o astronauciemasculine -a → feminine-like endings
sprzedawca · kierowcao sprzedawcy · o kierowcyc → -y

3.2 Rzeczowniki przymiotnikowe Nouns that decline like adjectives

Model uczy się na danych treningowych.

The model learns from training data. (dane → danych)

Rozmawialiśmy o naszym wspólnym znajomym.

We talked about our mutual acquaintance.

W biurze mówią tylko o nowej księgowej.

In the office they talk only about the new (female) accountant.

Byliśmy na nartach w Zakopanem.

We went skiing in Zakopane.

3.3 Liczebniki Numerals in Miejscownik

Firma ma biura w dwóch miastach i w pięciu krajach.

The company has offices in two cities and in five countries.

Model rozumie tekst w stu językach.

The model understands text in a hundred languages.

W obu przypadkach wynik był taki sam.

In both cases the result was the same.

Po trzech latach inwestycja się zwróciła.

After three years the investment paid off.

Pattern: dwóch / dwu, trzech, czterech, pięciu, sześciu… stu, tysiącu + noun in -ach. Feminine dwie also becomes dwóch: w dwóch firmach.

3.4 Czasowniki z w / na + Miejscownik Verb patterns you must know

CzasownikMeaningPrzykład
zależeć komuś na czymśto care aboutZależy mi na tobie. Zależy nam na jakości.
znać się na czymśto be an expert inZnam się na kryptowalutach.
polegać na kimśto rely onMożesz na mnie polegać.
polegać na tym, że…to consist in / the thing is…Problem polega na tym, że brakuje danych.
skupić się na czymśto focus onSkupmy się na kluczowych rynkach.
zarabiać / tracić na czymśto earn / lose onZarobiłem na akcjach, ale straciłem na obligacjach.
oszczędzać na czymśto save (money) onNie oszczędzaj na bezpieczeństwie.
grać na (instrument)to play an instrumentGram na gitarze. vs grać w + B: gram w tenisa
zakochać się w kimśto fall in love withZakochał się w koleżance z pracy.
specjalizować się w czymśto specialise inSpecjalizujemy się w uczeniu maszynowym.
brać udział / uczestniczyć wto take part inBiorę udział w konferencji o kosmosie.
pomagać / przeszkadzać komuś wto help / disturb withPomożesz mi w projekcie?

3.5 Dziedziny i świat Fields & "in the world"

  • Fields and domains take w: w nauce, w fizyce, w medycynie, w handlu, w ekonomii, w teorii, w praktyce, w branży IT, w sektorze finansowym, w dziedzinie AI.
  • But labour or capital “markets” take na: na rynku pracy, na rynku kapitałowym.
  • na świecie = in the world (geographically): najwyższa góra na świecie. w świecie = in the world of (a community): w świecie nauki, w świecie finansów.

3.6 Wyrażenia formalne Formal phrases built on the locative (+ Dopełniacz after them)

WyrażenieMeaningPrzykład
w przypadkuin case ofW przypadku awarii serwera dane są kopiowane.
na podstawieon the basis ofNa podstawie danych model przewiduje ceny.
w wynikuas a result ofW wyniku inflacji stopy procentowe wzrosły.
w ramachwithin the framework ofW ramach umowy handlowej zniesiono cła.
w ciąguwithin, duringW ciągu roku akcje zyskały 20%.
w trakciein the course ofW trakcie eksperymentu temperatura spadła.
w imieniuon behalf ofW imieniu zarządu dziękuję wszystkim.
na rzeczfor the benefit ofFundacja działa na rzecz edukacji.
przy użyciu / przy pomocyusing, with the help ofObraz uzyskano przy użyciu teleskopu.
w porównaniu zcompared with (+ N.)W porównaniu z zeszłym rokiem eksport wzrósł.
w związku zin connection with (+ N.)W związku z tym zmieniamy strategię.

Sprawdź się · Poziom 3

  1. W przyszłym mam urlop. (tydzień)
  2. Moi dziadkowie mieszkają na (wieś)
  3. Zimą jeździmy na narty w (Zakopane)
  4. Sieć neuronowa uczy się na (dane)
  5. W obu wynik jest pozytywny. (przypadek)
  6. Problem polega na , że nie mamy budżetu. (to)
  7. Zależy mi na (ty)
  8. Znam się na (inwestycje)
  9. Byłam we (Włochy)
  10. Mieszkam w (Białystok)

Gram ___ gitarze.

Instruments → na + Miejscownik.

Gram ___ tenisa.

Games / sports → w + Biernik.

To najwyższy budynek ___ świecie.

Geographical world → na świecie.

Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage

C1–C2 Idioms, the fillers natives use in every conversation, regional forms, and style.

4.1 Idiomy z miejscownikiem Idioms

mieć coś na końcu języka

to have it at the end of the tongue

on the tip of your tongue

Jak on się nazywa? Mam to na końcu języka!

mieć coś w małym palcu

to have it in your little finger

to know something inside out

Ona ma statystykę w małym palcu.

być w siódmym niebie

to be in the seventh heaven

to be in seventh heaven / over the moon

Dostała pracę w agencji kosmicznej i jest w siódmym niebie.

chodzić z głową w chmurach

to walk with your head in the clouds

to have your head in the clouds

Przestań chodzić z głową w chmurach i skup się.

bujać w obłokach

to swing in the clouds

to daydream

Na lekcji zawsze bujał w obłokach.

mieć muchy w nosie

to have flies in your nose

to be in a bad mood, grumpy

Szef ma dziś muchy w nosie. Lepiej go nie denerwuj.

mieć coś w nosie

to have it in your nose

not to give a damn (colloquial)

Mam w nosie, co inni o mnie myślą.

mieć głowę na karku

to have your head on your neck

to be sensible, level-headed

Nowy dyrektor ma głowę na karku.

mieć coś na oku

to have something on the eye

to keep an eye on, have your eye on

Mam tę spółkę na oku od miesięcy.

trzymać rękę na pulsie

to keep your hand on the pulse

to keep your finger on the pulse

Dobry trader zawsze trzyma rękę na pulsie.

stać na własnych nogach

to stand on your own legs

to stand on your own two feet

Po studiach chcę wreszcie stanąć na własnych nogach.

wisieć na włosku

to hang on a little hair

to hang by a thread

Umowa handlowa wisi na włosku.

siedzieć jak na szpilkach

to sit as if on pins

to be on pins and needles

Czekając na wyniki, siedziałem jak na szpilkach.

być na plusie / na minusie

to be on the plus / on the minus

to be in profit / at a loss, in the black / red

Mimo spadków mój portfel jest wciąż na plusie.

nie mieć grosza przy duszy

not to have a penny by your soul

to be flat broke

Pod koniec miesiąca nie mam grosza przy duszy.

pieniądze nie leżą na ulicy

money doesn't lie on the street

money doesn't grow on trees

Oszczędzaj. Pieniądze nie leżą na ulicy.

żyć jak pączek w maśle

to live like a doughnut in butter

to live in clover, the life of Riley

Po sprzedaży firmy żyje jak pączek w maśle.

być w gorącej wodzie kąpanym

to be bathed in hot water

to be hot-headed, impulsive

Nie podejmuj decyzji pod wpływem emocji. Nie bądź w gorącej wodzie kąpany.

przekonać się na własnej skórze

to find out on your own skin

to learn it the hard way, first-hand

Przekonałem się na własnej skórze, czym jest bessa.

w pocie czoła

in the sweat of the brow

by the sweat of your brow

Zarobił to w pocie czoła.

iść po trupach do celu

to walk over corpses to the goal

to be ruthless, stop at nothing

W korporacji niektórzy idą po trupach do celu.

stanąć na wysokości zadania

to stand at the height of the task

to rise to the occasion

Cały zespół stanął na wysokości zadania.

leżeć na łopatkach

to lie on your shoulder blades

to be floored, in ruins

Po pandemii turystyka leżała na łopatkach.

urodzić się w czepku

to be born in a bonnet

to be born lucky, with a silver spoon

Wygrał na loterii dwa razy. Chyba urodził się w czepku.

mieć wszystkie karty w ręku

to have all the cards in hand

to hold all the cards

W negocjacjach mamy wszystkie karty w ręku.

4.2 Codzienne wyrażenia Fillers and set phrases natives use constantly

WyrażenieMeaningPrzykład
w ogóleat all / generally / by the wayW ogóle nie rozumiem tego kodu. / A w ogóle, jak się masz?
w porządkuOK, all rightWszystko w porządku? — Tak, w porządku.
w sumieall in all, actuallyW sumie masz rację.
w zasadziebasically, in principleW zasadzie jestem gotowy.
w końcufinally / after allW końcu przyszedł! / W końcu to twoje pieniądze.
w każdym razieanyway, in any caseW każdym razie zadzwonię jutro.
na raziefor now / bye for now!Na razie nie sprzedaję. / No to na razie!
w razie czegojust in case, if anything happensW razie czego dzwoń.
w gruncie rzeczyessentially, at heartW gruncie rzeczy to dobry pomysł.
w międzyczasiein the meantimeW międzyczasie model się trenuje.
przy okazjiby the way, while you're at itPrzy okazji, kup też chleb.
na miejscuon site / in someone's shoesNa twoim miejscu nie kupowałbym tych akcji.
po czasietoo late, in hindsightPo czasie łatwo być mądrym.
na czasie · w modzie · na topietrendy, up to dateAI jest teraz na topie.
w cenievalued / included in the priceŚniadanie jest w cenie. Doświadczenie jest w cenie.
w tokuin progressŚledztwo jest w toku.
w tym rzeczthat's the pointNo właśnie, w tym rzecz!

4.3 Regionalizmy i warianty Regional and variant forms

“Outside”: na polu / na dworze / na zewnątrz In Kraków and Małopolska children play na polu. In Warsaw and most of Poland they play na dworze. Na zewnątrz is neutral and formal. Using the local form wins you instant sympathy.
na Ukrainie / w Ukrainie Na Ukrainie is the traditional form, like na Litwie, na Węgrzech. Since 2022, w Ukrainie has spread quickly, especially in media and official language, as a signal that Ukraine is a sovereign state, not a region. Both are in use today, and the choice itself can carry a message.
  • w ręku vs w ręce: both correct. W ręku (an old dual form) sounds more idiomatic in fixed phrases: mieć coś w ręku.
  • Poetic: we dnie i w nocy (day and night): we dnie is an archaic locative.

4.4 Styl i wymowa Style & pronunciation

  • w → we before clusters that are hard to say: we Wrocławiu, we Włoszech, we Francji, we śnie, we mnie, we wszystkim, we właściwym momencie. In speech we wszystkich is standard; w wszystkich sounds clumsy.
  • Scene-setting first: news and academic Polish open with the locative phrase: W Warszawie odbył się szczyt klimatyczny. · Na giełdzie w Tokio notowania spadły o 3%.
  • Film Polish: W kosmosie nikt nie usłyszy twojego krzyku. (In space no one can hear you scream.)
  • Precision: w lesie (in the forest) vs po lesie (around the forest) vs przy lesie (by the forest). One preposition changes the picture.

Sprawdź się · Poziom 4

  1. Jak on się nazywa? Mam to na języka! (koniec)
  2. Na twoim nie sprzedawałbym teraz. (miejsce)
  3. Żyje jak pączek w (masło)
  4. Mieszkam w (Łódź)
  5. Wygrał dwa razy. Chyba urodził się w (czepek)
  6. Ona ma programowanie w małym (palec)
  7. Umowa wisi na (włosek)
  8. Po łatwo być mądrym. (czas)

“Mój portfel jest na plusie” means…

być na plusie / na minusie = in profit / at a loss.

In Kraków you'd most likely hear: “Dzieci bawią się na ___”.

Małopolska: na polu; elsewhere: na dworze.

“Szef ma dziś muchy w nosie” means the boss is…

mieć muchy w nosie = to be grumpy. (mieć coś w nosie = not to care!)

Najczęstsze błędy Top mistakes

Studiuję w uniwersytecie.
Studiuję na uniwersytecie.
University → na.
Mieszkam w Kraków.
Mieszkam w Krakowie.
After w, the noun must change.
Jestem w domie.
Jestem w domu.
dom → domu (exception).
Pływamy na rzeku.
Pływamy na rzece.
Feminine k → ce.
Jadę w Krakowie.
Jadę do Krakowa.
Motion → do + Dopełniacz.
Mówimy o jego.
Mówimy o nim.
After a preposition: n- pronoun.
Byłem w Niemcach.
Byłem w Niemczech.
Irregular -ech.
Najlepszy w świecie.
Najlepszy na świecie.
The geographical world → na.
W poniedziałku.
W poniedziałek.
Days → Biernik, not Miejscownik.
Mieszkam w Białystoku.
Mieszkam w Białymstoku.
Both parts of the name decline.

Fiszki Flashcards: say it out loud first

lasw…
w lesie
miastow…
w mieście
komputerw…
w komputerze
bankw…
w banku
domw…
w domu
rzekana…
na rzece
drogana…
na drodze
pracaw…
w pracy
gwiazdana…
na gwieździe
Niemcyw…
w Niemczech
Wrocławw…
we Wrocławiu
wieśna…
na wsi
tydzieńw przyszłym…
w przyszłym tygodniu
onao…
o niej
danena…
na danych
giełdana…
na giełdzie

Test końcowy Mixed test with Biernik traps included

Interleaved: some items are Biernik or Dopełniacz on purpose. Decide first: gdzie?, dokąd? or o czym?

  1. Pracuję w samochodów. (fabryka)
  2. Jutro idę na (konferencja)
  3. Wczoraj byłem na (konferencja)
  4. Łazik porusza się po Marsa. (powierzchnia)
  5. Lecę do (Londyn)
  6. Mieszkam w (Londyn)
  7. Czytałem o tym w (gazeta)
  8. Siedzę przy (biurko)
  9. Wszystkie dane są na (dysk)
  10. W tym jest błąd. (kontrakt)
  11. Rozmawialiśmy o (nowe technologie)
  12. Myślę o (dziecko)

Ściąga Cheat sheet

Miejscownik: o kim? o czym? · gdzie?

Przyimki: w · na · o · przy · po (never alone!)

m./n.

  • hard → swap + -e: lesie, mieście, komputerze
  • k/g/ch & soft & c/cz/sz/rz/ż/j/l → -u: banku, kraju
  • dom, syn, pan → -u

ż.

  • hard → swap + -e: planecie, rzece, drodze
  • c/cz/sz/rz/ż → -y: pracy · soft → -i: kuchni

lm. → -ach always

Swaps

t→cie · d→dzie · s→sie · z→zie · n→nie · m→mie · p→pie · b→bie · w→wie · f→fie · ł→le · r→rze · st→ście · zd→ździe · sł→śle · kt→kcie · (ż.) k→ce · g→dze · ch→sze

Adj.: -ym/-im (m./n.) · -ej (ż.) · -ych/-ich (lm.)

Zaimki: mnie · tobie · nim · niej · nas · was · nich · sobie

W / NA

  • w: buildings, cities, most countries, fields
  • na: surfaces, open spaces, events, uniwersytet, poczta, giełda, islands, Węgry/Litwa/Słowacja, planets

Czas: w maju · w 2026 roku · o piątej · po pracy · but w poniedziałek (B)

Irregular: w Niemczech · we Włoszech · na Węgrzech · we Wrocławiu · w Zakopanem · na wsi · w tygodniu