02 · Przypadki · przypadek 4 z 7

Biernik

The Accusative case

kogo? whom?co? what?dokąd? where to? (with na, w, nad…)

The case of the direct object: the person or thing the action lands on. Widzę gwiazdę. Kupuję akcje. Kocham cię. It also marks direction (idę na koncert), time (w poniedziałek, za tydzień) and duration (cały dzień).

czerwony = the accusative ending🔊 = listenEN (top right) = hide translations

Na skróty At a glance

1Feminine singular changes

kawa → kawę, pani → panią. Other feminine nouns (ending in a consonant) stay the same.

2Masculine: is it alive?

Alive (people, animals) → looks like Dopełniacz: kot → kota. Not alive → no change: komputer → komputer.

3Neuter never changes

okno, słońce, zdjęcie, dziecko: always the same as the nominative (Mianownik).

4Plural: men or not?

Groups including at least one man → like Dopełniacz: studentów. Everything else → like Mianownik: koty, gwiazdy.

TypMianownik (kto? co?)Biernik (kogo? co?)Trick
Liczba pojedyncza · Singular
ż. na -akawa, gwiazda, umowakawę, gwiazdę, umowę-a → -ę
ż. na -ipani / boginipanią / boginiępani → panią (unique!), others -ię
ż. na spółgłoskęnoc, miłość, sieć, podróżnoc, miłość, sieć, podróż= Mianownik
m. żywotnybrat, kot, pies, inwestorbrata, kota, psa, inwestora= Dopełniacz (-a)
m. na -akolega, astronautakolegę, astronautębehaves like feminine
m. nieżywotnykomputer, rynek, algorytmkomputer, rynek, algorytm= Mianownik
nijakiokno, słońce, zdjęcie, imięokno, słońce, zdjęcie, imię= Mianownik
Liczba mnoga · Plural
męskoosobowystudenci, inwestorzy, naukowcystudentów, inwestorów, naukowców= Dopełniacz lm.
niemęskoosobowykoty, gwiazdy, komputery, oknakoty, gwiazdy, komputery, okna= Mianownik lm.

Przymiotniki i zaimki Adjectives & pronouns that go with the noun

m. żywotnym. nieżywotnyżeńskinijakilm. męskoos.lm. niemęskoos.
nowynowegonowynowąnowenowychnowe
polskipolskiegopolskipolskąpolskiepolskichpolskie
tentegotentętotychte
mójmojegomójmojąmojemoichmoje
jedenjednegojedenjednąjedno——

Poziom 1 · Podstawy Basics

A1–A2 What Biernik does, and the endings for every gender.

1.1 Kiedy? When do we use it?

Most verbs that act directly on something (transitive verbs) take their object in Biernik. Ask kogo? (for people and animals) or co? (for things) after the verb: Widzę… kogo? co?

  • mieć have
  • lubić like
  • kochać love
  • znać know (sb)
  • widzieć see
  • kupować / kupić buy
  • sprzedawać sell
  • jeść eat
  • pić drink
  • czytać read
  • pisać write
  • robić do / make
  • oglądać watch
  • pamiętać remember
  • rozumieć understand
  • odwiedzać visit
  • zamawiać order
  • budować build
  • badać research
  • tworzyć create
  • obserwować observe
  • trenować train
  • analizować analyse
  • zatrudniać hire

1.2 Rzeczowniki żeńskie Feminine nouns

What does the feminine noun end in?
ends in -a (most feminine nouns)-a → -ękawa → kawę
ends in -i-i → -iębogini → boginię
⚠ pani → panią
ends in a consonant (noc, -ość, -ść, -ń…)no changemiłość → miłość

Poproszę kawę z mlekiem.

A coffee with milk, please.

Mam starszą siostrę.

I have an older sister.

Widzisz Wielką Niedźwiedzicę?

Can you see the Great Bear (Ursa Major)?

Naukowcy testują nową szczepionkę.

Scientists are testing a new vaccine.

Firma podpisała umowę z partnerem z Korei.

The company signed a contract with a partner from Korea.

Otwieram lokatę na trzy miesiące.

I'm opening a three-month term deposit.

Model analizuje każdą odpowiedź.

The model analyses every answer.

odpowiedź ends in a consonant → no change; only każda → każdą changes.

Sztuczna inteligencja zmienia naszą rzeczywistość.

AI is changing our reality.

Znam tę panią z pracy.

I know this lady from work.

1.3 Rzeczowniki nijakie Neuter nouns: never change

Otwieram okno, bo jest gorąco.

I'm opening the window because it's hot.

Obserwujemy Słońce przez specjalny filtr.

We observe the Sun through a special filter.

Oglądam to zdjęcie z Teleskopu Webba.

I'm looking at this photo from the Webb Telescope.

Kupiliśmy mieszkanie w centrum.

We bought a flat in the centre.

Mam jedno pytanie.

I have one question.

Mają małe dziecko i zwierzę domowe.

They have a small child and a pet.

dziecko and zwierzę are alive but neuter, so they don't change.

1.4 Rzeczowniki męskie Masculine nouns: the "alive?" test

Is the masculine noun a living being (person or animal)?
YES: żywotny (animate)add -a (= Dopełniacz)brat → brata, pies → psa, naukowiec → naukowca
YES, but it ends in -a (kolega, mężczyzna, poeta)-a → -ę like femininekolega → kolegę
NO: nieżywotny (thing, idea)no changedom → dom, rynek → rynek
Uwaga: the stem can shrink The "mobile e" disappears exactly as in Dopełniacz: pies → psa, naukowiec → naukowca, ojciec → ojca. If you know the Dopełniacz form, you know the Biernik.

Mam brata i psa.

I have a brother and a dog.

Znasz tego naukowca?

Do you know this scientist?

Fundusz zatrudnia nowego analityka.

The fund is hiring a new analyst.

Kamera śledzi astronautę w czasie spaceru kosmicznego.

The camera follows the astronaut during the spacewalk.

Czytam artykuł o fuzji jądrowej.

I'm reading an article about nuclear fusion.

artykuł = thing → no change.

Piszę nowy algorytm rekomendacji.

I'm writing a new recommendation algorithm.

Otwieramy sklep internetowy.

We're opening an online shop.

Co miesiąc kupuję fundusz indeksowy.

Every month I buy an index fund.

Pamiętasz mojego kolegę Tomka?

Do you remember my friend Tomek?

1.5 Liczba mnoga Plural: the "men?" test

Does the group contain at least one man (male person)?
YES: męskoosobowy (virile)= Dopełniacz lm. (usually -ów / -y / -i)studenci → studentów
lekarze → lekarzy
NO: women, animals, things= Mianownik lm. (no change)studentki, koty, gwiazdy

Zapraszamy inwestorów na konferencję.

We're inviting investors to the conference.

NASA wysyła astronautów na Księżyc.

NASA is sending astronauts to the Moon.

Zaprosiłem przyjaciół na urodziny.

I invited friends to my birthday.

irregular: przyjaciele → przyjaciół

Lubię ludzi, ale kocham koty.

I like people, but I love cats.

ludzie → ludzi (virile) · koty (non-virile, no change)

W nocy obserwujemy gwiazdy i planety.

At night we observe stars and planets.

Kupuję akcje i obligacje.

I buy shares and bonds.

Sprzedajemy komputery i telefony.

We sell computers and phones.

Znasz moich rodziców?

Do you know my parents?

rodzice = a man + a woman → virile.

Irregular virile plurals to memorise ludzie → ludzi · bracia → braci · przyjaciele → przyjaciół · Państwo → Państwa · Polacy → Polaków · but dzieci → dzieci (children are not virile!).

1.6 Zaimki osobowe Personal pronouns

MianownikBiernik: short (default)Biernik: long (stressed)after a preposition
jamniemniena mnie
tycięciebiena ciebie
ongojegona niego
onająjąna nią
onojejena nie
my / wynas / wasnas / wasna nas / na was
oni (virile)ichichna nich
one (non-virile)jejena nie
Pan / Pani / PaństwoPana / Panią / Państwana Pana / na Panią / na Państwa
(reflexive)sięsiebiena siebie

Kocham cię.

I love you.

Ciebie kocham, nie jego!

It's you I love, not him! (stress → long form)

Czekam na niego od godziny.

I've been waiting for him for an hour.

Zapraszam Państwa na prezentację.

I invite you (ladies and gentlemen) to the presentation.

1.7 Dni tygodnia i imię Days of the week & "my name is"

“On Monday” uses w + Biernik. This is a small, common trap, because months use Miejscownik (w maju).

Mianownikw + Biernik
poniedziałekw poniedziałek
wtorekwe wtorek
środaw środę
czwartekw czwartek
piątekw piątek
sobotaw sobotę
niedzielaw niedzielę
weekendw weekend

Mam na imię Marek.

My name is Marek. (lit. "I have for a name…": na imię = na + Biernik)

W środę mam spotkanie z klientem.

On Wednesday I have a meeting with a client.

Sprawdź się · Poziom 1

Put the word in brackets into Biernik. Press Enter to check one answer and move to the next.

  1. Piję (herbata)
  2. Mam (kot)
  3. Czytam o Marsie. (artykuł)
  4. Oglądamy (zdjęcie)
  5. Znam (ten astronauta)
  6. Kupuję (nowy telefon)
  7. Kocham (ty, short form)
  8. Zapraszamy (nowi inwestorzy)
  9. Sprzedajemy (stare komputery)
  10. Przepraszam, czy mogę zapytać o drogę? (Pani)
  11. Spotykamy się (w + środa)
  12. Mam (brat i siostra)

Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate

B1 Prepositions with Biernik, direction vs location, negation, and the verbs that don't take Biernik.

2.1 Przyimki z biernikiem Prepositions with the accusative

PrzyimekMeaningPrzykład
nato (events, open places, some institutions)Idę na koncert / na pocztę / na uniwersytet.
for (purpose, planned duration)Oszczędzam na mieszkanie. Wyjeżdżam na tydzień.
waiting for / counting onCzekam na wyniki eksperymentu. Liczę na ciebie.
remedy forLek na ból głowy.
winto (mountains, journeys)Jedziemy w góry. Wyruszamy w podróż.
play (games & sports)Gram w szachy z komputerem. Gramy w piłkę.
believe in / invest in / on (days)Wierzę w ciebie. Inwestuję w złoto. W piątek.
przezthrough, acrossŚwiatło przechodzi przez pryzmat.
for (a period of time), by (phone, internet)Pracowałem nad tym przez dwa lata. Rozmawiamy przez telefon.
because of (usually negative)Spóźniłem się przez korek.
zain (time from now)Wracam za tydzień. Start rakiety za pięć minut!
for (thanks, payment, price)Dziękuję za pomoc. Kupiłem to za sto złotych.
by (holding)Trzymam dziecko za rękę.
oask for / about (a request)Proszę o rachunek. Pytam o cenę.
worry / care / fight aboutMartwię się o przyszłość. Dbam o zdrowie. Walczymy o klienta. Chodzi o pieniądze.
poto fetch, to pick upIdę po chleb. Przyjadę po ciebie o ósmej.
nad, pod, przed, między, zadirection (movement to that place)Jedziemy nad morze. Kot wszedł pod łóżko. Pojechaliśmy za miasto.

2.2 Dokąd? vs Gdzie? Motion takes Biernik, location doesn't

The same preposition takes Biernik for movement towards a place and Miejscownik / Narzędnik for being somewhere. Ask yourself: am I going there, or am I there?

➡️ Dokąd? (motion) → Biernik
📍 Gdzie? (location) → Ms. / N.
Idę na koncert.
↔
Jestem na koncercie. Miejscownik
Jadę w góry.
↔
Jestem w górach. Miejscownik
Jedziemy nad morze.
↔
Jesteśmy nad morzem. Narzędnik
Kot wchodzi pod stół.
↔
Kot śpi pod stołem. Narzędnik
Jedziemy za miasto.
↔
Mieszkamy za miastem. Narzędnik
Lecimy na Marsa.
↔
Łazik jest na Marsie. Miejscownik
Połóż telefon na stół.
↔
Telefon leży na stole. Miejscownik
Verb clue Motion verbs (iść, jechać, lecieć, kłaść, wkładać, wieszać, stawiać) → Biernik. State verbs (być, mieszkać, leżeć, stać, wisieć, siedzieć) → Miejscownik / Narzędnik. See the Miejscownik lesson.

2.3 Przeczenie Negation turns Biernik into Dopełniacz

This is one of the most important rules in Polish: when the verb is negated with nie, its direct object switches from Biernik to Dopełniacz.

✔ Twierdzenie (Biernik)✘ Przeczenie (Dopełniacz)
Mam czas.Nie mam czasu.
Widzę gwiazdę.Nie widzę gwiazdy.
Kupuję akcje.Nie kupuję akcji.
Lubię kawę.Nie lubię kawy.
Rozumiem ten algorytm.Nie rozumiem tego algorytmu.
Znam tego inwestora.Nie znam tego inwestora. (animate: same form anyway)
Exception: prepositions keep Biernik Negation only changes the direct object. After a preposition, Biernik stays: Czekam na autobus → Nie czekam na autobus. · Idę na koncert → Nie idę na koncert.

2.4 Pułapki Verbs that look like they should take Biernik but don't

Szukam pracę.
Szukam pracy.
szukać + Dopełniacz (look for)
Słucham muzykę.
Słucham muzyki.
słuchać + Dopełniacz (listen to)
Potrzebuję pomoc.
Potrzebuję pomocy.
potrzebować + Dopełniacz (need)
Używam ChatGPT jako słownik.
Używam ChatGPT jako słownika.
używać + Dopełniacz (use)
Uczę się polski.
Uczę się polskiego.
uczyć się + Dopełniacz (learn)
Pomagam mamę.
Pomagam mamie.
pomagać + Celownik (help)
Interesuję się kosmos.
Interesuję się kosmosem.
interesować się + Narzędnik (be interested in)

The opposite trap: some verbs take Biernik where English uses a preposition: pytać kogoś (ask someone), prosić kogoś o coś (ask someone for something), słuchać vs słyszeć coś (hear something: Biernik!).

2.5 Całe frazy Adjectives and pronouns in real sentences

Zatrudniamy doświadczonego programistę.

We're hiring an experienced programmer.

programista ends in -a → -ę, but the adjective is animate → -ego.

Widzisz tę czerwoną planetę? To Mars.

Do you see that red planet? It's Mars.

Rząd wprowadza nowe cło na chińską stal.

The government is introducing a new tariff on Chinese steel.

cło (n.) and stal (f. consonant) don't change; only chińska → chińską.

Mam zdywersyfikowany portfel i długoterminową perspektywę.

I have a diversified portfolio and a long-term outlook.

Znam tych badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

I know these researchers from the Jagiellonian University.

badacze → badaczy (virile, = Dopełniacz lm.)

Znam te badaczki.

I know these (female) researchers.

only women → non-virile → no change

Sprawdź się · Poziom 2

Choose the correct form. The explanation appears after you answer.

Idę ___ koncert.

Events → na + Biernik.

Nie mam ___.

Negation → Dopełniacz.

Szukam ___ w branży AI.

szukać always takes Dopełniacz.

Latem jedziemy nad ___.

Motion (jedziemy) → Biernik. Nad morzem would be the location.

Znasz ___ rodziców?

Parents = mixed group → virile → -ich.

Nie czekam na ___.

After a preposition, negation doesn't change the case.

Kot wszedł pod ___.

Movement under → Biernik.

Dziękuję ___ pomoc!

dziękować za + Biernik.

Uzupełnij · Fill in

  1. Czekam odpowiedź z banku.
  2. Wracam tydzień.
  3. Pytam cenę.
  4. Nie widzę (ta gwiazda)
  5. Inwestuję nieruchomości.
  6. Idę chleb i mleko.
  7. Pracowałem nad tym projektem dwa lata.
  8. Nie lubię bez cukru. (kawa)

Poziom 3 · Zaawansowany Advanced

B2 Numerals, bare-accusative time and measure, impersonal forms, "it hurts me" verbs, and nouns that behave unexpectedly.

3.1 Liczebniki w bierniku Numbers + Biernik

2–45+
niemęskoosobowyMam dwie siostry / dwa koty / trzy pomysły.Widzę pięć gwiazd. Kupiłem tysiąc akcji.
męskoosobowyZatrudniliśmy dwóch programistów.Zatrudniliśmy pięciu inżynierów.

With non-virile nouns the number looks like the nominative (dwie, pięć); with 5+ the noun goes into the genitive plural. With men, both the number and the noun take genitive-style forms (dwóch, trzech, czterech, pięciu + -ów/-y). Jeden behaves like an adjective: mam jednego klienta / jedną akcję / jedno pytanie.

Teleskop odkrył trzy nowe egzoplanety.

The telescope discovered three new exoplanets.

Startup zatrudnił czterech badaczy AI.

The startup hired four AI researchers.

3.2 Biernik bez przyimka Bare accusative: duration, cost, measure, change

Czekałem na ciebie całą godzinę!

I waited for you a whole hour!

Każdą sobotę spędzam w laboratorium.

I spend every Saturday in the lab.

Rakieta leciała na Księżyc trzy dni.

The rocket flew to the Moon for three days.

Ten dom kosztował fortunę.

This house cost a fortune.

Akcje wzrosły o pięć procent, a potem spadły o połowę.

The shares rose by five percent and then fell by half.

o + Biernik = the size of a change: by how much.

Jabłka kosztują pięć złotych za kilogram.

Apples cost five złoty per kilo. (za + B = price per unit)

Jechaliśmy sto kilometrów na godzinę.

We were driving 100 km per hour. (na + B = rate)

Chodzę na siłownię raz na tydzień.

I go to the gym once a week. (also: raz w tygodniu)

3.3 Formy bezosobowe -no / -to forms and "trzeba" keep Biernik

The impersonal past (zrobiono, odkryto, zbudowano) means "someone did it" and keeps the object in Biernik. In a real passive with zostać / być, the object becomes the subject (Mianownik).

Bezosobowo (Biernik)Strona bierna (Mianownik)
Odkryto nową planetę.Nowa planeta została odkryta.
Zbudowano nową fabrykę baterii.Nowa fabryka baterii została zbudowana.
Wytrenowano nowy model językowy.Nowy model językowy został wytrenowany.

Trzeba sprawdzić tę hipotezę.

This hypothesis needs checking.

Czy warto teraz kupić złoto?

Is it worth buying gold now?

3.4 „Boli mnie” Feelings: the person goes into Biernik

With verbs of physical or emotional sensation, Polish puts the person who feels it in Biernik, and the cause is the grammatical subject. English does the opposite ("I have a headache", "I'm interested in…").

Boli mnie głowa.

I have a headache. (lit. the head hurts me)

Martwi mnie wysoka inflacja.

High inflation worries me.

Interesuje mnie astrofizyka.

I'm interested in astrophysics.

Cieszy mnie twój sukces.

Your success makes me happy.

Dziwi mnie ta decyzja zarządu.

The board's decision surprises me.

Kosztowało mnie to dużo nerwów.

It cost me a lot of nerves.

3.5 Biernik czy Dopełniacz? The whole thing vs some of it

Biernik: the whole / specificDopełniacz: some / partitive
Wypiłem kawę.
I drank (all of) the coffee.
Napiłem się kawy.
I had some coffee.
Daj mi tę wodę.
Give me that water.
Daj mi wody.
Give me some water.
Chcę kawę.
I want a coffee (neutral, spoken).
Chcę kawy.
I want (some) coffee (partitive, more formal).
Poproszę kawę.
The standard café order.
Proszę o kawę.
prosić o + Biernik: polite request

3.6 Rzeczy „żywe” Inanimate nouns that take -a anyway

A famous quirk: many masculine things take the animate -a ending in Biernik. This is especially common in speech, and many of these forms are accepted by dictionaries.

GroupBiernik with -a
🤖 Techwysłać e-maila / SMS-a, kupić laptopa / smartfona, złapać wirusa, zbudować robota / chatbota
📈 Moneypożyczyć dolara, kupić bitcoina, wydać ostatniego złotego
🎲 Games & dancesgrać w tenisa / w pokera / w brydża, tańczyć walca / poloneza
🍲 Food & smokingzjeść banana / pomidora / pączka, znaleźć grzyba, zapalić papierosa
🚗 Brandsmam Mercedesa / Fiata / iPhone'a
🚀 Planets (named after gods)lecieć na Marsa / Jowisza / Saturna but na Księżyc, na Ziemię, na Wenus
Kontrast · compare Pobrałem plik (file: no -a) vs Wysłałem maila (-a). Mam komputer (standard) vs Mam laptopa (colloquial, very common). Normal, not-alive grammar is always safe; the -a forms make you sound natural in conversation.

3.7 Inne osobliwości Other oddities

  • Pluralia tantum (plural-only nouns) are non-virile, so Biernik = Mianownik: Otwórz drzwi. Zgubiłem okulary. Wydałem wszystkie pieniądze.
  • Neuter living beings don't change: Mam dziecko. Widzę zwierzę. Kupiliśmy kurczę.
  • Masculine -a nouns in the plural are virile: Znam tych kolegów / mężczyzn / kierowców.
  • Diminutives of names follow the gender of the person: Znam Kubę (Kuba = Jakub: -a → -ę), Znam Staszka.
  • The corpse is animate: Widzieli trupa. (a classic Polish grammar joke).

Sprawdź się · Poziom 3

  1. Zatrudniliśmy (5 inżynier)
  2. Mam (2 siostra)
  3. Ceny spadły połowę.
  4. Wczoraj nową kometę. (odkryć, impersonal past)
  5. Boli ząb. (ja)
  6. Chcemy polecieć na (Mars)
  7. Wyślij mi (e-mail, spoken style)
  8. Kupiłem to sto złotych.
  9. Widzę pięć (gwiazda)
  10. Interesuje sztuczna inteligencja. (ja)

Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage

C1–C2 Idioms, everyday fixed phrases, register (tę vs tą), literary forms and word order.

4.1 Idiomy z biernikiem Idioms

kupować kota w worku

to buy a cat in a sack

to buy a pig in a poke

Kupiłem auto bez jazdy próbnej — kupiłem kota w worku.

postawić wszystko na jedną kartę

to bet everything on one card

to put all your eggs in one basket, to go all in

Nie stawiaj wszystkiego na jedną kartę — zdywersyfikuj portfel.

odkładać na czarną godzinę

to put aside for the black hour

to save for a rainy day

Co miesiąc odkładam 10% pensji na czarną godzinę.

wyjść na swoje

to come out onto one's own

to break even, to get your money back

Po dwóch latach wreszcie wyszedłem na swoje.

wyjść na prostą

to come out onto the straight

to get back on track, out of trouble

Po kryzysie firma wyszła na prostą.

zamienić siekierkę na kijek

to swap a hatchet for a stick

to make a bad trade

Rzucić stałą pracę dla tego projektu? To zamiana siekierki na kijek.

złapać wiatr w żagle

to catch wind in the sails

to gain momentum

Po pierwszej rundzie finansowania startup złapał wiatr w żagle.

obiecywać komuś gwiazdkę z nieba

to promise someone a star from the sky

to promise the moon

Obiecywał jej gwiazdkę z nieba, a potem zniknął.

łapać byka za rogi

to grab the bull by the horns

to take the bull by the horns

Zamiast narzekać, złap byka za rogi.

trzymać kciuki za kogoś

to hold thumbs for someone

to keep your fingers crossed

Jutro egzamin? Trzymam za ciebie kciuki!

pójść na całość

to go for the whole

to go all the way, all in

Raz się żyje — idziemy na całość!

dać komuś kosza

to give someone a basket

to turn someone down (romantically)

Zaprosił ją na randkę, ale dała mu kosza.

wziąć coś na klatę

to take it on the chest

to own it, take responsibility (colloquial)

Popełniłem błąd — biorę to na klatę.

iść na łatwiznę

to go for the easiness

to take the easy way out

Nie idź na łatwiznę, napisz ten kod porządnie.

robić z igły widły

to make a pitchfork out of a needle

to make a mountain out of a molehill

Nie rób z igły wideł! (negation → Dopełniacz: wideł)

wziąć nogi za pas

to put your legs behind your belt

to run for it, take to your heels

Na widok policji złodzieje wzięli nogi za pas.

nabić kogoś w butelkę

to stuff someone into a bottle

to con, to fool someone

Sprzedawca nabił mnie w butelkę.

wodzić kogoś za nos

to lead someone by the nose

to string someone along

Nie daj się wodzić za nos.

rzucać grochem o ścianę

to throw peas at the wall

to talk to a brick wall

Tłumaczyć mu to — jak rzucać grochem o ścianę.

mieć twardy orzech do zgryzienia

to have a hard nut to crack

to face a tough problem

Ciemna materia to dla fizyków twardy orzech do zgryzienia.

iść pod prąd

to go against the current

to go against the grain

Inwestorzy kontrariańscy lubią iść pod prąd.

wziąć sprawy w swoje ręce

to take matters into your own hands

to take matters into your own hands

Czekaliśmy za długo — pora wziąć sprawy w swoje ręce.

4.2 Stałe wyrażenia Everyday fixed phrases with Biernik

WyrażenieMeaningPrzykład
na przykładfor exampleLubię nauki ścisłe, na przykład fizykę.
na szczęściefortunatelyNa szczęście rynek się odbił.
na zdrowie!cheers! / bless you!No to na zdrowie!
na pamięćby heartNauczyłem się wiersza na pamięć.
na czason timeDostawa dotarła na czas.
na wszelki wypadekjust in caseZrób kopię zapasową na wszelki wypadek.
na odwrótthe other way roundNie, jest dokładnie na odwrót.
na koniec / pod koniecfinally / towards the endPod koniec roku akcje poszły w górę.
przez przypadekby accidentUsunąłem plik przez przypadek.
w ten sposóbin this wayW ten sposób model uczy się szybciej.
za chwilęin a momentZa chwilę start!
w nieznaneinto the unknownSonda Voyager leci w nieznane.

4.3 Rejestr Register: formal vs spoken

Znam tą kobietę.
Znam tę kobietę.
In the feminine Biernik, the standard form is tę. Tą is extremely common in speech but is still considered an error in writing, exams and formal speech. (Tą is correct in Narzędnik: z tą kobietą.)
  • Service Polish: Poproszę kawę / rachunek / bilet do Krakowa. Short, polite and standard.
  • Formal address: Czy mogę prosić Pana o podpis? · Serdecznie zapraszamy Państwa na galę.
  • The colloquial -a forms (maila, laptopa, banana) are fine in conversation and chat. In formal writing, prefer the neutral form where one exists (wysłać wiadomość e-mail).

4.4 Formy literackie Literary & archaic forms: recognise them, don't use them

LiteraryModernPrzykład
nańna niegoSpojrzał nań z podziwem.
zańza niegoWyszła zań za mąż.
weńw niegoWierzono weń bezgranicznie.
mięmnieKochasz mię? (Romantic poetry)

4.5 Szyk i akcent Word order & emphasis

  • Putting the Biernik object first makes it the topic, or contrasts it: Tę książkę przeczytałem w jeden dzień. (This book I read in a day.)
  • Short pronouns (cię, go, mnie) are unstressed clitics. They can't start a sentence: ✗ Go widzę → ✓ Widzę go. / ✓ Jego widzę (a nie ją).
  • Clitics like to sit early in the sentence, right after the first stressed word: Wczoraj go widziałem w banku. sounds more natural than Wczoraj widziałem w banku go.

Sprawdź się · Poziom 4

“Dała mu kosza” means…

dać komuś kosza = to reject someone (usually romantically).

Which is correct in written Polish?

Feminine Biernik of ta = tę.

“Patrzył nań” = patrzył na…

nań = na niego (literary).

Pick the most natural sentence:

A clitic can't open a sentence.

Uzupełnij idiom

  1. Nie inwestuj wszystkiego w jedną spółkę. Nie stawiaj wszystkiego na jedną .
  2. Odkładam pieniądze na czarną .
  3. Nie rób z igły ! (widły)
  4. Firma w końcu wyszła na .
  5. Nauczyłem się tego wiersza na .
  6. Trzymam za ciebie !

Najczęstsze błędy Top mistakes

Mam kot.
Mam kota.
Animals are animate → -a.
Nie mam samochód.
Nie mam samochodu.
Negation → Dopełniacz.
Znam tych kobiet.
Znam te kobiety.
Women only → non-virile → no change.
Znam te studenci.
Znam tych studentów.
Men → virile → = Dopełniacz lm.
Widzę panię.
Widzę panią.
pani → panią (unique form).
Idę do koncertu.
Idę na koncert.
Events → na + Biernik.
Jedziemy nad morzem.
Jedziemy nad morze.
Motion → Biernik.
Mam dwa braci.
Mam dwóch braci.
Men + number → dwóch.
Czekam na go.
Czekam na niego.
After a preposition → long n- form.
W poniedziałku mam egzamin.
W poniedziałek mam egzamin.
Days of the week → w + Biernik.

Fiszki Flashcards: say the answer out loud before flipping

kawawidzę…
kawę
piesmam…
psa
paniznam…
panią
kolegapamiętam…
kolegę
komputerkupuję…
komputer
ten naukowiecznam…
tego naukowca
ta planetawidzę…
tę planetę
nowi inwestorzyzapraszamy…
nowych inwestorów
polskie górykocham…
polskie góry
ludzielubię…
ludzi
on (after na)czekam na…
niego
sobotaw…
w sobotę
Marslecimy na…
Marsa
5 inżynierzatrudniamy…
pięciu inżynierów
nie mam + czas
nie mam czasu
by halfspadły…
o połowę

Test końcowy Mixed test (all levels, shuffled topics)

This mixes all four levels on purpose (interleaving). First decide which rule applies, then write the form.

  1. Nie znam (ta teoria)
  2. W jedziemy góry. (niedziela)
  3. Kupiłem (nowy laptop, spoken)
  4. Znasz (ci astronauci)
  5. Martwi sytuacja na rynku. (ja)
  6. Proszę fakturę.
  7. Szukam finansowego. (dobry doradca)
  8. Obserwujemy przez teleskop. (Księżyc)
  9. Firma zatrudniła nowych analityków. (3)
  10. Przepraszam, czy mogę prosić o pomoc? (Pan)
  11. Mam pytanie. (jeden)
  12. Kurs bitcoina wzrósł dziesięć procent.

Nr 7 is a trap: szukać takes Dopełniacz, so the answer is dobrego doradcy, not Biernik.

Ściąga Cheat sheet

Biernik: kogo? co?

Liczba pojedyncza

  • ż. -a → -ę (kawę) · pani → panią · ż. consonant = M.
  • m. alive → -a (kota, brata) · m. -a → -ę (kolegę)
  • m. thing = M. (dom) · n. = M. (okno)
  • adj: -ego (m. alive) / -ą (ż.) / -e (n.)

Liczba mnoga

  • men → = D. lm.: studentów, nowych
  • others → = M. lm.: koty, nowe
  • ludzi, braci, przyjaciół, Państwa

Zaimki: mnie · cię/ciebie · go/jego/niego · ją/nią · nas · was · ich/nich · je/nie

Przyimki + B

  • na koncert, na tydzień, czekam na
  • w góry, w szachy, w poniedziałek, inwestować w
  • przez park / dwa lata · za tydzień / za pomoc
  • o proszę o, martwię się o, wzrost o 5%
  • po chleb · nad/pod/za/przed + motion

nie + verb → Dopełniacz (but not after prepositions)