Gdzie? czy Dokąd?
Location vs direction (and origin): three questions, three cases
English uses "where" for all three. Polish asks three different questions and answers each with a different preposition and case: Jestem w domu. Idę do domu. Wracam z domu. Learn the questions together with the verbs: static verbs (być, leżeć, stać) ask gdzie?, motion verbs (iść, kłaść, stawiać) ask dokąd?. For the choice between w and na, see W czy na?
Na skróty At a glance
| Gdzie? (location) | Dokąd? (direction) | Skąd? (origin) |
|---|---|---|
| w + Ms.: w domu | do + D.: do domu | z + D.: z domu |
| na + Ms.: na plaży | na + B.: na plażę | z + D.: z plaży |
| u + D.: u lekarza | do + D.: do lekarza | od + D.: od lekarza |
| nad + N.: nad morzem | nad + B.: nad morze | znad + D.: znad morza |
| pod + N.: pod stołem | pod + B.: pod stół | spod + D.: spod stołu |
| tu, tam | tu, tam | stąd, stamtąd |
w domu, na plaży, pod stołem
do domu, na plażę, pod stół
z domu, od lekarza, spod stołu
u mamy, do mamy, od mamy
Poziom 1 · Podstawy Basics
A2 The three questions with the most common prepositions.
1.1 Trzy pytania Three questions
Gdzie jesteś? · W pracy.
Where are you? · At work.
Dokąd idziesz? · Do pracy.
Where are you going? · To work.
Skąd wracasz? · Z pracy.
Where are you coming back from? · From work.
Skąd jesteś? · Z Turcji, ale mieszkam w Polsce.
Where are you from? · From Turkey, but I live in Poland.
1.2 Czasowniki statyczne i ruchu Static vs motion verbs
| Gdzie? (static) | Dokąd? (motion) | Skąd? (origin) |
|---|---|---|
| być, mieszkać, pracować, czekać, leżeć, stać, siedzieć | iść, jechać, lecieć, wracać (do), przeprowadzać się, dzwonić (do), pisać (do) | wracać (z), wychodzić, przyjeżdżać (z), pochodzić |
1.3 U, do, od People
You don't go into a person, so people take u / do / od, all with Dopełniacz.
Jestem u lekarza. Idę do lekarza. Wracam od lekarza.
I'm at the doctor's. I'm going to the doctor's. I'm coming back from the doctor's.
W niedzielę jemy obiad u babci.
On Sundays we have lunch at Grandma's.
Kupuję mięso u rzeźnika.
I buy meat at the butcher's.
Mam maila od szefa.
I've got an email from the boss.
Sprawdź się · Poziom 1
Write the preposition. Press Enter to check one answer and move to the next.
- Gdzie jesteś? · domu.
- Dokąd idziesz? · sklepu.
- Skąd wracasz? · kina.
- Idę plażę.
- Wracam plaży.
- Jestem fryzjera.
- Idę dentysty.
- Wracam mamy.
- Dzwonię szefa.
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 The spatial prepositions: N. for location, B. for direction, and s- / z- / zza for origin.
2.1 Nad, pod, za, przed, między Three-way sets
| Gdzie? + N. | Dokąd? + B. | Skąd? + D. |
|---|---|---|
| nad morzem | nad morze | znad morza |
| pod stołem | pod stół | spod stołu |
| za domem | za dom | zza domu |
| przed szkołą | przed szkołę | sprzed szkoły |
| między drzewami | między drzewa | spomiędzy drzew |
W lipcu jedziemy nad morze. Wróciliśmy znad morza opaleni.
In July we're going to the seaside. We came back from the seaside tanned.
Kot wszedł pod łóżko i śpi pod łóżkiem.
The cat crawled under the bed and is sleeping under the bed.
Słońce wyszło zza chmur.
The sun came out from behind the clouds.
Taksówka odjechała sprzed hotelu.
The taxi drove off from in front of the hotel.
Mieszkam pod Krakowem. Jestem spod Krakowa.
I live just outside Kraków. I'm from near Kraków.
Wyjechali za granicę. Pracują za granicą. Wrócili zza granicy.
They went abroad. They work abroad. They came back from abroad.
2.2 Tu, tam, stąd, stamtąd Adverbs of place
| Gdzie? | Dokąd? | Skąd? |
|---|---|---|
| tu / tutaj | tu / tutaj | stąd |
| tam | tam | stamtąd |
| wszędzie | wszędzie | zewsząd |
| nigdzie | donikąd / nigdzie | znikąd |
| w domu | do domu | z domu |
| na górze · na dole | na górę · na dół | z góry · z dołu |
Jak daleko jest stąd do centrum?
How far is it from here to the centre?
Sypialnia jest na górze. Chodź na górę!
The bedroom is upstairs. Come upstairs!
Sprawdź się · Poziom 2
Jedziemy nad ___.
Dokąd → Biernik.
Wróciliśmy ___ morza.
One word: znad.
Kot wyszedł ___ szafy.
Skąd → spod + D.
Pracują ___ granicą.
Gdzie → za + N.
Jak daleko jest ___ do dworca?
From here → stąd.
Chodź ___!
Direction → na górę.
Uzupełnij · Fill in
- Siedzimy nad . (rzeka, gdzie)
- Jedziemy nad . (rzeka, dokąd)
- Wracamy rzeki.
- Mieszkam pod . (Warszawa)
- Wyjechał za . (granica, dokąd)
- Słońce wyszło chmur.
- Jestem . (from here)
- Wyszedł prysznica.
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 Position verbs and their "put" partners, moving around inside an area, and giving directions.
3.1 Leży czy połóż? Position verbs vs placement verbs
| Gdzie? (is) | Dokąd? (put) ndk. / dk. | Przykład |
|---|---|---|
| leżeć (lie) | kłaść / położyć | Połóż telefon na biurku. Telefon leży na biurku. |
| stać (stand) | stawiać / postawić | Postaw kubek na stole. Kubek stoi na stole. |
| wisieć (hang) | wieszać / powiesić | Powieś płaszcz na wieszaku. Płaszcz wisi na wieszaku. |
| siedzieć (sit) | siadać / usiąść | Usiądź na kanapie. Siedzę na kanapie. |
| być w środku (be inside) | wkładać / włożyć, chować / schować | Włóż to do torby. Schowaj to do szuflady. |
3.2 Spacer po parku Moving around inside an area: po + Ms.
Movement within a place (not towards it) takes po + Ms.: wandering, travelling around, walking about.
Jeździmy po Europie kamperem.
We travel around Europe in a camper van.
Lubię spacerować po parku.
I like walking in the park.
Chodziłam po sklepach cały dzień.
I went round the shops all day.
Astronauta spacerował po Księżycu.
The astronaut walked on the Moon.
3.3 W prawo, na prawo, po prawej Giving directions
| Wyrażenie | English | Przykład |
|---|---|---|
| w prawo / w lewo | (turn) right / left | Proszę skręcić w lewo. |
| na prawo / na lewo (od) | to the right / left (of) | Bank jest na prawo od poczty. |
| po prawej / po lewej (stronie) | on the right / left | Apteka jest po lewej stronie. |
| prosto | straight on | Proszę iść prosto. |
| do przodu / z przodu | forward / at the front | Usiądź z przodu. |
| do tyłu / z tyłu | backward / at the back | Bagaż jest z tyłu. |
| naprzeciwko | opposite | Naprzeciwko dworca jest hotel. |
| na rogu | on the corner | Kawiarnia jest na rogu. |
Proszę iść prosto, potem w prawo. Muzeum jest po lewej.
Go straight on, then right. The museum is on the left.
Piekarnia jest na rogu, naprzeciwko apteki.
The bakery is on the corner, opposite the pharmacy.
Sprawdź się · Poziom 3
- Książka na stole. (leżeć / położyć)
- książkę na stole. (leżeć / położyć, ty)
- Obraz na ścianie. (wisieć)
- wazon na stole. (stać / postawić, ty)
- Schowaj to do . (szuflada)
- Jeździmy po . (Polska)
- Proszę skręcić lewo.
- Sklep jest po stronie.
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Gdzie idziesz? in speech, skąd beyond place, and idioms of movement.
4.1 Gdzie idziesz? Register
| Form | Status |
|---|---|
| Dokąd idziesz? | standard, neutral to formal |
| Gdzie idziesz? | colloquial, extremely common; PWN treats it as acceptable in speech |
| Gdzie idziesz? · Do domu. | the answer still uses do |
| Skąd jesteś? / Skąd pochodzisz? | everyday / slightly more formal |
| wyjść na dwór / na pole / na zewnątrz | standard / Małopolska / neutral |
4.2 Skąd wiesz? Skąd! skąd beyond place
Skąd wiesz?
How do you know?
Zmęczony jesteś? · Skąd! / Skądże!
Are you tired? · Not at all! / Of course not!
Skąd ten model bierze dane?
Where does this model get its data from?
Nie wiadomo, skąd ten nagły wzrost.
Nobody knows where this sudden rise came from.
4.3 Idiomy ruchu Movement idioms
tam i z powrotem
there and back
back and forth; return trip
Chodził tam i z powrotem po pokoju.
z powrotem
with return
back (again)
Kiedy będziesz z powrotem?
nie mieć dokąd pójść
not have where to go
have nowhere to go
Po pożarze nie mieli dokąd pójść.
z góry
from above
in advance; condescendingly
Dziękuję z góry za odpowiedź. · Patrzy na wszystkich z góry.
iść w górę / lecieć w dół
go up / fly down
rise / plunge
Ceny idą w górę, a akcje lecą w dół.
Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej.
It's good everywhere, but best at home.
There's no place like home.
Wróciliśmy z podróży. Wszędzie dobrze…
wyjść na swoje
come out on your own
break even; get what you're owed
Sprzedałem mieszkanie i wyszedłem na swoje.
Z góry dziękuję is the standard closing for a formal request email.
Sprawdź się · Poziom 4
“How do you know?”
skąd = how / from where.
Email: “Thank you in advance.”
z góry = in advance.
“There's no place like home.”
Proverb.
Standard, formal:
gdzie for direction is colloquial.
“Are you tired?” · “Not at all!”
skąd / skądże = not at all.
Uzupełnij
- Kiedy będziesz z ?
- Chodził tam i z .
- Z dziękuję za pomoc.
- to wiesz?
- Nie miał pójść.
- Ceny idą w .
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say the phrase out loud before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Gdzie, dokąd or skąd?
- Idę banku.
- Jestem banku.
- Wracam banku.
- Jutro idę fryzjera.
- Siedzimy nad . (jezioro)
- Kot schował się pod . (łóżko, dokąd)
- Wyszedł rogu.
- Pracuje za . (granica, gdzie)
- Jestem . (from here)
- Telefon na biurku. (leżeć / kłaść)
- Spacerujemy po . (las)
- Proszę skręcić w .
- Wróciliśmy morza.
- Z dziękuję.
Ściąga Cheat sheet
Gdzie? Dokąd? Skąd?
Trójki
- w + Ms. · do + D. · z + D.
- na + Ms. · na + B. · z + D.
- u + D. · do + D. · od + D. (people)
- nad / pod / za / przed + N. · + B. · znad / spod / zza / sprzed + D.
Czasowniki
- leżeć ↔ kłaść / położyć
- stać ↔ stawiać / postawić
- wisieć ↔ wieszać / powiesić
- siedzieć ↔ siadać / usiąść
- po + Ms. = around inside
Przysłówki i zwroty
- tu · tam · stąd · stamtąd
- na górze / na górę / z góry
- w prawo · na prawo od · po prawej
- skąd wiesz? · skądże!
- tam i z powrotem · z góry dziękuję