07 · Przyimki · Prepositions

Gdzie? czy Dokąd?

Location vs direction (and origin): three questions, three cases

gdzie? where (at)?dokąd? where to?skąd? where from?

English uses "where" for all three. Polish asks three different questions and answers each with a different preposition and case: Jestem w domu. Idę do domu. Wracam z domu. Learn the questions together with the verbs: static verbs (być, leżeć, stać) ask gdzie?, motion verbs (iść, kłaść, stawiać) ask dokąd?. For the choice between w and na, see W czy na?

czerwony = preposition + ending🔊 = listenEN (top right) = hide translations

Na skróty At a glance

Gdzie? (location)Dokąd? (direction)Skąd? (origin)
w + Ms.: w domudo + D.: do domuz + D.: z domu
na + Ms.: na plażyna + B.: na plażęz + D.: z plaży
u + D.: u lekarzado + D.: do lekarzaod + D.: od lekarza
nad + N.: nad morzemnad + B.: nad morzeznad + D.: znad morza
pod + N.: pod stołempod + B.: pod stółspod + D.: spod stołu
tu, tamtu, tamstąd, stamtąd
1Gdzie → Ms. / N.

w domu, na plaży, pod stołem

2Dokąd → B. / do + D.

do domu, na plażę, pod stół

3Skąd → z / od / s- + D.

z domu, od lekarza, spod stołu

4People: u / do / od

u mamy, do mamy, od mamy

Poziom 1 · Podstawy Basics

A2 The three questions with the most common prepositions.

1.1 Trzy pytania Three questions

Gdzie jesteś? · W pracy.

Where are you? · At work.

Dokąd idziesz? · Do pracy.

Where are you going? · To work.

Skąd wracasz? · Z pracy.

Where are you coming back from? · From work.

Skąd jesteś? · Z Turcji, ale mieszkam w Polsce.

Where are you from? · From Turkey, but I live in Poland.

1.2 Czasowniki statyczne i ruchu Static vs motion verbs

Gdzie? (static)Dokąd? (motion)Skąd? (origin)
być, mieszkać, pracować, czekać, leżeć, stać, siedziećiść, jechać, lecieć, wracać (do), przeprowadzać się, dzwonić (do), pisać (do)wracać (z), wychodzić, przyjeżdżać (z), pochodzić
wracać: both directions Wracam do domu. (I'm going back home: dokąd?) · Wracam z pracy. (I'm coming back from work: skąd?) · Also dzwonić do kogoś, pisać do kogoś: direction towards a person.

1.3 U, do, od People

You don't go into a person, so people take u / do / od, all with Dopełniacz.

Jestem u lekarza. Idę do lekarza. Wracam od lekarza.

I'm at the doctor's. I'm going to the doctor's. I'm coming back from the doctor's.

W niedzielę jemy obiad u babci.

On Sundays we have lunch at Grandma's.

Kupuję mięso u rzeźnika.

I buy meat at the butcher's.

Mam maila od szefa.

I've got an email from the boss.

Sprawdź się · Poziom 1

Write the preposition. Press Enter to check one answer and move to the next.

  1. Gdzie jesteś? · domu.
  2. Dokąd idziesz? · sklepu.
  3. Skąd wracasz? · kina.
  4. Idę plażę.
  5. Wracam plaży.
  6. Jestem fryzjera.
  7. Idę dentysty.
  8. Wracam mamy.
  9. Dzwonię szefa.

Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate

B1 The spatial prepositions: N. for location, B. for direction, and s- / z- / zza for origin.

2.1 Nad, pod, za, przed, między Three-way sets

Gdzie? + N.Dokąd? + B.Skąd? + D.
nad morzemnad morzeznad morza
pod stołempod stółspod stołu
za domemza domzza domu
przed szkołąprzed szkołęsprzed szkoły
między drzewamimiędzy drzewaspomiędzy drzew

W lipcu jedziemy nad morze. Wróciliśmy znad morza opaleni.

In July we're going to the seaside. We came back from the seaside tanned.

Kot wszedł pod łóżko i śpi pod łóżkiem.

The cat crawled under the bed and is sleeping under the bed.

Słońce wyszło zza chmur.

The sun came out from behind the clouds.

Taksówka odjechała sprzed hotelu.

The taxi drove off from in front of the hotel.

Mieszkam pod Krakowem. Jestem spod Krakowa.

I live just outside Kraków. I'm from near Kraków.

Wyjechali za granicę. Pracują za granicą. Wrócili zza granicy.

They went abroad. They work abroad. They came back from abroad.

2.2 Tu, tam, stąd, stamtąd Adverbs of place

Gdzie?Dokąd?Skąd?
tu / tutajtu / tutajstąd
tamtamstamtąd
wszędziewszędziezewsząd
nigdziedonikąd / nigdzieznikąd
w domudo domuz domu
na górze · na dolena górę · na dółz góry · z dołu

Jak daleko jest stąd do centrum?

How far is it from here to the centre?

Sypialnia jest na górze. Chodź na górę!

The bedroom is upstairs. Come upstairs!

Sprawdź się · Poziom 2

Jedziemy nad ___.

Dokąd → Biernik.

Wróciliśmy ___ morza.

One word: znad.

Kot wyszedł ___ szafy.

Skąd → spod + D.

Pracują ___ granicą.

Gdzie → za + N.

Jak daleko jest ___ do dworca?

From here → stąd.

Chodź ___!

Direction → na górę.

Uzupełnij · Fill in

  1. Siedzimy nad . (rzeka, gdzie)
  2. Jedziemy nad . (rzeka, dokąd)
  3. Wracamy rzeki.
  4. Mieszkam pod . (Warszawa)
  5. Wyjechał za . (granica, dokąd)
  6. Słońce wyszło chmur.
  7. Jestem . (from here)
  8. Wyszedł prysznica.

Poziom 3 · Zaawansowany Advanced

B2 Position verbs and their "put" partners, moving around inside an area, and giving directions.

3.1 Leży czy połóż? Position verbs vs placement verbs

Gdzie? (is)Dokąd? (put) ndk. / dk.Przykład
leżeć (lie)kłaść / położyćPołóż telefon na biurku. Telefon leży na biurku.
stać (stand)stawiać / postawićPostaw kubek na stole. Kubek stoi na stole.
wisieć (hang)wieszać / powiesićPowieś płaszcz na wieszaku. Płaszcz wisi na wieszaku.
siedzieć (sit)siadać / usiąśćUsiądź na kanapie. Siedzę na kanapie.
być w środku (be inside)wkładać / włożyć, chować / schowaćWłóż to do torby. Schowaj to do szuflady.
Połóż na stole or na stół? With położyć, postawić, powiesić, natives most often use the location case: Połóż to na stole. The direction case is also correct: Połóż to na stół. But włożyć / schować / wejść / wpaść need direction: do szuflady, do wody.

3.2 Spacer po parku Moving around inside an area: po + Ms.

Movement within a place (not towards it) takes po + Ms.: wandering, travelling around, walking about.

Jeździmy po Europie kamperem.

We travel around Europe in a camper van.

Lubię spacerować po parku.

I like walking in the park.

Chodziłam po sklepach cały dzień.

I went round the shops all day.

Astronauta spacerował po Księżycu.

The astronaut walked on the Moon.

3.3 W prawo, na prawo, po prawej Giving directions

WyrażenieEnglishPrzykład
w prawo / w lewo(turn) right / leftProszę skręcić w lewo.
na prawo / na lewo (od)to the right / left (of)Bank jest na prawo od poczty.
po prawej / po lewej (stronie)on the right / leftApteka jest po lewej stronie.
prostostraight onProszę iść prosto.
do przodu / z przoduforward / at the frontUsiądź z przodu.
do tyłu / z tyłubackward / at the backBagaż jest z tyłu.
naprzeciwkooppositeNaprzeciwko dworca jest hotel.
na roguon the cornerKawiarnia jest na rogu.

Proszę iść prosto, potem w prawo. Muzeum jest po lewej.

Go straight on, then right. The museum is on the left.

Piekarnia jest na rogu, naprzeciwko apteki.

The bakery is on the corner, opposite the pharmacy.

Sprawdź się · Poziom 3

  1. Książka na stole. (leżeć / położyć)
  2. książkę na stole. (leżeć / położyć, ty)
  3. Obraz na ścianie. (wisieć)
  4. wazon na stole. (stać / postawić, ty)
  5. Schowaj to do . (szuflada)
  6. Jeździmy po . (Polska)
  7. Proszę skręcić lewo.
  8. Sklep jest po stronie.

Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage

C1–C2 Gdzie idziesz? in speech, skąd beyond place, and idioms of movement.

4.1 Gdzie idziesz? Register

FormStatus
Dokąd idziesz?standard, neutral to formal
Gdzie idziesz?colloquial, extremely common; PWN treats it as acceptable in speech
Gdzie idziesz? · Do domu.the answer still uses do
Skąd jesteś? / Skąd pochodzisz?everyday / slightly more formal
wyjść na dwór / na pole / na zewnątrzstandard / Małopolska / neutral

4.2 Skąd wiesz? Skąd! skąd beyond place

Skąd wiesz?

How do you know?

Zmęczony jesteś? · Skąd! / Skądże!

Are you tired? · Not at all! / Of course not!

Skąd ten model bierze dane?

Where does this model get its data from?

Nie wiadomo, skąd ten nagły wzrost.

Nobody knows where this sudden rise came from.

4.3 Idiomy ruchu Movement idioms

tam i z powrotem

there and back

back and forth; return trip

Chodził tam i z powrotem po pokoju.

z powrotem

with return

back (again)

Kiedy będziesz z powrotem?

nie mieć dokąd pójść

not have where to go

have nowhere to go

Po pożarze nie mieli dokąd pójść.

z góry

from above

in advance; condescendingly

Dziękuję z góry za odpowiedź. · Patrzy na wszystkich z góry.

iść w górę / lecieć w dół

go up / fly down

rise / plunge

Ceny idą w górę, a akcje lecą w dół.

Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej.

It's good everywhere, but best at home.

There's no place like home.

Wróciliśmy z podróży. Wszędzie dobrze…

wyjść na swoje

come out on your own

break even; get what you're owed

Sprzedałem mieszkanie i wyszedłem na swoje.

Z góry dziękuję is the standard closing for a formal request email.

Sprawdź się · Poziom 4

“How do you know?”

skąd = how / from where.

Email: “Thank you in advance.”

z góry = in advance.

“There's no place like home.”

Proverb.

Standard, formal:

gdzie for direction is colloquial.

“Are you tired?” · “Not at all!”

skąd / skądże = not at all.

Uzupełnij

  1. Kiedy będziesz z ?
  2. Chodził tam i z .
  3. Z dziękuję za pomoc.
  4. to wiesz?
  5. Nie miał pójść.
  6. Ceny idą w .

Najczęstsze błędy Top mistakes

Idę w domu.
Idę do domu.
Motion → do + D.
Jestem do pracy.
Jestem w pracy.
Location → w + Ms.
Idę u mamy.
Idę do mamy.
Towards a person → do + D.; u = at.
Jestem w lekarzu.
Jestem u lekarza.
At someone's → u + D.
Jedziemy nad morzem. (going)
Jedziemy nad morze.
Direction → B.
Wracam z nad morza.
Wracam znad morza.
znad, spod, zza: one word.
Książka stoi na stole. (lying flat)
Książka leży na stole.
Flat → leżeć; upright → stać.
Jak daleko jest tu do centrum?
Jak daleko jest stąd do centrum?
From here → stąd.

Fiszki Flashcards: say the phrase out loud before flipping

at home / home(wards) / from home
w domu / do domu / z domu
at Grandma's / to Grandma's / from Grandma's
u babci / do babci / od babci
at the seaside / to the seaside / from the seaside
nad morzem / nad morze / znad morza
under the table / (go) under / from under
pod stołem / pod stół / spod stołu
abroad (be / go / from)
za granicą / za granicę / zza granicy
from here / from there
stąd / stamtąd
upstairs (be / go)
na górze / na górę
I live near Kraków.
Mieszkam pod Krakowem.
Put it on the table.
Połóż to na stole.
Hang up your coat.
Powieś płaszcz.
travel around Europe
jeździć po Europie
turn left
skręcić w lewo
on the right
po prawej (stronie)
How do you know?
Skąd wiesz?
back and forth
tam i z powrotem
Thank you in advance.
Z góry dziękuję.

Test końcowy Mixed test (all levels)

Mixed on purpose. Gdzie, dokąd or skąd?

  1. Idę banku.
  2. Jestem banku.
  3. Wracam banku.
  4. Jutro idę fryzjera.
  5. Siedzimy nad . (jezioro)
  6. Kot schował się pod . (łóżko, dokąd)
  7. Wyszedł rogu.
  8. Pracuje za . (granica, gdzie)
  9. Jestem . (from here)
  10. Telefon na biurku. (leżeć / kłaść)
  11. Spacerujemy po . (las)
  12. Proszę skręcić w .
  13. Wróciliśmy morza.
  14. Z dziękuję.

Ściąga Cheat sheet

Gdzie? Dokąd? Skąd?

Trójki

  • w + Ms. · do + D. · z + D.
  • na + Ms. · na + B. · z + D.
  • u + D. · do + D. · od + D. (people)
  • nad / pod / za / przed + N. · + B. · znad / spod / zza / sprzed + D.

Czasowniki

  • leżeć ↔ kłaść / położyć
  • stać ↔ stawiać / postawić
  • wisieć ↔ wieszać / powiesić
  • siedzieć ↔ siadać / usiąść
  • po + Ms. = around inside

Przysłówki i zwroty

  • tu · tam · stąd · stamtąd
  • na górze / na górę / z góry
  • w prawo · na prawo od · po prawej
  • skąd wiesz? · skądże!
  • tam i z powrotem · z góry dziękuję