06 · Czasowniki · lekcja 2 z 14

Być i mieć

To be & to have: the two verbs you use in every conversation

jestem I ammam I havenie ma there isn'tmam zadzwonić I'm supposed to call

Być is irregular in every tense. Mieć is regular (group I), but it does many jobs that English gives to "be": Mam trzydzieści lat. (I'm thirty.) Masz rację. (You're right.) Together they cover existence (jest / nie ma), age, obligation (mam to zrobić), and dozens of idioms.

czerwony = the form of być / mieć🔊 = listenEN (top right) = hide translations

Na skróty At a glance

Osobabyć · terazbyć · przeszły (m. / ż.)być · przyszłymieć · terazmieć · przeszły (m. / ż.)
jajestembyłem / byłambędęmammiałem / miałam
tyjesteśbyłeś / byłaśbędzieszmaszmiałeś / miałaś
on / ona / onojestbył / była / byłobędziemamiał / miała / miało
myjesteśmybyliśmy / byłyśmybędziemymamymieliśmy / miałyśmy
wyjesteściebyliście / byłyściebędzieciemaciemieliście / miałyście
oni / onesąbyli / byłybędąmająmieli / miały
1Age = mieć

Mam 30 lat. Never Jestem 30.

2być + noun → Narzędnik

Jestem lekarzem. But: To jest lekarz.

3"There isn't" = nie ma + D.

Nie ma mleka. Nie było czasu.

4Feeling cold = jest mi zimno

Jestem zimny = I'm cold to the touch / cold-hearted.

Poziom 1 · Podstawy Basics

A1 Present forms and the main uses of each verb.

1.1 Być: kim jesteś? gdzie jesteś? jaki jesteś? What być does

UsePatternPrzykład
identity, jobbyć + NarzędnikJestem programistą. Ona jest Polką.
descriptionbyć + adjective (M.)Jestem zmęczony. Pogoda jest piękna.
locationbyć + w / na + Ms.Jestem w pracy. Są na plaży.
originbyć + z + D.Jestem z Turcji. Jesteśmy z Krakowa.
"this is"to jest / to są + M.To jest Marek. To są moje dzieci.

1.2 Mieć: posiadanie i nie tylko What mieć does

UsePrzykładEnglish
possessionMam samochód. Masz rodzeństwo?I have a car. Do you have siblings?
ageMam trzydzieści lat. Ile masz lat?I'm thirty. How old are you?
nameMam na imię Ewa.My name is Ewa.
time, plansMasz czas? Mamy spotkanie o dziesiątej.Have you got time? We have a meeting at ten.
questions, problemsMam pytanie. Mam problem.I have a question. I've got a problem.

Jestem analitykiem i mam dwa projekty naraz.

I'm an analyst and I have two projects at once.

Jesteśmy w Zakopanem. Jest pięknie!

We're in Zakopane. It's beautiful!

Mars ma dwa księżyce.

Mars has two moons.

Ten model jest szybki, ale ma ograniczenia.

This model is fast but it has limitations.

Moja córka ma pięć lat.

My daughter is five.

Ta zupa jest za słona.

This soup is too salty.

Negation with mieć → Dopełniacz Mam czas. → Nie mam czasu. · Mam brata. → Nie mam brata. But być + noun keeps Narzędnik: Nie jestem lekarzem.

Sprawdź się · Poziom 1

Write the right form of być or mieć. Press Enter to check one answer and move to the next.

  1. Ja z Polski. (być)
  2. Ile lat? (mieć, ty)
  3. Oni w domu. (być)
  4. My pytanie. (mieć)
  5. zmęczeni? (być, wy)
  6. Ona trzy koty. (mieć)
  7. To mój szef. (być)
  8. Nie mam . (czas)
  9. Jestem . (nauczyciel / nauczycielka)

Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate

A2–B1 Past and future, and "there is / there isn't" in all three tenses.

2.1 Byłem, będę, miałem Past and future

Past tense: by- + past endings. Mieć changes a → e in the men's plural: mieli, mieliśmy. Future of mieć: będę miał / miała or będę mieć (both correct). See Czas przeszły and Czas przyszły.

W zeszłym roku byliśmy w Japonii.

Last year we were in Japan.

Jutro będę w biurze od rana.

Tomorrow I'll be in the office from the morning.

W 2020 roku mieliśmy krach na giełdzie.

In 2020 we had a stock-market crash.

Kiedy miałam dziesięć lat, byłam bardzo nieśmiała.

When I was ten, I was very shy.

Za rok będziesz mieć dyplom.

In a year you'll have your degree.

Koncert był niesamowity!

The concert was amazing!

2.2 Jest / nie ma "There is / there isn't" in three tenses

For existence, Polish uses jest / są. The negative is always nie ma + Dopełniacz, and in the past and future it's neuter singular, whatever the noun.

TwierdzeniePrzeczenie
terazJest mleko. Są korki.Nie ma mleka. Nie ma korków.
przeszłyByło mleko. Były korki.Nie było mleka. Nie było korków.
przyszłyBędzie mleko. Będą korki.Nie będzie mleka. Nie będzie korków.

W lodówce nie ma nic do jedzenia.

There's nothing to eat in the fridge.

Szefa nie ma, jest na urlopie.

The boss isn't in, he's on holiday.

Na dworcu nie było żadnych taksówek.

There were no taxis at the station.

Jutro nie będzie dostawy.

There won't be a delivery tomorrow.

Nie ma kogoś = someone isn't here For people, nie ma means "isn't here / isn't in": Mamy nie ma w domu. (Mum isn't home.) Nie ma go. (He's not here.) Compare On nie jest w domu: correct, but less natural.

Sprawdź się · Poziom 2

“There wasn't any bread.”

nie było + D., neuter.

“There won't be any traffic jams.”

nie będzie + D., singular.

“We had a problem.” (men / mixed)

a → e: mieliśmy.

“The boss isn't in.”

nie ma + D.

“The women were tired.”

Non-men → były.

Uzupełnij · Fill in

  1. Wczoraj chory. (być, ja, past)
  2. Jutro w Gdańsku. (być, my, future)
  3. Oni dużo szczęścia. (mieć, past, men)
  4. Nie prądu. (być, past)
  5. Nie egzaminu. (być, future)
  6. W sklepie nie ma . (masło)
  7. Ania w kinie. (być, past)
  8. Gdy dwadzieścia lat, mieszkałem w Londynie. (mieć, ja, m., past)

Poziom 3 · Zaawansowany Advanced

B2 Feelings with jest mi…, mieć + infinitive (supposed to), mieć się, and the imperative.

3.1 Jest mi zimno Feelings: Celownik, not "I am"

For physical sensations and feelings, Polish says "it is cold to me": jest + Celownik + adverb. The jest is often dropped.

Feeling (correct)
Different meaning!
Jest mi zimno. / Zimno mi.
≠
Jestem zimny. (cold to the touch / cold-hearted)
Jest mi gorąco.
≠
Jestem gorący. (feverish / "hot")
Jest mi przykro.
=
I'm sorry (sympathy).
  • jest mi zimno I'm cold
  • jest mi gorąco I'm hot
  • jest mi przykro I'm sorry
  • jest mi wstyd I'm ashamed
  • jest mi smutno I'm sad
  • jest mi dobrze I feel good here
  • jest mi niedobrze I feel sick
  • jest mi wszystko jedno I don't mind

Past: Było mi zimno. Future: Będzie ci wygodnie. See Konstrukcje bezosobowe.

3.2 Mam zadzwonić mieć + infinitive = supposed to, to be to

Jutro mam zadzwonić do klienta.

I'm supposed to call the client tomorrow.

Co mam robić?

What am I supposed to do?

W weekend ma padać.

It's supposed to rain at the weekend. (forecast)

Nowy model ma być dwa razy szybszy.

The new model is supposed to be twice as fast.

Masz to posprzątać przed kolacją!

You're to tidy this up before dinner!

Kurs miał wzrosnąć, a spadł.

The price was supposed to rise, but it fell.

3.3 Jak się masz? mieć się = to be (doing)

Jak się masz? · Dziękuję, dobrze.

How are you? · Fine, thanks.

Jak się ma twoja mama?

How's your mum doing?

Jak się ma cena do jakości?

How does the price compare to the quality?

To się nijak ma do rzeczywistości.

That has nothing to do with reality.

Jak się masz? is friendly and a bit textbook-ish. Natives also say Co słychać? or Jak leci?

3.4 Bądź, miej, byłbym Imperative and conditional

byćmieć
ty!bądźmiej
my!bądźmymiejmy
wy!bądźciemiejcie
conditionalbyłbym / byłabymmiałbym / miałabym

Bądź cierpliwy. Miej oczy otwarte.

Be patient. Keep your eyes open.

Byłbym wdzięczny za szybką odpowiedź.

I'd be grateful for a quick reply.

Miejmy nadzieję, że się uda.

Let's hope it works out.

Gdybym miał czas, nauczyłbym się japońskiego.

If I had time, I'd learn Japanese.

Sprawdź się · Poziom 3

  1. Jest zimno. (I'm cold)
  2. Bardzo przykro. (I'm sorry)
  3. Było gorąco. (we were hot)
  4. Jutro padać. (supposed to)
  5. Co zrobić? (what am I to do)
  6. Jak się ?
  7. cierpliwy! (być, ty)
  8. nadzieję! (mieć, my)
  9. wdzięczna za pomoc. (być, ja, ż., conditional)

Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage

C1–C2 Idioms with mieć and być, fixed nie ma phrases, and register.

4.1 Idiomy z „mieć” Idioms with mieć

mieć rację

have reason

be right

Masz rację, przepraszam.

mieć ochotę na

have a desire for

feel like

Masz ochotę na lody?

mieć szczęście / pecha

have luck / bad luck

be lucky / unlucky

Kupiłem w dołku. Miałem szczęście.

mieć do czynienia z

have to deal with

deal with, be up against

Mamy do czynienia z poważnym kryzysem.

mieć coś na myśli

have something in thought

mean

Co masz na myśli?

mieć coś w nosie

have something in your nose

not care at all (colloquial)

Mam w nosie, co on myśli.

mieć głowę na karku

have a head on your neck

be sensible, have your head screwed on

Nowa kierowniczka ma głowę na karku.

mieć muchy w nosie

have flies in your nose

be in a huff

Co on dziś taki? Ma muchy w nosie.

mieć coś z głowy

have something off your head

get something done and out of the way

Wysłałem raport i mam to z głowy.

4.2 Nie ma za co, było minęło Fixed phrases with być

ZwrotEnglishKiedy
Nie ma za co.You're welcome.reply to dziękuję
Nie ma sprawy.No problem.casual
Nie ma mowy!No way!firm refusal
Nie ma co płakać.There's no point crying.nie ma co + inf. = no point
Jest, jak jest.It is what it is.resignation
Było, minęło.Bygones. It's in the past.letting go
Co ma być, to będzie.Whatever will be, will be.fatalism
Było nie było!Come what may! Here goes!before a risk
Będzie dobrze.It'll be fine.reassurance
Jestem za / przeciw.I'm for it / against it.voting, opinions

Było nie było, kupuję te akcje.

Here goes, I'm buying those shares.

Rozstaliśmy się, ale było, minęło.

We broke up, but it's in the past.

Pracować w niedzielę? Nie ma mowy!

Work on Sunday? No way!

Nie ma co czekać na kosmitów, sami polećmy do nich.

There's no point waiting for aliens; let's fly to them ourselves.

4.3 Rejestr Register and colloquial forms

FormStatusNote
będę miał / będę miećboth standardmiał(a) slightly more common in speech
Mam wolne.colloquial, very common= I have a day off
Jestem po pracy / przed obiadem.standard, spoken= I've finished work / haven't had lunch yet
Ja w domu.telegraphic (texts, chat)full: Jestem w domu.
Ma się rozumieć!slightly old-fashioned= Of course! Naturally!

Sprawdź się · Poziom 4

“You're right.”

mieć rację.

Reply to “Dziękuję!”

Nie ma mowy = No way!

“I don't care.” (colloquial)

muchy w nosie = in a huff.

“Come what may!”

Było, minęło = it's in the past.

“What do you mean?”

mieć na myśli.

Uzupełnij

  1. Masz . (you're right)
  2. Masz na kawę? (feel like)
  3. Nie ma za .
  4. Nie ma ! (no way)
  5. Co ma być, to .
  6. Wysłałem to i mam to z .
  7. Mamy do z kryzysem.

Najczęstsze błędy Top mistakes

Jestem trzydzieści lat.
Mam trzydzieści lat.
Age = mieć.
Jestem zimny. (feeling)
Jest mi zimno.
Feelings: jest + Celownik.
Jestem lekarz.
Jestem lekarzem.
być + noun → Narzędnik.
Nie jest mleka.
Nie ma mleka.
"There isn't" = nie ma.
Nie były korki.
Nie było korków.
nie było + D., neuter singular.
Nie mam czas.
Nie mam czasu.
mieć + negation → D.
Oni miali.
Oni mieli.
a → e in the men's plural.
Jestem rację.
Mam rację.
"be right" = mieć rację.

Fiszki Flashcards: say the form out loud before flipping

być: my / oni
jesteśmy / są
być: future, ja / oni
będę / będą
mieć: past, oni (men)
mieli
I'm thirty.
Mam trzydzieści lat.
There's no milk.
Nie ma mleka.
There were no taxis.
Nie było taksówek.
I'm cold.
Jest mi zimno.
I'm sorry (sympathy).
Jest mi przykro.
It's supposed to rain.
Ma padać.
What am I to do?
Co mam robić?
Be patient! (ty)
Bądź cierpliwy!
You're right.
Masz rację.
No way!
Nie ma mowy!
What do you mean?
Co masz na myśli?
Bygones.
Było, minęło.
Come what may!
Było nie było!

Test końcowy Mixed test (all levels)

Mixed on purpose. Być or mieć, any tense.

  1. Ja inżynierem. (być)
  2. Ile on lat? (mieć)
  3. Wczoraj nie prądu. (być)
  4. Jutro korki. (być, oni)
  5. Szefa nie . (isn't in)
  6. Jest gorąco. (I'm hot)
  7. Oni rację. (mieć, past, men)
  8. Kobiety zmęczone. (być, past)
  9. W sobotę być słonecznie. (supposed to)
  10. cicho! (być, wy)
  11. Nie mam . (pieniądze)
  12. Co masz na ?
  13. Było, .
  14. Gdybym czas, pojechałbym z wami. (mieć, m., conditional)

Ściąga Cheat sheet

Być i mieć

Formy

  • jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są
  • byłem… byli / były · będę… będą
  • mam, masz, ma, mamy, macie, mają
  • miałem… mieli / miały
  • bądź, miej · byłbym, miałbym

Zasady

  • być + noun → N. · to jest + M.
  • age, name, time → mieć
  • nie ma / nie było / nie będzie + D.
  • jest mi zimno / przykro / wstyd
  • mieć + inf. = supposed to

Zwroty

  • mieć rację / ochotę / szczęście
  • mieć na myśli · mieć w nosie
  • nie ma za co · nie ma mowy
  • było, minęło · było nie było
  • co ma być, to będzie