Zaimki pytajne i względne
Interrogative & relative pronouns: who, what, which, whose
The same words ask questions (Który autobus?) and link clauses (autobus, którym jadę). They decline, and in relative clauses they follow a double rule: gender and number come from the noun they refer to, but the case comes from their role in the new clause. Kobieta, którą znam (I know her → B.) · Kobieta, której pomagam (I help her → C.).
Na skróty At a glance
| Pytanie | English | Przykład |
|---|---|---|
| kto? (kogo, komu, kim) | who? | Kto to jest? Z kim rozmawiasz? |
| co? (czego, czemu, czym) | what? | Co robisz? O czym myślisz? |
| jaki? jaka? jakie? | what kind? what … like? | Jaki to film? Jaka jest pogoda? |
| który? która? które? | which (one)? | Który autobus jedzie do centrum? |
| czyj? czyja? czyje? | whose? | Czyj to telefon? |
| ile? / ilu? | how many / much? | Ile kosztuje? Ilu było studentów? |
kogo, komu, kim · czego, czemu, czym
Jaki samochód? (what type) · Który? (which one)
dom, w którym mieszkam
Książka, którą czytam, …
Poziom 1 · Podstawy Basics
A2 The question words and the key difference between jaki and który.
1.1 Kto? Co? Who? What?
Kto always takes a singular masculine verb, even for women or groups. Co takes a neuter one.
Kto dzwonił? · Ania.
Who called? · Ania. (dzwonił, masculine form)
Kto z was był na zebraniu?
Which of you was at the meeting?
Co się stało?
What happened? (neuter)
Co to jest sztuczna inteligencja?
What is artificial intelligence?
1.2 Jaki czy który? What kind vs which one
1.3 Czyj? Ile? Whose? How many?
Ile kosztuje ten laptop?
How much is this laptop?
Ilu studentów zdało egzamin?
How many students passed the exam? (ilu for men)
Czyja to kurtka?
Whose jacket is this?
Ile planet ma Układ Słoneczny?
How many planets does the Solar System have?
Sprawdź się · Poziom 1
Write the question word. Press Enter to check one answer and move to the next.
- to jest? · To mój brat.
- robisz? · Gotuję.
- jest pogoda? · Słoneczna.
- jest godzina?
- autobus jedzie na lotnisko? · Ten.
- książki lubisz? · Kryminały.
- to długopis?
- kosztuje bilet?
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 Case forms of kto / co, and który as a relative pronoun.
2.1 Kogo? Czym? Declension of kto and co
| Przypadek | kto | co | Przykład |
|---|---|---|---|
| M. | kto | co | Kto to? Co to? |
| D. | kogo | czego | Kogo szukasz? Czego się boisz? |
| C. | komu | czemu | Komu to dajesz? Czemu? (= why, colloq.) |
| B. | kogo | co | Kogo kochasz? Co czytasz? |
| N. | kim | czym | Z kim idziesz? Czym jedziesz? |
| Ms. | kim | czym | O kim mówisz? O czym myślisz? |
Z kim masz spotkanie?
Who are you meeting? (with whom)
Czym jedziecie do Krakowa? · Pociągiem.
How are you getting to Kraków? · By train.
W co inwestujesz?
What are you investing in?
Czym się zajmujesz?
What do you do (for a living)?
2.2 Kobieta, która… Relative który
Który declines like an adjective. Its gender and number match the noun before it; its case depends on its job inside the relative clause. Always put a comma before it.
| Role in the clause | Przykład |
|---|---|
| subject (M.) | To jest kobieta, która uczy chemii. |
| object (B.) | To jest kobieta, którą znam ze studiów. |
| after a verb + C. | To jest kobieta, której pomagam. |
| after a preposition | To jest kobieta, z którą pracuję. |
| place (Ms.) | To jest dom, w którym mieszkam. |
| plural, men | To są ludzie, z którymi pracuję. · Studenci, którzy zdali… |
| plural, others | Książki, które czytam, są ciekawe. |
To model, który pisze kod.
It's a model that writes code.
Hotel, w którym spaliśmy, był świetny.
The hotel we stayed in was great.
Film, o którym ci mówiłem, jest w kinie.
The film I told you about is on at the cinema.
Klienci, którym wysłaliśmy ofertę, odpowiedzieli.
The clients we sent the offer to replied.
Sprawdź się · Poziom 2
___ szukasz? (whom)
szukać + D.
O ___ myślisz? (what)
o + Ms.
To jest dom, w ___ mieszkam.
w + Ms.
Kobieta, ___ znam…
znać + B. (object).
Ludzie, z ___ pracuję…
z + N. lm.
Studenci, ___ zdali…
Men, subject → którzy.
“the book I'm reading”
Polish needs który.
Uzupełnij · Fill in
- Z idziesz do kina?
- dajesz prezent?
- się boisz?
- To jest pan, mi pomógł. (subject)
- To jest pan, znam. (object, B. m.)
- To jest pani, pomagam. (C. ż.)
- Miasto, w mieszkam, jest małe.
- Koleżanki, z pracuję, są miłe.
- Filmy, lubię, są stare. (B. lm. others)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 "Whose" in relative clauses, co and kto as relatives, and gdzie / kiedy.
3.1 Człowiek, którego córka… whose = którego / której / których
English "whose" uses the genitive of który, placed after the noun it owns: "the man whose daughter…" = człowiek, którego córka….
| Owner | whose | Przykład |
|---|---|---|
| m. / n. singular | którego | Autor, którego książkę czytam, mieszka w Gdańsku. |
| ż. singular | której | Firma, której akcje kupiłem, zbankrutowała. |
| plural | których | Sąsiedzi, których pies szczeka, wyjechali. |
Naukowiec, którego odkrycie zmieniło fizykę.
The scientist whose discovery changed physics.
Spółka, której akcje kupiłem, właśnie rośnie.
The company whose shares I bought is rising right now.
3.2 Wszystko, co wiem; każdy, kto… co and kto as relatives
After to, wszystko, nic, coś use co (not które). After ten, każdy, nikt, ktoś, wszyscy use kto (singular verb).
To wszystko, co wiem.
That's all I know.
Zrobię to, co trzeba.
I'll do what needs to be done.
Każdy, kto zda egzamin, dostanie certyfikat.
Everyone who passes the exam will get a certificate.
Kto pyta, nie błądzi.
He who asks doesn't go astray. (kto = "whoever")
Nie ma nikogo, kto by mi pomógł.
There's nobody who'd help me.
Kupiłem coś, co ci się spodoba.
I bought something you'll like.
3.3 Miasto, gdzie… · dzień, kiedy… Relative adverbs
To miasto, gdzie się urodziłem. = …, w którym się urodziłem.
That's the city where I was born.
Pamiętam dzień, kiedy się poznaliśmy.
I remember the day we met.
To planeta, skąd przybyli kosmici.
That's the planet the aliens came from.
Pojedźmy tam, dokąd nikt nie jeździ.
Let's go where nobody goes.
W którym is more precise and slightly more formal than gdzie; both are correct.
3.4 Jaki piękny dzień! Co za widok! Exclamations
Co za widok!
What a view!
Jaki piękny dzień!
What a beautiful day!
Jakie to pyszne!
How delicious this is!
Ile można czekać!
How long can one wait!
Sprawdź się · Poziom 3
- Pisarz, książki czytam… (whose, m.)
- Firma, produkty kupuję… (whose, ż.)
- Sąsiedzi, dzieci płaczą… (whose, lm.)
- To wszystko, mam.
- Każdy, chce, może przyjść.
- Zrób to, mówię.
- Pamiętam dzień, się urodziłaś.
- Co pogoda!
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Relatives that refer to a whole clause, formal and colloquial variants.
4.1 …, po czym…; …, dzięki czemu… Referring to a whole clause
When the relative refers to the whole previous sentence, use a form of co (never który).
| Zwrot | English | Przykład |
|---|---|---|
| co | which (fact) | Spóźnił się, co mnie zdenerwowało. |
| po czym | after which | Zjedliśmy obiad, po czym poszliśmy na spacer. |
| dzięki czemu | thanks to which | Oszczędzał, dzięki czemu kupił mieszkanie. |
| przez co | because of which | Padało, przez co mecz odwołano. |
| przy czym | whereby, while (formal) | Ceny wzrosły, przy czym płace stoją. |
| w związku z czym | as a result of which (formal) | Nastąpiła awaria, w związku z czym lot jest opóźniony. |
| na co | to which | Zaprosił ją, na co ona się zgodziła. |
Model trenowano na nowych danych, dzięki czemu jest dokładniejszy.
The model was trained on new data, which made it more accurate.
Bank podniósł stopy, co zaskoczyło rynki.
The bank raised rates, which surprised the markets.
4.2 Ten facet, co… Register
| Form | Status | Standard |
|---|---|---|
| ten facet, co go wczoraj spotkałem | colloquial / regional, non-standard | ten facet, którego wczoraj spotkałem |
| Czemu? | colloquial "why?" | Dlaczego? |
| Co jest? | colloquial "what's up?" | Co się stało? |
| taki dom, jaki chciałem | standard: jaki after taki = "the kind that" | — |
| Kto z was był w Paryżu? | standard: kto z was = "which of you" | — |
4.3 Zwroty Fixed expressions
Co z tego?
What of it?
So what?
Jest bogaty. · No i co z tego?
Kto by pomyślał!
Who would have thought!
Who'd have thought it!
Dostał awans! Kto by pomyślał!
Co ty nie powiesz!
What you won't say!
You don't say! (surprise or irony)
Pada? Co ty nie powiesz!
Kto pierwszy, ten lepszy.
Who's first is better.
First come, first served.
Promocja: kto pierwszy, ten lepszy!
jak by nie było
however it was
after all, be that as it may
Jak by nie było, to twój brat.
Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada.
Who digs holes under others falls into them himself.
Hoist with his own petard.
Chciał oszukać szefa i sam stracił pracę. Kto pod kim dołki kopie…
Sprawdź się · Poziom 4
He was late, which annoyed me.
Whole clause → co.
“after which”
Clause reference → po czym.
Standard Polish:
co go is colloquial.
“First come, first served.”
Fixed phrase.
“So what?”
Fixed phrase.
Uzupełnij
- Zjedliśmy, po poszliśmy spać.
- Oszczędzałem, dzięki mam mieszkanie.
- Padało, przez spóźniliśmy się.
- Kto , ten lepszy.
- Kto by !
- Co z ?
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say the answer out loud before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Question words and relatives.
- zaprosiłeś? (whom)
- O rozmawiacie? (about whom)
- się interesujesz? (what, N.)
- jest twój ulubiony kolor?
- pracowników ma firma? (men / mixed)
- To jest kolega, mieszka obok. (subject)
- To jest koleżanka, z studiowałem.
- Restauracja, w jedliśmy, była droga.
- Klienci, wysłałem maila, odpisali. (C. lm.)
- Pies, właściciel wyjechał, jest u nas. (whose)
- Wszystko, mówisz, jest prawdą.
- Każdy, przyjdzie, dostanie prezent.
- Spóźnił się, wszystkich zdenerwowało.
- Zapłacił, po wyszedł.
Ściąga Cheat sheet
Zaimki pytajne i względne
Pytania
- kto: kogo, komu, kogo, kim, kim
- co: czego, czemu, co, czym, czym
- jaki = what kind · który = which
- czyj · ile / ilu (men)
- Która godzina? · O której?
Który
- gender / number ← noun
- case ← role in the clause
- preposition before: w którym, z którą
- whose = którego / której / których
- commas around the clause
Co / kto
- to, wszystko, nic, coś + co
- każdy, ten, nikt + kto (sg.)
- whole clause: co, po czym, dzięki czemu
- gdzie / kiedy as relatives
- Co za…! · Kto pierwszy, ten lepszy