Rodzaj gramatyczny
Grammatical gender: masculine, feminine, neuter
Every Polish noun has a gender, and it controls everything around it: adjectives (nowy / nowa / nowe), the past tense (dom stał / kawa stała / okno stało), pronouns (on / ona / ono) and case endings. The good news: the ending tells you the gender about 90% of the time. This lesson teaches the rule, the main exception groups, and how gender works with loanwords, acronyms and titles.
Na skróty At a glance
| Ending (M. lp.) | Gender | Przykłady | Main exceptions |
|---|---|---|---|
| consonant | męski | dom, kot, telefon, rynek | ż.: noc, rzecz, miłość, twarz, sól, wieś |
| -a | żeński | kawa, gwiazda, firma | m.: kolega, mężczyzna, kierowca, poeta |
| -i | żeński | pani, bogini | — |
| -o, -e, -ę, -um | nijaki | okno, morze, imię, muzeum | m.: dziadzio, Józio, Picasso |
consonant = m. · -a = ż. · -o / -e / -ę / -um = n.
miłość, przyszłość, możliwość
ten kolega, dobry kierowca
ta noc, ta jesień but ten koń, ten dzień
Poziom 1 · Podstawy Basics
A1 The three genders, how to recognise them, and why they matter.
1.1 Ten, ta, to Gender from the ending
| męski (ten) | żeński (ta) | nijaki (to) |
|---|---|---|
| ten telefon, ten samochód, ten pies, ten rynek | ta kawa, ta ulica, ta firma, ta planeta | to okno, to morze, to zdjęcie, to imię |
| ten algorytm, ten kosmos, ten handel | ta inwestycja, ta aplikacja, ta wycieczka | to muzeum, to centrum, to dziecko |
1.2 Dlaczego to ważne? Why gender matters
| m. (rynek) | ż. (gwiazda) | n. (słońce) | |
|---|---|---|---|
| adjective | duży rynek | jasna gwiazda | gorące słońce |
| past tense | rynek wzrósł | gwiazda zgasła | słońce wzeszło |
| pronoun | on | ona | ono |
| possessive | mój | moja | moje |
Ta gwiazda zgasła miliony lat temu. Ona już nie istnieje.
That star died out millions of years ago. It no longer exists.
Rynek był spokojny, ale wczoraj spadł.
The market was calm, but yesterday it fell.
Ta zupa jest pyszna. Kto ją ugotował?
This soup is delicious. Who made it?
Ten model jest szybki, ale jego odpowiedzi bywają błędne.
This model is fast, but its answers are sometimes wrong.
1.3 Kolega, mężczyzna Men ending in -a
Nouns for men are masculine even if they end in -a. They decline like feminine nouns, but adjectives and verbs are masculine.
Mój nowy kolega przyszedł wcześnie.
My new colleague came early.
Kierowca był bardzo miły.
The driver was very nice.
- kolega
- mężczyzna
- kierowca
- poeta
- astronauta
- dentysta
- turysta
- artysta
- sędzia
Sprawdź się · Poziom 1
Write ten, ta or to. Press Enter to check one answer and move to the next.
- telefon
- książka
- okno
- kolega
- muzeum
- miłość
- imię
- mężczyzna
- noc
- dziecko
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
A2–B1 Nouns ending in a soft consonant (the real trap), and the three kinds of masculine.
2.1 Ta noc, ten koń Soft-consonant nouns: m. or ż.?
Nouns ending in -ć, -dź, -ń, -ś, -ź, -l, -j and in -c, -cz, -sz, -rz, -ż can be either. Learn them with an adjective or ten / ta.
| żeński | męski |
|---|---|
| -ość: miłość, przyszłość, wolność, możliwość (all ż.) | — |
| -ść / -ć: część, pamięć, śmierć, chęć, sieć, kość | gość, liść |
| -ń: jesień, dłoń, pieśń, przyjaźń, przystań | dzień, koń, tydzień, kamień, ogień |
| -dź / -ź: odpowiedź, łódź, gałąź | gwóźdź, niedźwiedź |
| -ś: wieś, gęś, oś | łoś |
| -l: sól, myśl | ból, król, hotel, styl |
| -c / -cz / -sz / -rz / -ż: noc, rzecz, mysz, twarz, podróż | klucz, kosz, lekarz, nóż, piec |
| -w: krew, brew, marchew, cerkiew | rów, lew |
To była długa podróż.
It was a long journey.
To był długi dzień.
It was a long day.
Znasz dobrą odpowiedź?
Do you know the right answer?
Neuronowa sieć uczy się na danych.
The neural network learns from data.
2.2 Trzy rodzaje męskie Three kinds of masculine
Masculine nouns split by Biernik and the plural: people, animals, and things behave differently. Full detail in Rodzaj męskoosobowy.
| Subgender | B. lp. | M. lm. | Przykład |
|---|---|---|---|
| męskoosobowy (men) | = D.: studenta | studenci (+ ci, mili) | Widzę studenta. Ci studenci są mili. |
| męskożywotny (animals) | = D.: kota | koty (+ te, miłe) | Widzę kota. Te koty są miłe. |
| męskonieżywotny (things) | = M.: dom | domy (+ te, duże) | Widzę dom. Te domy są duże. |
Sprawdź się · Poziom 2
___ jesień
jesień is ż.
___ dzień
dzień is m.
___ twarz
twarz is ż.
___ klucz
klucz is m.
___ sól
sól is ż.
___ ból
ból is m.
Widzę ___ . (pies)
Animal → B. = D.
Uzupełnij · Fill in
- To była noc. (ciemny)
- To był dzień. (ciepły)
- odpowiedź. (krótki)
- rzecz. (ważny)
- wieś. (mały)
- hotel. (nowy)
- przyjaźń. (prawdziwy)
- koń. (duży)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 Common-gender nouns, loanwords, acronyms, and plural-only nouns.
3.1 Ten gaduła, ta gaduła Common-gender nouns
Some nouns in -a describing people (often a bit negative) take the gender of who they refer to.
Marek to straszny gaduła. · Ania to straszna gaduła.
Marek / Ania is a terrible chatterbox.
Ten niezdara znowu coś stłukł.
That clumsy oaf broke something again.
- gaduła chatterbox
- sierota orphan
- niezdara klutz
- beksa crybaby
- łamaga bungler
- ciamajda wimp
3.2 To menu, ten smartfon Loanwords
| Type | Gender | Przykłady |
|---|---|---|
| consonant ending | m. (declines) | ten smartfon, e-mail, hashtag, laptop, weekend |
| -a ending | ż. (declines) | ta aplikacja, kamera, pizza |
| -o ending | n. (declines) | to kino, radio, auto, studio |
| -i, -u, -e, -y (vowel) ending | n. (indeclinable) | to menu, taxi, kiwi, sushi, alibi, jury, selfie, tabu, show |
| cities / countries in -o, -i, -e | n. (indeclinable) | to piękne Tokio, Oslo, Toronto, Peru, Chile, Kongo |
To sushi było świeże, a menu długie.
The sushi was fresh and the menu long.
Nocne Tokio jest niesamowite.
Tokyo at night is amazing.
Jury przyznało nagrodę polskiemu filmowi.
The jury awarded the prize to a Polish film.
Ten nowy smartfon ma świetną kamerę.
This new smartphone has a great camera.
3.3 ONZ, NATO, USA Acronyms
Spoken acronyms often take the gender of the main word inside them; those that sound like a word may decline.
| Skrót | Full form | Agreement |
|---|---|---|
| ONZ | Organizacja Narodów Zjednoczonych | ż.: ONZ wydała oświadczenie. |
| NATO | North Atlantic Treaty Organization | n.: NATO wysłało wojska. |
| USA | Stany Zjednoczone | lm.: USA ogłosiły sankcje. |
| PKO BP, PZU | bank / insurer names | n.: PZU wypłaciło odszkodowanie. |
| ZUS | Zakład Ubezpieczeń Społecznych | m., declines: w ZUS-ie, z ZUS-u |
3.4 Drzwi, okulary, urodziny Plural-only nouns
Some nouns exist only in the plural. They take non-men's plural agreement and use collective numerals (dwoje, troje) for counting.
- drzwi door
- okulary glasses
- spodnie trousers
- nożyczki scissors
- urodziny birthday
- imieniny name day
- wakacje holidays
- plecy back
- skrzypce violin
- pieniądze money
- Włochy Italy
- Katowice city
Te drzwi są zamknięte. Mam dwoje drzwi w pokoju.
This door is locked. There are two doors in my room.
Moje urodziny były wspaniałe.
My birthday was wonderful.
Sprawdź się · Poziom 3
- Ania to straszna .
- To menu jest . (długi)
- Sushi było . (świeży)
- Tokio jest . (ogromny)
- ONZ oświadczenie. (wydać, past)
- NATO wojska. (wysłać, past)
- Moje okulary są . (nowy)
- Drzwi były . (otwarty)
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Titles and gender agreement, accepted doublets, names, and idioms with rodzaj.
4.1 Pani minister powiedziała Masculine titles, feminine agreement
When a woman holds a title like minister, dyrektor, prezes, profesor, the verb and adjectives follow the person (feminine), not the masculine noun.
Pani dyrektor przyszła i była bardzo zadowolona.
The director (a woman) came and was very pleased.
Prezes Nowak ogłosiła rekordowe wyniki.
CEO Nowak (a woman) announced record results.
Nasza nowa pani profesor jest świetna.
Our new (female) professor is great.
Reżyserka odebrała nagrodę.
The (female) director received the award.
The noun itself doesn't change (z panią dyrektor, u pani minister), unless you use a feminine form like dyrektorka, ministra. See Mianownik 4.2.
4.2 Rodzynek czy rodzynka? Accepted doublets
| Masculine | Feminine | Note |
|---|---|---|
| ten rodzynek | ta rodzynka | both standard |
| ten podkoszulek | ta podkoszulka | both standard |
| ten klips | ta klipsa | m. more common |
4.3 Ta Kasia, ten Józio Names and nicknames
Mały Józio i mała Kasia bawią się w parku.
Little Józio and little Kasia are playing in the park.
Słynny Picasso namalował „Guernicę”.
The famous Picasso painted "Guernica". (m. despite -o)
Male names in -o (Józio, Stasio, Picasso, Fredro, Kościuszko) and in -a (Kuba, Barnaba) are masculine: Kuba przyszedł.
4.4 Idiomy Idioms with rodzaj and gender words
coś w tym rodzaju
something of that kind
something like that
Powiedział, że się spóźni, czy coś w tym rodzaju.
jedyny w swoim rodzaju
only in its kind
one of a kind, unique
To miasto jest jedyne w swoim rodzaju.
rodzaj ludzki
human kind
mankind
AI to wyzwanie dla rodzaju ludzkiego.
męska rozmowa
a male conversation
a man-to-man talk
Musimy odbyć męską rozmowę.
płeć piękna
the beautiful sex
the fair sex (old-fashioned)
Dziś Dzień Kobiet, święto płci pięknej.
w pewnym rodzaju
in a certain kind
in a way, sort of
To w pewnym rodzaju inwestycja w przyszłość.
Sprawdź się · Poziom 4
Pani minister ___ konferencję.
Verb follows the person.
Correct:
Accepted doublet.
Kuba ___ wczoraj.
Male name in -a → m.
“one of a kind”
Fixed phrase.
“something like that”
Fixed phrase.
Uzupełnij
- Pani prezes zadowolona. (być, past)
- Nasza pani dyrektor. (nowy)
- Kuba . (przyjść, past)
- Coś w tym .
- Jedyny w swoim .
- Musimy odbyć rozmowę. (męski, B.)
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say "ten / ta / to" before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Write the adjective in brackets in the form that matches the gender.
- noc. (długi)
- dzień. (długi)
- muzeum. (nowy)
- kierowca. (miły)
- podróż. (ciekawy)
- ból. (silny)
- odpowiedź. (ważny)
- imię. (piękny)
- sushi. (pyszny)
- miłość. (wielki)
- smartfon. (nowy)
- Moje spodnie są . (brudny)
- Pani minister „nie”. (powiedzieć, past)
- gość. (nieznany)
Ściąga Cheat sheet
Rodzaj gramatyczny
Reguła
- consonant → m. (ten)
- -a, -i → ż. (ta)
- -o, -e, -ę, -um → n. (to)
- -ość → always ż.
- men in -a → m.: kolega, kierowca
Pułapki
- ż.: noc, rzecz, twarz, podróż, sól, wieś, jesień, odpowiedź, krew
- m.: dzień, koń, tydzień, ból, gość, klucz, hotel
- loans in a vowel → n.: menu, sushi, Tokio
- ONZ ż. · NATO n. · USA lm.
Biegłość
- gaduła, sierota: both genders
- pani minister powiedziała
- drzwi, okulary, urodziny: plural only
- rodzynek / rodzynka: both
- coś w tym rodzaju · jedyny w swoim rodzaju