01 · Rzeczowniki · Nouns

Rodzaj gramatyczny

Grammatical gender: masculine, feminine, neuter

ten dom m.ta kawa ż.to okno n.ta noc ż.!

Every Polish noun has a gender, and it controls everything around it: adjectives (nowy / nowa / nowe), the past tense (dom stał / kawa stała / okno stało), pronouns (on / ona / ono) and case endings. The good news: the ending tells you the gender about 90% of the time. This lesson teaches the rule, the main exception groups, and how gender works with loanwords, acronyms and titles.

czerwony = the gender marker🔊 = listenEN (top right) = hide translations

Na skróty At a glance

Ending (M. lp.)GenderPrzykładyMain exceptions
consonantmęskidom, kot, telefon, rynekż.: noc, rzecz, miłość, twarz, sól, wieś
-ażeńskikawa, gwiazda, firmam.: kolega, mężczyzna, kierowca, poeta
-iżeńskipani, bogini—
-o, -e, -ę, -umnijakiokno, morze, imię, muzeumm.: dziadzio, Józio, Picasso
1Look at the ending

consonant = m. · -a = ż. · -o / -e / -ę / -um = n.

2-ość is always ż.

miłość, przyszłość, możliwość

3Men in -a are m.

ten kolega, dobry kierowca

4Learn "ta" with soft nouns

ta noc, ta jesień but ten koń, ten dzień

Poziom 1 · Podstawy Basics

A1 The three genders, how to recognise them, and why they matter.

1.1 Ten, ta, to Gender from the ending

męski (ten)żeński (ta)nijaki (to)
ten telefon, ten samochód, ten pies, ten rynekta kawa, ta ulica, ta firma, ta planetato okno, to morze, to zdjęcie, to imię
ten algorytm, ten kosmos, ten handelta inwestycja, ta aplikacja, ta wycieczkato muzeum, to centrum, to dziecko

1.2 Dlaczego to ważne? Why gender matters

m. (rynek)ż. (gwiazda)n. (słońce)
adjectiveduży rynekjasna gwiazdagorące słońce
past tenserynek wzrósłgwiazda zgasłasłońce wzeszło
pronounononaono
possessivemójmojamoje

Ta gwiazda zgasła miliony lat temu. Ona już nie istnieje.

That star died out millions of years ago. It no longer exists.

Rynek był spokojny, ale wczoraj spadł.

The market was calm, but yesterday it fell.

Ta zupa jest pyszna. Kto ją ugotował?

This soup is delicious. Who made it?

Ten model jest szybki, ale jego odpowiedzi bywają błędne.

This model is fast, but its answers are sometimes wrong.

1.3 Kolega, mężczyzna Men ending in -a

Nouns for men are masculine even if they end in -a. They decline like feminine nouns, but adjectives and verbs are masculine.

Mój nowy kolega przyszedł wcześnie.

My new colleague came early.

Kierowca był bardzo miły.

The driver was very nice.

  • kolega
  • mężczyzna
  • kierowca
  • poeta
  • astronauta
  • dentysta
  • turysta
  • artysta
  • sędzia

Sprawdź się · Poziom 1

Write ten, ta or to. Press Enter to check one answer and move to the next.

  1. telefon
  2. książka
  3. okno
  4. kolega
  5. muzeum
  6. miłość
  7. imię
  8. mężczyzna
  9. noc
  10. dziecko

Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate

A2–B1 Nouns ending in a soft consonant (the real trap), and the three kinds of masculine.

2.1 Ta noc, ten koń Soft-consonant nouns: m. or ż.?

Nouns ending in -ć, -dź, -ń, -ś, -ź, -l, -j and in -c, -cz, -sz, -rz, -ż can be either. Learn them with an adjective or ten / ta.

żeńskimęski
-ość: miłość, przyszłość, wolność, możliwość (all ż.)—
-ść / -ć: część, pamięć, śmierć, chęć, sieć, kośćgość, liść
-ń: jesień, dłoń, pieśń, przyjaźń, przystańdzień, koń, tydzień, kamień, ogień
-dź / -ź: odpowiedź, łódź, gałąźgwóźdź, niedźwiedź
-ś: wieś, gęś, ośłoś
-l: sól, myślból, król, hotel, styl
-c / -cz / -sz / -rz / -ż: noc, rzecz, mysz, twarz, podróżklucz, kosz, lekarz, nóż, piec
-w: krew, brew, marchew, cerkiewrów, lew

To była długa podróż.

It was a long journey.

To był długi dzień.

It was a long day.

Znasz dobrą odpowiedź?

Do you know the right answer?

Neuronowa sieć uczy się na danych.

The neural network learns from data.

2.2 Trzy rodzaje męskie Three kinds of masculine

Masculine nouns split by Biernik and the plural: people, animals, and things behave differently. Full detail in Rodzaj męskoosobowy.

SubgenderB. lp.M. lm.Przykład
męskoosobowy (men)= D.: studentastudenci (+ ci, mili)Widzę studenta. Ci studenci są mili.
męskożywotny (animals)= D.: kotakoty (+ te, miłe)Widzę kota. Te koty są miłe.
męskonieżywotny (things)= M.: domdomy (+ te, duże)Widzę dom. Te domy są duże.
Animate things In everyday speech some inanimate nouns behave as if alive in Biernik: mam laptopa, jem banana, piszę maila, gram w tenisa, tańczę walca. It's colloquial but widespread; in careful writing mam laptop, piszę mail is also correct.

Sprawdź się · Poziom 2

___ jesień

jesień is ż.

___ dzień

dzień is m.

___ twarz

twarz is ż.

___ klucz

klucz is m.

___ sól

sól is ż.

___ ból

ból is m.

Widzę ___ . (pies)

Animal → B. = D.

Uzupełnij · Fill in

  1. To była noc. (ciemny)
  2. To był dzień. (ciepły)
  3. odpowiedź. (krótki)
  4. rzecz. (ważny)
  5. wieś. (mały)
  6. hotel. (nowy)
  7. przyjaźń. (prawdziwy)
  8. koń. (duży)

Poziom 3 · Zaawansowany Advanced

B2 Common-gender nouns, loanwords, acronyms, and plural-only nouns.

3.1 Ten gaduła, ta gaduła Common-gender nouns

Some nouns in -a describing people (often a bit negative) take the gender of who they refer to.

Marek to straszny gaduła. · Ania to straszna gaduła.

Marek / Ania is a terrible chatterbox.

Ten niezdara znowu coś stłukł.

That clumsy oaf broke something again.

  • gaduła chatterbox
  • sierota orphan
  • niezdara klutz
  • beksa crybaby
  • łamaga bungler
  • ciamajda wimp

3.2 To menu, ten smartfon Loanwords

TypeGenderPrzykłady
consonant endingm. (declines)ten smartfon, e-mail, hashtag, laptop, weekend
-a endingż. (declines)ta aplikacja, kamera, pizza
-o endingn. (declines)to kino, radio, auto, studio
-i, -u, -e, -y (vowel) endingn. (indeclinable)to menu, taxi, kiwi, sushi, alibi, jury, selfie, tabu, show
cities / countries in -o, -i, -en. (indeclinable)to piękne Tokio, Oslo, Toronto, Peru, Chile, Kongo

To sushi było świeże, a menu długie.

The sushi was fresh and the menu long.

Nocne Tokio jest niesamowite.

Tokyo at night is amazing.

Jury przyznało nagrodę polskiemu filmowi.

The jury awarded the prize to a Polish film.

Ten nowy smartfon ma świetną kamerę.

This new smartphone has a great camera.

3.3 ONZ, NATO, USA Acronyms

Spoken acronyms often take the gender of the main word inside them; those that sound like a word may decline.

SkrótFull formAgreement
ONZOrganizacja Narodów Zjednoczonychż.: ONZ wydała oświadczenie.
NATONorth Atlantic Treaty Organizationn.: NATO wysłało wojska.
USAStany Zjednoczonelm.: USA ogłosiły sankcje.
PKO BP, PZUbank / insurer namesn.: PZU wypłaciło odszkodowanie.
ZUSZakład Ubezpieczeń Społecznychm., declines: w ZUS-ie, z ZUS-u

3.4 Drzwi, okulary, urodziny Plural-only nouns

Some nouns exist only in the plural. They take non-men's plural agreement and use collective numerals (dwoje, troje) for counting.

  • drzwi door
  • okulary glasses
  • spodnie trousers
  • nożyczki scissors
  • urodziny birthday
  • imieniny name day
  • wakacje holidays
  • plecy back
  • skrzypce violin
  • pieniądze money
  • Włochy Italy
  • Katowice city

Te drzwi są zamknięte. Mam dwoje drzwi w pokoju.

This door is locked. There are two doors in my room.

Moje urodziny były wspaniałe.

My birthday was wonderful.

Sprawdź się · Poziom 3

  1. Ania to straszna .
  2. To menu jest . (długi)
  3. Sushi było . (świeży)
  4. Tokio jest . (ogromny)
  5. ONZ oświadczenie. (wydać, past)
  6. NATO wojska. (wysłać, past)
  7. Moje okulary są . (nowy)
  8. Drzwi były . (otwarty)

Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage

C1–C2 Titles and gender agreement, accepted doublets, names, and idioms with rodzaj.

4.1 Pani minister powiedziała Masculine titles, feminine agreement

When a woman holds a title like minister, dyrektor, prezes, profesor, the verb and adjectives follow the person (feminine), not the masculine noun.

Pani dyrektor przyszła i była bardzo zadowolona.

The director (a woman) came and was very pleased.

Prezes Nowak ogłosiła rekordowe wyniki.

CEO Nowak (a woman) announced record results.

Nasza nowa pani profesor jest świetna.

Our new (female) professor is great.

Reżyserka odebrała nagrodę.

The (female) director received the award.

The noun itself doesn't change (z panią dyrektor, u pani minister), unless you use a feminine form like dyrektorka, ministra. See Mianownik 4.2.

4.2 Rodzynek czy rodzynka? Accepted doublets

MasculineFeminineNote
ten rodzynekta rodzynkaboth standard
ten podkoszulekta podkoszulkaboth standard
ten klipsta klipsam. more common

4.3 Ta Kasia, ten Józio Names and nicknames

Mały Józio i mała Kasia bawią się w parku.

Little Józio and little Kasia are playing in the park.

Słynny Picasso namalował „Guernicę”.

The famous Picasso painted "Guernica". (m. despite -o)

Male names in -o (Józio, Stasio, Picasso, Fredro, Kościuszko) and in -a (Kuba, Barnaba) are masculine: Kuba przyszedł.

4.4 Idiomy Idioms with rodzaj and gender words

coś w tym rodzaju

something of that kind

something like that

Powiedział, że się spóźni, czy coś w tym rodzaju.

jedyny w swoim rodzaju

only in its kind

one of a kind, unique

To miasto jest jedyne w swoim rodzaju.

rodzaj ludzki

human kind

mankind

AI to wyzwanie dla rodzaju ludzkiego.

męska rozmowa

a male conversation

a man-to-man talk

Musimy odbyć męską rozmowę.

płeć piękna

the beautiful sex

the fair sex (old-fashioned)

Dziś Dzień Kobiet, święto płci pięknej.

w pewnym rodzaju

in a certain kind

in a way, sort of

To w pewnym rodzaju inwestycja w przyszłość.

Sprawdź się · Poziom 4

Pani minister ___ konferencję.

Verb follows the person.

Correct:

Accepted doublet.

Kuba ___ wczoraj.

Male name in -a → m.

“one of a kind”

Fixed phrase.

“something like that”

Fixed phrase.

Uzupełnij

  1. Pani prezes zadowolona. (być, past)
  2. Nasza pani dyrektor. (nowy)
  3. Kuba . (przyjść, past)
  4. Coś w tym .
  5. Jedyny w swoim .
  6. Musimy odbyć rozmowę. (męski, B.)

Najczęstsze błędy Top mistakes

Ten noc.
Ta noc.
noc is ż.
Ta dzień.
Ten dzień.
dzień is m.
Dobra kolega.
Dobry kolega.
Men in -a are m.
Ta muzeum.
To muzeum.
-um = n.
Ten miłość.
Ta miłość.
-ość = ż.
To menu był długi.
To menu było długie.
Indeclinable loans in a vowel = n.
Pani dyrektor przyszedł.
Pani dyrektor przyszła.
Verb follows the person.
Ten drzwi jest zamknięty.
Te drzwi są zamknięte.
Plural-only noun.

Fiszki Flashcards: say "ten / ta / to" before flipping

noc
ta noc (ż.)
dzień
ten dzień (m.)
jesień
ta jesień (ż.)
koń
ten koń (m.)
rzecz
ta rzecz (ż.)
klucz
ten klucz (m.)
podróż
ta podróż (ż.)
ból
ten ból (m.)
sól
ta sól (ż.)
kolega
ten kolega (m.)
muzeum
to muzeum (n.)
imię
to imię (n.)
menu
to menu (n.)
odpowiedź
ta odpowiedź (ż.)
gość
ten gość (m.)
drzwi
te drzwi (plural only)

Test końcowy Mixed test (all levels)

Mixed on purpose. Write the adjective in brackets in the form that matches the gender.

  1. noc. (długi)
  2. dzień. (długi)
  3. muzeum. (nowy)
  4. kierowca. (miły)
  5. podróż. (ciekawy)
  6. ból. (silny)
  7. odpowiedź. (ważny)
  8. imię. (piękny)
  9. sushi. (pyszny)
  10. miłość. (wielki)
  11. smartfon. (nowy)
  12. Moje spodnie są . (brudny)
  13. Pani minister „nie”. (powiedzieć, past)
  14. gość. (nieznany)

Ściąga Cheat sheet

Rodzaj gramatyczny

Reguła

  • consonant → m. (ten)
  • -a, -i → ż. (ta)
  • -o, -e, -ę, -um → n. (to)
  • -ość → always ż.
  • men in -a → m.: kolega, kierowca

Pułapki

  • ż.: noc, rzecz, twarz, podróż, sól, wieś, jesień, odpowiedź, krew
  • m.: dzień, koń, tydzień, ból, gość, klucz, hotel
  • loans in a vowel → n.: menu, sushi, Tokio
  • ONZ ż. · NATO n. · USA lm.

Biegłość

  • gaduła, sierota: both genders
  • pani minister powiedziała
  • drzwi, okulary, urodziny: plural only
  • rodzynek / rodzynka: both
  • coś w tym rodzaju · jedyny w swoim rodzaju