Święta i tradycje
Holidays & traditions
Polski kalendarz łączy święta państwowe, które upamiętniają historię, i święta religijne, głównie katolickie. Najważniejsze dla większości rodzin są Boże Narodzenie z Wigilią i Wielkanoc.
The Polish calendar combines state holidays, which commemorate history, and religious holidays, mainly Catholic. For most families the most important are Christmas, with Christmas Eve, and Easter.
Na skróty At a glance
Dwa najważniejsze święta państwowe. The two main state holidays.
Wigilia: kolacja przy pierwszej gwiazdce. Christmas Eve supper at the first star.
Święconka, pisanki, śmigus-dyngus. Basket blessing, painted eggs, water fights.
Wszystkich Świętych: znicze na grobach. All Saints: candles on graves.
Część 1 · Najważniejsze Public holidays
Najważniejsze
W Polsce jest 14 dni ustawowo wolnych od pracy (od 2025 roku wolna jest też Wigilia). W te dni większość sklepów i urzędów jest zamknięta.
Poland has 14 statutory public holidays (since 2025 Christmas Eve is also a day off). On these days most shops and offices are closed.
| Data | Święto | Rodzaj | English |
|---|---|---|---|
| 1 stycznia | Nowy Rok | — | New Year's Day |
| 6 stycznia | Trzech Króli (Objawienie Pańskie) | religijne | Epiphany |
| marzec/kwiecień | Wielkanoc i Poniedziałek Wielkanocny | religijne | Easter Sunday and Monday |
| 1 maja | Święto Pracy | państwowe | Labour Day |
| 3 maja | Święto Narodowe Trzeciego Maja | państwowe | Constitution Day |
| maj/czerwiec | Zielone Świątki (Zesłanie Ducha Świętego) | religijne | Pentecost (a Sunday) |
| maj/czerwiec | Boże Ciało | religijne | Corpus Christi (a Thursday, with processions) |
| 15 sierpnia | Wniebowzięcie NMP i Święto Wojska Polskiego | oba | Assumption; Armed Forces Day |
| 1 listopada | Wszystkich Świętych | religijne | All Saints' Day |
| 11 listopada | Narodowe Święto Niepodległości | państwowe | Independence Day |
| 24 grudnia | Wigilia Bożego Narodzenia | religijne | Christmas Eve (day off since 2025) |
| 25–26 grudnia | Boże Narodzenie (pierwszy i drugi dzień świąt) | religijne | Christmas Day and the second day of Christmas |
Sprawdź się · Część 1
Które z tych świąt jest państwowe?
Święto Narodowe Trzeciego Maja.
Jakie dwa święta obchodzimy 15 sierpnia?
Rocznica Bitwy Warszawskiej 1920.
Od kiedy Wigilia jest dniem wolnym od pracy?
Nowa ustawa obowiązuje od 2025 r.
Co to jest „majówka”?
1–3 maja.
W jaki dzień tygodnia jest zawsze Boże Ciało?
60 dni po Wielkanocy.
Część 2 · Szczegóły Christmas & Easter
Szczegóły
Wigilia i Boże Narodzenie Christmas Eve and Christmas
24 grudnia wieczorem rodzina siada do wieczerzy wigilijnej, kiedy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Najpierw wszyscy łamią się opłatkiem i składają sobie życzenia. Pod obrusem kładzie się trochę siana, a przy stole zostawia się wolne nakrycie dla niespodziewanego gościa. Tradycyjnie podaje się 12 potraw bez mięsa, np. barszcz czerwony z uszkami, pierogi z kapustą i grzybami, karpia i kutię. O północy wierni idą na pasterkę.
On the evening of 24 December the family sits down to the Christmas Eve supper when the first star appears in the sky. First everyone shares the Christmas wafer (opłatek) and exchanges wishes. A little hay is put under the tablecloth, and an empty place is left for an unexpected guest. Traditionally 12 meat-free dishes are served, e.g. red borscht with little dumplings, pierogi with cabbage and mushrooms, carp and kutia. At midnight the faithful go to Midnight Mass (pasterka).
Wielkanoc Easter
| Dzień | Zwyczaj | English |
|---|---|---|
| Niedziela Palmowa | palmy wielkanocne z gałązek i suszonych kwiatów | Palm Sunday: decorated palms of twigs and dried flowers |
| Wielka Sobota | święconka: koszyczek z jajkami, chlebem, solą, kiełbasą i babką święci się w kościele | Holy Saturday: a basket of eggs, bread, salt, sausage and cake is blessed in church |
| Niedziela Wielkanocna | uroczyste śniadanie, dzielenie się jajkiem, żurek, mazurek | a festive breakfast, sharing an egg, sour rye soup, mazurek cake |
| Poniedziałek Wielkanocny | śmigus-dyngus, czyli lany poniedziałek: oblewanie się wodą | "Wet Monday": people splash each other with water |
Malowane jajka to pisanki (albo kraszanki, gdy są w jednym kolorze).
Decorated eggs are pisanki (or kraszanki if dyed one colour).
Sprawdź się · Część 2
Kiedy zaczyna się wieczerza wigilijna?
Pierwsza gwiazdka na niebie.
Czym dzielimy się w Wigilię?
Z życzeniami.
Ile potraw tradycyjnie podaje się na Wigilię?
Bez mięsa.
Co to jest święconka?
Jajka, chleb, sól, wędlina…
Co robimy w lany poniedziałek?
Śmigus-dyngus.
Część 3 · Pogłębienie The folk and family year
Pogłębienie
| Kiedy | Zwyczaj | English |
|---|---|---|
| tłusty czwartek | jemy pączki i faworki | Fat Thursday (before Lent): doughnuts and angel wings |
| 8 marca | Dzień Kobiet | Women's Day: flowers for women |
| 21 marca | topienie Marzanny, pierwszy dzień wiosny | drowning a straw figure of winter |
| 26 maja | Dzień Matki | Mother's Day |
| 1 czerwca | Dzień Dziecka | Children's Day |
| sierpień–wrzesień | dożynki | harvest festival |
| 1–2 listopada | Wszystkich Świętych i Zaduszki: znicze i kwiaty na grobach | All Saints and All Souls: candles and flowers on graves |
| 29/30 listopada | andrzejki: wróżby, lanie wosku | St Andrew's Eve: fortune-telling with hot wax |
| 6 grudnia | mikołajki: małe prezenty | St Nicholas Day: small presents |
| 31 grudnia | sylwester | New Year's Eve |
Na początku listopada cmentarze w całej Polsce świecą tysiącami zniczy. Rodziny odwiedzają groby bliskich, często jadąc przez cały kraj. To jedno z najbardziej poruszających polskich świąt.
At the start of November cemeteries all over Poland glow with thousands of grave candles (znicze). Families visit the graves of their loved ones, often travelling across the whole country. It is one of the most moving Polish holidays.
Polacy obchodzą nie tylko urodziny, ale także imieniny, czyli dzień świętego, którego imię nosimy. Kalendarz imienin można znaleźć w wielu kalendarzach ściennych. Na imieniny przychodzą goście bez zaproszenia, szczególnie w pracy.
Poles celebrate not only birthdays but also name days, the feast of the saint whose name you bear. Many wall calendars list them. On a name day people drop by without an invitation, especially at work.
Sprawdź się · Część 3
Co jemy w tłusty czwartek?
Ostatni czwartek karnawału.
Co robimy 1 listopada?
Wszystkich Świętych.
Co to są imieniny?
Np. Anny – 26 lipca.
Kiedy jest Dzień Matki w Polsce?
26 maja.
Słownictwo Key vocabulary
| Polski | English |
|---|---|
| święto · świętować · obchodzić | holiday · celebrate · observe |
| dzień wolny od pracy | public holiday, day off |
| Wigilia · wieczerza · opłatek | Christmas Eve · supper · Christmas wafer |
| choinka · kolęda · pasterka | Christmas tree · carol · Midnight Mass |
| pisanka · święconka · koszyczek | painted egg · Easter basket blessing · basket |
| życzenia · składać życzenia | wishes · to offer wishes |
| cmentarz · grób · znicz | cemetery · grave · grave candle |
| imieniny · urodziny | name day · birthday |
| zwyczaj · obyczaj · tradycja | custom · custom, mores · tradition |
Fiszki Flashcards
Test egzaminacyjny Exam-style test
Pytania w stylu egzaminu. Exam-style questions, all in Polish. Try them with EN hidden.
Test · Święta i tradycje
1. Które święto upamiętnia odzyskanie niepodległości?
1918 r.
2. Co upamiętnia święto 3 maja?
Święto Narodowe Trzeciego Maja.
3. Co kładzie się pod obrusem w Wigilię?
Na pamiątkę żłóbka.
4. Dla kogo zostawia się wolne miejsce przy wigilijnym stole?
Wędrowca, samotnej osoby.
5. Kiedy święci się koszyczki wielkanocne?
Święconka.
6. Jaką kukłę topi się 21 marca?
Pożegnanie zimy.
7. Które święto jest zawsze w czwartek?
Procesje na ulicach.
8. Co gwarantuje Konstytucja w sprawie świąt religijnych?
Art. 53.
Ściąga Cheat sheet
Święta i tradycje
Dni wolne (14)
- 1.01 · 6.01 · Wielkanoc + poniedziałek
- 1.05 · 3.05 · Zielone Świątki · Boże Ciało
- 15.08 · 1.11 · 11.11
- 24.12 (od 2025) · 25–26.12
Boże Narodzenie i Wielkanoc
- pierwsza gwiazdka, opłatek, siano, wolne miejsce
- 12 potraw: barszcz z uszkami, pierogi, karp, kutia
- pasterka · kolędy
- palmy · święconka · pisanki · śmigus-dyngus
Rok obrzędowy
- tłusty czwartek · 8.03 · Marzanna 21.03
- 26.05 Dzień Matki · 1.06 Dzień Dziecka
- dożynki · 1–2.11 znicze · andrzejki · mikołajki
- imieniny!