Przedrostki czasownikowe
Verb prefixes
Prefixes are Polish's word factory. A prefix does two things at once: it makes the verb perfective, and it often adds a new meaning: direction (wy- out, w- in), result (do- finish off), amount (na- a lot, po- a bit) or start (za-). Learn the 15 main prefixes and thousands of verbs become guessable: pisać → napisać, podpisać, przepisać, zapisać, wypisać, dopisać, odpisać, opisać…
Na skróty At a glance
pisać (ndk.) → napisać, podpisać (dk.)
Some prefixes only make the verb perfective: zrobić, przeczytać, ugotować. See Aspekt.
podpisać = sign · przepisać = copy, rewrite · wypisać = write out.
Add -ywać / -iwać / -ać: podpisać → podpisywać, zarobić → zarabiać.
| Prefix | Core idea | Przykład |
|---|---|---|
| do- | reaching, adding, finishing | dojść, dopisać, dolać, dokończyć |
| na- | onto; a lot; one's fill | nakleić, nagotować, najeść się |
| nad- | over, above; making up | nadpisać, nadrobić |
| o- / ob- | around; all over | objechać, opisać, obejrzeć |
| od- | away, back, undo | oddać, odpisać, odkręcić |
| po- | a bit, for a while; one by one | poczytać, pozamykać |
| pod- | under, up; secretly | podpisać, podnieść, podsłuchać |
| prze- | through, across; re-; over- | przejść, przepisać, przepłacić |
| przy- | arriving, attaching; a little | przyjść, przykleić, przyciąć |
| roz- | apart, spreading; un-; bursting into | rozdać, rozpakować, rozpłakać się |
| u- | away, off; (often pure) | uciec, uciąć, ugotować |
| w- (we-) | into | wejść, wpisać, wlać |
| wy- | out; to the end; choosing | wyjść, wyłączyć, wybrać |
| z- / s- / ś- | down; together; (often pure) | zejść, zebrać, ściągnąć |
| za- | beginning; for later; behind | zapisać, zamówić, zaśpiewać |
Poziom 1 · Podstawy Basics
A2–B1 "Empty" prefixes, and one verb family to show the whole system.
1.1 Przedrostki „puste” Prefixes that only change aspect
For many everyday verbs, the prefix just makes a perfective partner with the same meaning. You have to learn which prefix goes with which verb:
| Prefix | Pairs |
|---|---|
| z- / s- | robić → zrobić · jeść → zjeść · budować → zbudować · kopiować → skopiować · kończyć → skończyć |
| na- | pisać → napisać · uczyć się → nauczyć się · malować → namalować |
| prze- | czytać → przeczytać · analizować → przeanalizować · testować → przetestować |
| u- | gotować → ugotować · myć → umyć · piec → upiec |
| za- | płacić → zapłacić · dzwonić → zadzwonić · pytać → zapytać · inwestować → zainwestować |
| wy- | pić → wypić · prać → wyprać · trenować → wytrenować |
| po- | czekać → poczekać · dziękować → podziękować · prosić → poprosić |
1.2 Rodzina „pisać” One verb, a dozen meanings
| Dk. | Ndk. | Meaning | Przykład |
|---|---|---|---|
| napisać | pisać | write | Napisałem raport. |
| podpisać | podpisywać | sign | Proszę podpisać tutaj. |
| zapisać | zapisywać | note down; save; sign up | Zapisz plik. Zapisałem się na kurs. |
| przepisać | przepisywać | copy out, rewrite; prescribe | Przepisz to na czysto. Lekarz przepisał mi antybiotyk. |
| odpisać | odpisywać | write back, reply | Odpisz mi, jak będziesz wiedział. |
| wypisać | wypisywać | write out; discharge | Wypisano go ze szpitala. |
| dopisać | dopisywać | add (in writing) | Dopisz moje nazwisko do listy. |
| opisać | opisywać | describe | Opisz swój dzień. |
| wpisać | wpisywać | enter, type in | Wpisz hasło. |
| nadpisać | nadpisywać | overwrite | Nie nadpisuj tego pliku! |
Sprawdź się · Poziom 1
Write the right prefixed verb. Press Enter to check one answer and move to the next.
- Proszę umowę. (sign)
- plik przed wyjściem. (save, imperative)
- swoje hasło. (type in, imperative)
- Nie mi na maila. (reply, past, on)
- swoje mieszkanie. (describe, imperative)
- Wczoraj całą książkę. (read through, past)
- Lekarz mi lekarstwo. (prescribe, past)
- Mama zupę. (cook, past)
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 Spatial prefixes with everyday verbs, and how the imperfective partner is built.
2.1 Kierunek Direction prefixes beyond motion verbs
The prefixes you met with motion verbs work with any verb of moving something:
Wlej mleko do kawy.
Pour milk into the coffee.
Dolej mi wina.
Top me up with wine.
Wyłącz światło, wychodzimy.
Turn off the light, we're leaving.
Wklej tekst do okna czatu.
Paste the text into the chat window.
Odkręć słoik, ja nie mogę.
Open (unscrew) the jar, I can't.
Podnieś rękę, jeśli masz pytanie.
Raise your hand if you have a question.
Rozpakowałam walizkę.
I unpacked my suitcase.
Przyklej etykietę na paczkę.
Stick the label on the parcel.
2.2 Nowa para aspektowa Building the imperfective partner
| Suffix | Dk. → Ndk. |
|---|---|
| -ywać / -iwać | podpisać → podpisywać · wpisać → wpisywać · rozwiązać → rozwiązywać |
| -ać (o → a) | zarobić → zarabiać · nadrobić → nadrabiać · zamówić → zamawiać |
| -ać | wyłączyć → wyłączać · ściągnąć → ściągać · przykleić → przyklejać |
| -ierać (brać family) | wybrać → wybierać · zebrać → zbierać · odebrać → odbierać |
| -awać (dać family) | oddać → oddawać · wydać → wydawać · sprzedać → sprzedawać |
Dyrektor podpisuje umowy w każdy piątek.
The director signs contracts every Friday.
Ile zarabiasz? – W zeszłym roku zarobiłem więcej.
How much do you earn? – Last year I earned more.
Zawsze zamawiam pierogi ruskie.
I always order pierogi ruskie.
Paczkę odbieram z paczkomatu.
I pick up my parcel from the parcel locker.
Sprawdź się · Poziom 2
Choose the correct form.
___ światło!
wy- = off (out); w- = on (in).
Ile ___ miesięcznie?
Regular → ndk. zarabiać.
___ mi jeszcze kawy.
do- = add more.
The ndk. of wybrać:
brać family → -bierać.
___ tekst tutaj. (paste)
w- = into.
Zawsze ___ pizzę z grzybami.
Habit → ndk. zamawiać.
Uzupełnij · Fill in
- telefon w kinie. (switch off)
- mnie do listy. (add)
- Zawsze dokumenty długopisem. (sign, ndk., ja)
- Paczkę jutro. (pick up, dk. future, ja)
- zakupy, proszę. (unpack)
- mi książkę! (give back)
- Firma elektronikę. (sell, ndk.)
- głowę. (lift up)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 Prefixes for how an action happens: start, a bit, a lot, too much, wrongly, enough. Plus the robić family.
3.1 Jak przebiega czynność? Start, amount, excess
| Prefix | Shade | Przykład |
|---|---|---|
| za- | start suddenly | Pies zaszczekał. Zadzwonił telefon. Zachorowałem. |
| roz- … się | burst into, get going | Rozpłakała się. Rozpadało się. Rozchorował się. |
| po- | a bit, for a while | Poczytam przed snem. Pogadajmy chwilę. |
| po- | all of them, one by one | Pozamykaj okna. Popakowałem prezenty. |
| na- (+ D.) | a lot of | Nagotowała pierogów na całe wesele. |
| na- … się | have one's fill | Najadłem się. Naoglądałem się seriali. |
| wy- … się | do enough, to satisfaction | Wyspałem się. Wygadała się. Wybiegałem się. |
| prze- | too much, over- | Przepłaciłem. Przesoliłeś zupę. Przesadziłeś! |
| prze- … się | mis-, wrongly | Przeliczyłem się. Przesłyszałam się. |
| prze- | through a whole period | Przespałem cały film. Przepracował 30 lat w banku. |
| do- | finish off; add extra | Dokończ zupę. Dopłaciłem 50 złotych. |
| nad- | make up for | Muszę nadrobić zaległości. |
| za- … się | get lost in | Zaczytałem się. Zagadałyśmy się. |
3.2 Rodzina „robić” One root, many meanings
| Verb | Meaning | Przykład |
|---|---|---|
| zarobić | earn | Ile zarobiłeś na tych akcjach? |
| dorobić (się) | earn on the side (get rich) | Dorabiam jako tłumacz. Dorobił się fortuny. |
| przerobić | convert, remake; cover (material) | Przerobiliśmy strych na biuro. |
| odrobić | make up for; do (homework) | Odrobiłeś lekcje? |
| nadrobić | catch up on | Nadrobię to w weekend. |
| wyrobić się | make it in time (colloquial) | Nie wyrobię się do piątku. |
| narobić (+ D.) | make / cause a lot of | Narobiłeś bałaganu! |
| podrobić | forge, counterfeit | Ktoś podrobił mój podpis. |
Sprawdź się · Poziom 3
- Dziś się dobrze . (slept well, past)
- Rano i spóźniłem się. (overslept)
- zupę! (too much salt, ty)
- się pierogów. (have one's fill, past)
- Muszę zaległości. (catch up)
- Ile na tej inwestycji? (earn, past, ty)
- obiad! (finish off)
- Nagle się. (burst into tears, ona)
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 The brać family, tech and money vocabulary, and colloquial prefixed verbs.
4.1 Rodzina „brać” A whole lexicon from one root
| Dk. / Ndk. | Meaning | Przykład |
|---|---|---|
| zabrać / zabierać | take (with you), take away | Zabierz parasol. Policja zabrała mu prawo jazdy. |
| wybrać / wybierać | choose; withdraw (cash) | Wybrałem pieniądze z bankomatu. |
| wybrać się | set off, decide to go | Wybieramy się w góry. |
| odebrać / odbierać | pick up, collect; answer (the phone) | Nie odbiera telefonu. |
| zebrać / zbierać | gather, collect | Zbieramy pieniądze na prezent. |
| pobrać / pobierać | download; take (a sample, a fee) | Pobierz aplikację. Pobrano krew do badania. |
| ubrać się / rozebrać się | get dressed / undressed | Ubierz się ciepło. |
| przebrać się | change clothes; dress up as | Przebrał się za Batmana. |
| dobrać / dobierać | match, select | Dobierz krawat do koszuli. |
| nabrać (kogoś) | fool someone | Dałem się nabrać na tę promocję. |
4.2 Komputer i pieniądze Prefixed verbs in tech and finance
| 💻 Tech | 💰 Money |
|---|---|
| zalogować się / wylogować się (log in / out) | wpłacić / wypłacić (deposit / withdraw) |
| pobrać, ściągnąć (download) | przelać (transfer) |
| wkleić / skopiować / wyciąć (paste / copy / cut) | odłożyć (put aside, save) |
| zapisać / nadpisać (save / overwrite) | dopłacić / przepłacić (pay extra / overpay) |
| wyłączyć / włączyć / uruchomić (off / on / start) | zainwestować / wycofać (invest / withdraw) |
| zainstalować / odinstalować | spłacić (pay off a loan) |
4.3 Potoczne i idiomy Colloquial prefixed verbs
przegiąć
to over-bend
to go too far (colloquial)
Tym razem naprawdę przegiąłeś!
odpuścić
to let off
to let it go, give up on
Odpuść sobie, nie warto się denerwować.
dogadać się
to talk to the end
to reach an agreement; get on
W końcu dogadaliśmy się z klientem.
wkręcić kogoś
to screw someone in
to prank someone; get someone hooked
Wkręciłeś mnie! · Wkręciłem się w ten serial.
podpaść komuś
to fall under someone
to get on someone's bad side
Podpadłem szefowi spóźnieniami.
wpaść na pomysł
to fall onto an idea
to come up with an idea
Wpadłam na genialny pomysł!
wyjść na zero
to come out at zero
to break even
Po roku handlu wyszedłem na zero.
wpaść do kogoś
to fall into someone's
to drop in on someone
Wpadnij do nas w weekend!
Sprawdź się · Poziom 4
“Wybrałem pieniądze z bankomatu” means…
wybrać = withdraw (cash).
“Nie odbiera telefonu” means…
odbierać telefon = answer.
“Przegiąłeś!” means…
Colloquial przegiąć.
“Wpadnij do nas” means…
wpaść do kogoś = visit briefly.
Uzupełnij
- aplikację ze sklepu. (download)
- Zapomniałem się . (log out)
- Co miesiąc 500 złotych. (put aside, ndk., ja)
- W końcu się z klientem. (reach agreement, past, my)
- na świetny pomysł. (come up with, past)
- Dałem się . (be fooled)
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: give the prefixed verb
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Which prefix gives the meaning? Perfective or imperfective?
- Proszę tutaj. (sign)
- kod PIN. (enter)
- komputer. (switch off)
- Ile ? (earn, ndk., ty)
- Wczoraj do pracy. (overslept)
- W weekend wreszcie się . (slept enough)
- mi herbaty. (top up)
- plik z linku. (download)
- ze sobą kurtkę. (take with you)
- Muszę zaległości. (catch up)
- za ten telefon. (overpay, past)
- Nie telefonu. (answer, ndk., on)
- trochę przed snem. (read for a while, ja)
- mi szybko! (reply)
Ściąga Cheat sheet
Przedrostki
Kierunek
- w- in · wy- out · do- reach / add · od- away / back
- przy- arrive / attach · pod- up / under · nad- over
- prze- across / re- · roz- apart · z- down / together
Sposób
- za- start · roz-…się burst into
- po- a bit / one by one · na- a lot
- na-…się / wy-…się have enough
- prze- too much / mis- · do- finish / extra
Para aspektowa
- prefix → dk.: podpisać
- + -ywać / -ać → ndk.: podpisywać, zarabiać
- brać → wybierać, zbierać · dać → oddawać
- zaspać ≠ wyspać się