Tryb rozkazujący
The Imperative mood
Commands, requests, advice, invitations and warnings. Polish has imperative forms for ty (czytaj), my (czytajmy, let's read) and wy (czytajcie). For polite address it uses proszę + infinitive (Proszę usiąść) or niech + verb (Niech Pan wejdzie). The choice of aspect changes the tone.
Na skróty At a glance
Take the 3rd person singular present and drop the last vowel: robi → rób, pisze → pisz, idzie → idź.
czyta → czytaj, słucha → słuchaj, ma → miej.
czytaj → czytajmy (let's read) → czytajcie (read, you all).
Proszę usiąść. Proszę poczekać. Or Niech Pan siada.
| Bezokolicznik | on (present) | ty | my | wy |
|---|---|---|---|---|
| czytać | czyta | czytaj | czytajmy | czytajcie |
| pracować | pracuje | pracuj | pracujmy | pracujcie |
| pisać | pisze | pisz | piszmy | piszcie |
| robić | robi | rób | róbmy | róbcie |
| zamknąć | zamknie | zamknij | zamknijmy | zamknijcie |
| iść | idzie | idź | idźmy | idźcie |
| być | jest | bądź | bądźmy | bądźcie |
Poziom 1 · Podstawy Basics
A2 How to build the imperative, and the 25 forms you'll use every day.
1.1 Jak tworzyć? From the "on" form
słucha → słuchaj
płaci → płać
chodzi → chodź
pracuje → pracuj
śpi → śpij
1.2 Najczęstsze formy The everyday imperatives
| Bezokolicznik | ty | wy | Meaning |
|---|---|---|---|
| być | bądź | bądźcie | be |
| mieć | miej | miejcie | have |
| iść / pójść | idź / pójdź | idźcie | go (on foot) |
| jechać | jedź | jedźcie | go (by vehicle) |
| jeść | jedz | jedzcie | eat |
| chodzić | chodź | chodźcie | come (here) / walk |
| przyjść | przyjdź | przyjdźcie | come |
| wziąć | weź | weźcie | take |
| dać | daj | dajcie | give |
| powiedzieć | powiedz | powiedzcie | say, tell |
| wiedzieć | wiedz | wiedzcie | know (formal: "know that…") |
| pomóc | pomóż | pomóżcie | help |
| otworzyć | otwórz | otwórzcie | open |
| usiąść | usiądź | usiądźcie | sit down |
| stać | stój | stójcie | stand, stop |
| spać | śpij | śpijcie | sleep |
| patrzeć / spojrzeć | patrz / spójrz | patrzcie | look |
| wstać | wstań | wstańcie | get up |
| zostać | zostań | zostańcie | stay |
| zacząć | zacznij | zacznijcie | start |
| kupić | kup | kupcie | buy |
| zadzwonić | zadzwoń | zadzwońcie | call |
| zobaczyć | zobacz | zobaczcie | see, have a look |
| poczekać | poczekaj | poczekajcie | wait |
| uważać | uważaj | uważajcie | be careful |
1.3 Chodźmy! Róbcie! "Let's" and "you all"
Chodźmy na spacer!
Let's go for a walk!
Zróbmy z tego aplikację!
Let's turn this into an app!
Otwórzcie podręczniki na stronie dwudziestej.
Open your textbooks at page twenty.
Uważajcie na kieszonkowców!
Watch out for pickpockets!
1.4 W praktyce Examples
Spróbuj tego sernika, jest pyszny!
Try this cheesecake, it's delicious!
Wyślij mi ten plik do końca dnia.
Send me that file by the end of the day.
Spójrz w niebo, widać Drogę Mleczną!
Look at the sky, you can see the Milky Way!
Nie wkładaj wszystkich jajek do jednego koszyka.
Don't put all your eggs in one basket.
Bądź cicho, dziecko śpi!
Be quiet, the baby's asleep!
Jedź ostrożnie i zadzwoń, jak dojedziesz.
Drive carefully and call when you get there.
Sprawdź się · Poziom 1
Write the ty imperative (unless the hint says otherwise). Press Enter to check one answer and move to the next.
- głośno! (czytać)
- wyraźnie. (pisać)
- Nie słuchaj ich, swoje! (robić)
- tutaj! (chodzić)
- cierpliwy. (być)
- parasol. (wziąć)
- warzywa! (jeść)
- mi, proszę. (pomóc)
- drzwi. (zamknąć)
- do kina! (let's go)
- uważnie! (słuchać, wy)
- oczy otwarte. (mieć)
Poziom 2 · Średniozaawansowany Intermediate
B1 Polite commands with proszę and niech, negation and aspect, and niech for "let".
2.1 Proszę + bezokolicznik The standard polite imperative
With Pan / Pani / Państwo, the usual way to give an instruction is proszę + infinitive. You'll hear it in shops, offices, at the doctor's and in announcements.
Proszę usiąść.
Please sit down.
Proszę podpisać tutaj.
Please sign here.
Proszę głęboko oddychać.
Breathe deeply, please. (doctor)
Proszę zapiąć pasy.
Please fasten your seat belts.
Proszę mi przesłać ofertę mailem.
Please send me the offer by email.
Proszę się nie martwić, pieniądze są bezpieczne.
Please don't worry, the money is safe.
2.2 Niech Niech Pan wejdzie · Niech żyje! · Niech pomyślę
Niech + present / perfective future makes a command or wish for the 3rd person (including polite Pan / Pani), and "let me / let him" ideas.
| Use | Przykład | Meaning |
|---|---|---|
| Polite, warm | Niech Pan wejdzie. Niech Pani siada. | Come in, sir. Do sit down, madam. |
| Let him / her / them | Niech on to zrobi. Niech dzieci się bawią. | Let him do it. Let the children play. |
| Let me… | Niech pomyślę… Niech zgadnę! | Let me think… Let me guess! |
| Wishes | Niech żyje Polska! Niech będzie! | Long live Poland! Fine, so be it! |
Niech Pan siada (ndk.) is warmer than Proszę usiąść (dk.), which is neutral and official.
2.3 Przeczenie i aspekt Don't do it vs make sure you don't
Quick recap from Aspekt 2.3:
| Dokonany | Niedokonany | |
|---|---|---|
| ✔ | one specific task Zamknij okno. | invitation, habit, "go ahead" Siadaj! Zawsze zamykaj okno. |
| ✘ nie | warning Nie zapomnij kluczy! | prohibition (default) Nie otwieraj tego! |
Nie klikaj w podejrzane linki.
Don't click on suspicious links.
Nie zgub paszportu!
Don't lose your passport!
Nie martw się.
Don't worry.
Nie spóźnij się jutro na spotkanie.
Make sure you're not late for the meeting tomorrow.
Sprawdź się · Poziom 2
Choose the correct form.
To a client: “___ tutaj.”
Polite → proszę + infinitive.
Niech Pani ___!
niech + 3rd person.
Nie ___ tego załącznika!
Prohibition → ndk.
___ obiad, bo wystygnie!
jeść → jedz (eat).
“Let me guess!”
niech + 1st person.
___ cicho!
być → bądź.
Uzupełnij · Fill in
- Proszę chwilę. (poczekać)
- Niech Pan ! (siadać)
- Nie się! (martwić się)
- Niech Polska! (żyć)
- okna! (otworzyć, wy)
- Nie parasola! (zapomnieć)
- Niech … (pomyśleć)
- ! Policja! (stać)
Poziom 3 · Zaawansowany Advanced
B2 Infinitive commands, softening and strengthening a request, and the imperative inside longer sentences.
3.1 Bezokolicznik jako rozkaz Signs, recipes, drill sergeants
| Where | Przykład | Tone |
|---|---|---|
| Signs and rules | Nie palić. Nie dotykać. Nie parkować. | impersonal, official |
| Recipes, instructions | Mąkę wymieszać z jajkami i dodać szczyptę soli. | neutral (also: Wymieszaj…) |
| Military, sport | Wstać! Spocząć! Biegiem marsz! | sharp |
| To a dog | Siad! Leżeć! Do nogi! | sharp |
| Angry parent | Natychmiast posprzątać pokój! | very strict |
3.2 Łagodzenie i wzmacnianie Softeners and intensifiers
| Przykład | Effect | |
|---|---|---|
| proszę | Podaj mi, proszę, sól. | polite |
| może | Może usiądziesz? | gentle suggestion (question with future) |
| czy mógłbyś…? | Czy mógłbyś mi pomóc? | polite request (conditional, see Tryb przypuszczający) |
| bądź tak dobry i… | Bądź tak dobry i zamknij okno. | polite, a bit old-fashioned or ironic |
| no | No chodź już! | impatient, friendly |
| -że | Chodźże! Siadajże! | emphatic, impatient (a bit old-fashioned) |
| wreszcie / natychmiast | Zrób to wreszcie! Wyjdź natychmiast! | strong |
3.3 Rozkaźnik w zdaniu Imperatives in longer sentences
Zanim kupisz akcje, przeczytaj raport roczny.
Before you buy shares, read the annual report.
Napisz mi, jeśli model znowu się zawiesi.
Message me if the model freezes again.
Daj znać, jak dojedziesz.
Let me know when you get there.
Powiedz mi, dlaczego niebo jest niebieskie.
Tell me why the sky is blue.
Niech klient sam zdecyduje.
Let the customer decide for themselves.
Posłuchajcie tej piosenki, jest genialna!
Listen to this song, it's brilliant!
Sprawdź się · Poziom 3
- Nie (sign) (palić, infinitive)
- Mąkę z cukrem. (recipe) (wymieszać)
- No już! (chodzić)
- Czy mi pomóc? (móc, ty m.)
- znać, jak dojedziesz. (dać)
- Niech klient sam (zdecydować)
- Zanim kupisz, ceny. (porównać)
- Bądź tak dobry i okno. (zamknąć)
Poziom 4 · Biegłość Fluent & native usage
C1–C2 Imperatives that are really discourse markers, slang, very formal forms, and idioms.
4.1 Słuchaj, patrz, weź… Imperatives as conversation fillers
Some imperatives have lost their literal meaning and work like "listen", "look", "you know" in English.
| Form | Function | Przykład |
|---|---|---|
| Słuchaj, … | introducing a topic | Słuchaj, mam do ciebie sprawę. |
| Patrz! / Zobacz! | drawing attention | Zobacz, jaki ładny widok! |
| Wiesz co? | "You know what?" (not imperative, same role) | Wiesz co? Zostańmy w domu. |
| Weź + imperative | very colloquial "come on, just…" | Weź przestań! · Weź mi nie mów! |
| Daj spokój! | "Come on!" / "Leave it!" | Daj spokój, to nic takiego. |
| Nie gadaj! | "No way! You don't say!" | Wygrałeś w lotto? Nie gadaj! |
| Dawaj! | "Go on! Come on!" (casual) | Dawaj, dasz radę! |
4.2 Rejestr From very formal to rude
| Register | "Sit down" | Note |
|---|---|---|
| Very formal | Zechce Pan usiąść. | old-fashioned courtesy, ceremonies |
| Formal | Proszę usiąść. | neutral standard |
| Polite, warm | Niech Pan siada. | hospitality |
| Friendly | Siadaj! | friends, family |
| Instruction | Usiądź. | can sound cool or serious |
| Harsh | Siadać! | teacher, drill |
Slang to recognise, but use carefully: Wyluzuj! (Chill!), Spadaj! (Get lost! rude), Odczep się! (Leave me alone! rude).
4.3 Idiomy Idioms in the imperative
Weź się w garść!
Take yourself in a fist!
Pull yourself together!
Nie płacz, weź się w garść.
Trzymaj się!
Hold on to yourself!
Take care! (goodbye)
No to cześć, trzymaj się!
Nie przesadzaj!
Don't overdo it!
Don't exaggerate!
Dwie godziny w korku to nie koniec świata, nie przesadzaj.
Nie dzwoń, my zadzwonimy.
Don't call, we'll call.
Don't call us, we'll call you.
Po rozmowie kwalifikacyjnej: „nie dzwoń, my zadzwonimy”.
Niech to szlag (trafi)!
May the stroke hit it!
Damn it!
Niech to szlag, znowu zgubiłem klucze!
Niech ci będzie.
Let it be for you.
Fine, have it your way.
No dobrze, niech ci będzie, idziemy na pizzę.
Nie mów hop, póki nie przeskoczysz.
Don't say "hop" until you've jumped.
Don't count your chickens.
Kurs rośnie, ale nie mów hop…
Daj mi święty spokój!
Give me holy peace!
Leave me alone!
Mam dość, daj mi święty spokój!
Rób swoje.
Do your own thing.
Keep doing what you're doing; ignore them.
Nie słuchaj krytyków, rób swoje.
Sprawdź się · Poziom 4
“Weź przestań!” means…
Colloquial weź + imperative.
Your friend says they won the lottery. You reply:
Nie gadaj = No way!
The warmest way to tell a guest to sit down:
Siadać! is a harsh order.
“Trzymaj się!” is used…
Take care!
Uzupełnij idiom
- Weź się w !
- się!
- Niech ci .
- Daj mi święty !
- Nie !
- Rób .
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards: say the ty-form before flipping
Test końcowy Mixed test (all levels)
Mixed on purpose. Check who you're talking to (ty, wy, my, Pan / Pani) and whether it's a command, a prohibition or a warning.
- do mnie jutro. (zadzwonić, ty)
- Proszę . (wejść, polite)
- przerwę! (zrobić, let's)
- Nie tego! (dotykać, ty)
- ostrożnie! (jechać)
- Niech Pani pierogów! (spróbować)
- grzeczni! (być, wy)
- Nie hasła! (zapomnieć, warning)
- się w garść! (wziąć)
- aplikację i „Start”. (otworzyć, kliknąć)
- Nie (sign) (parkować)
- , póki ciepłe! (jeść, wy)
- Niech … (zgadnąć)
- mi! (pomóc, wy)
Ściąga Cheat sheet
Tryb rozkazujący
Forma (from on present)
- -a → -aj (czytaj) · -uje → -uj (pracuj)
- drop vowel: pisz, płać, chodź · o → ó: rób, stój
- cluster → -ij: zamknij, zacznij, śpij
- my -my · wy -cie
Nieregularne
- bądź · miej · idź · jedź · jedz · weź · daj
- powiedz · wiedz · pomóż · otwórz · usiądź · stój
Polite: Proszę + inf. · Niech Pan / Pani + verb
Aspekt i ton
- dk. = task · ndk. = invitation / habit
- nie + ndk. = don't · nie + dk. = warning
- signs, recipes: Nie palić. Wymieszać.
- soften: proszę, może, czy mógłbyś…?