Spójniki i łączniki
Connectors — the glue of every text
Connectors are the words that turn a list of sentences into a text: ponieważ, dlatego, jednak, poza tym. They are worth points in the exam (the „składnia” criterion) and they are the same in every task, so learn them once, by function: adding, contrasting, giving a reason, a result, a purpose, a condition, an order, an example, a conclusion.
Na skróty At a glance — one connector per job
adding besides, also
contrast however
reason because
result that's why, so
purpose in order to
conclusion to sum up
Poziom 1 · Podstawa The must-know set
B1 With these twenty you can link any exam text. Learn the left column; the case in (…) follows prepositional connectors.
Dodawanie Adding
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| i / oraz | and / as well as (more formal) | Zwiedziliśmy muzeum oraz katedrę. |
| też / również | also, too (after the word it refers to) | Ja też lubię jazz. · Firma również inwestuje w AI. |
| poza tym | besides, apart from that | Mieszkanie jest tanie. Poza tym ma balkon. |
| a także | and also | Lubię góry, a także morze. |
Przeciwstawienie Contrast
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| ale | but | Kurs jest drogi, ale bardzo dobry. |
| a | and / while (mild contrast) | Ja pracuję w biurze, a mój brat zdalnie. |
| jednak | however | Planowaliśmy wyjazd. Jednak zaczęło padać. |
| chociaż / choć | although | Chociaż było zimno, poszliśmy na spacer. |
Przyczyna Reason
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| bo | because (spoken, informal) | Nie przyjdę, bo jestem chory. |
| ponieważ | because (neutral, good in writing) | Wybrałam pociąg, ponieważ jest szybszy. |
| dlatego że | because (stressing the reason) | Uczę się polskiego, dlatego że mieszkam w Polsce. |
| dzięki (komu / czemu) | thanks to (positive) | Dzięki nauczycielce zdałem egzamin. |
| z powodu (czego) | because of (neutral / negative) | Lot odwołano z powodu mgły. |
Skutek Result
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| więc | so | Było późno, więc wzięliśmy taksówkę. |
| dlatego | that's why, therefore | Lubię ludzi. Dlatego pracuję w obsłudze klienta. |
| dzięki temu | thanks to this, as a result (positive) | Jeżdżę rowerem. Dzięki temu nie stoję w korkach. |
Cel i warunek Purpose & condition
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| żeby / aby | (in order) to, so that | Oszczędzam, żeby kupić mieszkanie. |
| jeśli / jeżeli | if (real condition) | Jeśli będzie ładna pogoda, pojedziemy nad jezioro. |
| gdyby | if (unreal, + past form) | Gdybym miał czas, uczyłbym się chińskiego. |
Kolejność Order
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| po pierwsze / po drugie / po trzecie | firstly / secondly / thirdly | Po pierwsze, to tańsze. Po drugie, zdrowsze. |
| najpierw → potem → na koniec | first → then → finally | Najpierw zrobiłem plan, potem napisałem tekst. |
| na przykład (np.) | for example | Lubię kuchnię azjatycką, na przykład tajską. |
| podsumowując | to sum up | Podsumowując, to była udana podróż. |
Sprawdź się · Poziom 1
- Padał deszcz, zostaliśmy w domu. (so)
- Wybrałem ten kurs, ma małe grupy. (because)
- Poszliśmy na plażę, było chłodno. (although)
- Uczę się wieczorami, zdać egzamin B1. (in order to)
- Zdałam egzamin regularnej nauce. (thanks to)
- Pociąg się spóźnił awarii. (because of)
- Mieszkanie jest blisko pracy. jest tanie. (besides)
Poziom 2 · Rozszerzenie More variety
B1+ Use these to avoid repeating ale and bo five times — this is what lifts the „leksyka” and „składnia” marks.
| Funkcja | Polski | English | Przykład |
|---|---|---|---|
| Dodawanie · Adding | |||
| adding | ponadto | moreover | Hotel ma basen. Ponadto śniadanie jest w cenie. |
| adding (stronger) | co więcej | what's more | Praca zdalna oszczędza czas. Co więcej, chroni środowisko. |
| adding | oprócz tego / oprócz (czego) | apart from that / apart from (sth) | Oprócz polskiego uczę się hiszpańskiego. |
| not only… but | nie tylko…, ale (także / również)… | not only… but also… | To nie tylko tanie, ale także zdrowe. |
| Przeciwstawienie · Contrast | |||
| contrast | natomiast | whereas, on the other hand | Latem jeżdżę rowerem, zimą natomiast tramwajem. |
| concession | mimo że | even though | Mimo że byłam zmęczona, skończyłam raport. |
| concession | mimo (czego) / pomimo (czego) | despite (sth) | Mimo deszczu mecz się odbył. |
| balance | z jednej strony… z drugiej strony… | on the one hand… on the other… | Z jednej strony to wygodne, z drugiej strony drogie. |
| but on the plus side | za to | but (to make up for it) | Pokój jest mały, za to bardzo jasny. |
| instead | zamiast (czego) / zamiast tego | instead of (sth) / instead | Zamiast samochodu wybieram pociąg. |
| Przyczyna i skutek · Reason & result | |||
| reason (formal) | gdyż | for, since (written) | Proszę o zmianę terminu, gdyż będę w delegacji. |
| reason (negative) | przez (co) | because of (blame) | Spóźniłem się przez korki. |
| result (formal) | w związku z tym | therefore, in connection with this | Kurs się kończy. W związku z tym zapraszam na imprezę. |
| result (negative) | przez to | because of that (bad result) | Zaspałem i przez to spóźniłem się na pociąg. |
| Czas · Time | |||
| when | kiedy / gdy | when | Kiedy przyjechałam do Polski, nie znałam nikogo. |
| before | zanim | before (+ clause) | Zanim wyjdziesz, zamknij okno. |
| after | po tym, jak | after (+ clause) | Po tym, jak skończyłem studia, zacząłem pracę. |
| during | podczas (czego) / w czasie (czego) | during (sth) | Podczas koncertu padał deszcz. |
| since then | od tamtej pory / od tego czasu | since then | Od tamtej pory zawsze noszę parasol. |
| finally | w końcu / wreszcie | in the end / at last | Wreszcie znaleźliśmy hotel. |
| Przykład i wyjaśnienie · Example & clarification | |||
| especially | zwłaszcza / szczególnie | especially | Lubię owoce, zwłaszcza truskawki. |
| among others | między innymi (m.in.) | among other things | Zwiedziliśmy m.in. Wawel i Kazimierz. |
| such as | taki jak | such as | Uprawiam sporty, takie jak pływanie i tenis. |
| that is | czyli / to znaczy | that is, i.e. | Pracuję zdalnie, czyli z domu. |
Sprawdź się · Poziom 2
Pokój jest mały, ___ ma piękny widok.
za to = but (to make up for it).
___ deszczu poszliśmy w góry.
mimo + noun in the genitive; mimo że + clause.
Spóźniłem się ___ korki.
przez + accusative (korki). z powodu needs the genitive: z powodu korków.
___ wyjdziesz, wyłącz komputer.
zanim = before (+ clause).
Latem pracuję w ogrodzie, zimą ___ czytam książki.
natomiast contrasts two parallel facts and can stand inside the clause.
Poziom 3 · Wyżej For a higher mark
B2 One or two of these per long text show range. Don't overuse them in a short card.
| Polski | English | Przykład |
|---|---|---|
| zatem | therefore, thus | Nie mamy czasu, zatem musimy się pospieszyć. |
| w rezultacie / w efekcie | as a result | Ceny wzrosły. W rezultacie ludzie mniej kupują. |
| pod warunkiem, że | provided that | Pojadę, pod warunkiem, że dostanę urlop. |
| w razie (czego) | in case of (sth) | W razie pytań proszę dzwonić. |
| w celu (czego) | for the purpose of (sth) | Piszę w celu uzyskania informacji. |
| ze względu na (co) | because of, in view of (formal) | Ze względu na remont biblioteka jest zamknięta. |
| niemniej (jednak) | nevertheless | Film jest długi. Niemniej jednak warto go zobaczyć. |
| przecież | after all (shared knowledge) | Zadzwoń do niej, przecież to twoja przyjaciółka. |
| innymi słowy | in other words | Innymi słowy, wszystko zależy od nas. |
| reasumując / krótko mówiąc | to recap / in short | Krótko mówiąc, polecam ten hotel. |
| o ile | as long as, provided | Przyjdę, o ile skończę pracę. |
| tymczasem | meanwhile / and yet | Wszyscy czekali. Tymczasem autobus odjechał. |
Sprawdź się · Poziom 3
- W razie proszę o kontakt. (problemy)
- Ze względu na wycieczka została odwołana. (pogoda)
- Zwracam się w celu informacji. (uzyskanie)
- Kupię ten samochód, pod , że będzie tańszy. (condition)
Najczęstsze błędy Top mistakes
Fiszki Flashcards · English → polski
Test końcowy Mixed test
- Ja lubię morze, mój mąż woli góry. (whereas)
- Gdy wygrał na loterii, kupiłbym dom. (if I…)
- Po tym, skończyłam kurs, znalazłam pracę. (after)
- Lubię polskie dania, na pierogi. (for example)
- Mieszkam blisko pracy. Dzięki chodzę pieszo. (thanks to this)
- , warto uczyć się języków. (to sum up)
Ściąga Cheat sheet
Spójniki według funkcji
- + i, oraz, też, poza tym, ponadto, co więcej, nie tylko… ale też
- ↔ ale, a, jednak, natomiast, za to, chociaż, mimo że, mimo + D
- ? bo (mówione), ponieważ, gdyż, dlatego że, dzięki + C, z powodu + D, przez + B
- → więc, dlatego, dzięki temu, przez to, w związku z tym, zatem
- ◎ żeby / aby, w celu + D · if jeśli, gdyby, pod warunkiem że, w razie + D
- ⏱ najpierw, potem, następnie, kiedy, zanim, po tym jak, podczas + D, w końcu
- np. na przykład, zwłaszcza, m.in., takie jak, czyli
- ∑ podsumowując, krótko mówiąc, reasumując
- Przecinek przed: że, który, ponieważ, żeby, ale, chociaż